Remedi toolkit

Transport van klinische stalen genereert onnodig veel afval

Voor klinische studies circuleren vele stalen, zoals bloed- of urinestalen, tussen laboratoria en ziekenhuizen. Het afname- en testmateriaal verpakt in wegwerpverpakkingen, komt aan in ziekenhuizen. Na afname worden de stalen terug verpakt in nieuwe wegwerpverpakkingen zoals plastiek, dozen en bubble wrap en teruggestuurd naar het labo. Vaak nog met een extra laagje plasticfolie ‘voor de zekerheid’.

Het gevolg? Dit proces genereert een enorme berg verpakkingsafval, per patiënt tot 220 gram aan wegwerpverpakkingen. Een voorbeeld: Cerba Research, een dienstverlener voor laboratoria in Gent, verstuurde tussen januari en juni 2025 exact 49 901 kits. Dat resulteerde in meer dan 10 ton aan verpakkingsafval.

Een herbruikbare verpakking voor klinische stalen

Wat als we wegwerpverpakkingen vervangen door herbruikbare alternatieven? Een herbruikbare verpakking die tegelijk:

  • De inhoud optimaal beschermt en besmetting voorkomt.
  • Opslag onder verschillende omstandigheden garandeert.
  • Het logistieke proces efficiënter maakt omdat de verpakking traceerbaar is.

Het REmedi-project toont aan dat dit mogelijk is. Gedurende twee jaar bracht dit living lab-project de verpakkingsstroom van klinische stalen in kaart om de waardeketen van de stalen te bepalen. Ook werd een herbruikbare verpakking dat de kwaliteit waarborgt ontworpen én getest.

De herbruikbare verpakking vervangt vele verschillende lagen plastiek die gaandeweg aan wegwerpverpakkingen worden toegevoegd. De ontwerpers gingen voor een stevige verpakking in harde kunststof. Een waterdichte afsluiting maakt de herbruikbare verpakking volledig lekdicht en een driedubbele rubberen wand vangt mogelijke schokken tijdens het transport op. De verpakking biedt plaats aan zowel lege als afgenomen stalen. Gevuld met afgenomen stalen kan het volume verkleind worden, wat het ook economisch interessant maakt.

Herbruikbare verpakking maakt digitale toepassingen en efficiëntere logistiek mogelijk

Een digitaal systeem, toegevoegd aan de herbruikbare verpakking, biedt heel wat opportuniteiten, zowel economisch, ecologisch, logisitiek als voor de kwaliteit.

  • De stalen kunnen op elk moment getraceerd worden.
  • Digitalisering zorgt voor beter stockbeheer en planning.
  • Er is zicht op hoe vaak een verpakking gebruikt wordt.
  • Processen die anders via papier gebeuren kunnen gedigitaliseerd worden.
  • Data gedreven beslissingen worden mogelijk.

De toekomst van herbruikbare verpakkingen: samenwerking en opschaling

Onderzoeker Kaat Dhondt benadrukt: “De grootste uitdaging voor hergebruik in de medische sector is niet alleen het daadwerkelijk gebruik van herbruikbare alternatieven. Even belangrijk en uitdagend is dat er een goed georganiseerd systeem voor retourlogistiek bestaat. Dat systeem moet ervoor zorgen dat herbruikbare verpakkingen grondig worden gedesinfecteerd en dat kwaliteit en hygiëne op elk moment gegarandeerd blijven.”

  • Een circulaire transitie kan je niet alleen, als individuele organisatie, realiseren. De enige optie is de complexe waardketen samen te bekijken en te realiseren. Maar: tot voor kort kenden de medische partners en maakindustriepartners en hun afdelingen elkaar niet en spraken ze niet dezelfde taal.
  • REmedi bracht de partners voor het eerst samen. Naast REuse Lab waren deze organisaties betrokken partner in REmedi: BD, Argenx, Voxdale, Sirris, Vintiv en Cerba Research. REmedi toont de noodzaak van samenwerking tussen ontwerpbureaus, medische labo’s, ziekenhuizen, logistieke partners... elk met hun eigen gewoontes, systemen en richtlijnen.
  • Bij de maakindustriebedrijven en medische organisaties is er veel bereidheid om mee te werken aan de transitie en het bewustzijn rond circulariteit is groot. Dat biedt opportuniteiten voor de toekomst.

REmedi toolkit

De toolkit bundelt de leerlessen uit REmedi. Stap voor stap leer je hoe je de transitie maakt naar een herbruikbaar verpakkingssysteem in de medische sector.

  • Wat? Een gratis online toolkit met stappenplannen, praktische tools en voorbeelden.
  • Waarover? De toolkit begeleidt je bij het herontwerpen van verpakkingen en de integratie van herbruikbare systemen in de nieuwe medische waardeketen, met aandacht voor kwaliteitswaarborging. Je start zonder bestaand herbruikbaar systeem en ontwikkelt dit stap voor stap, met handvatten voor implementatie, valkuilen en strategieën voor een succesvolle overstap.
  • Voor wie? Ontwerpbureaus, medische partners (ziekenhuizen, labo’s), logistieke spelers, R&D afdelingen van medische producenten en iedereen die betrokken is bij de verpakking, de productie ervan en het transport in de medische sector.

De toolkit is gebaseerd op de resultaten uit het REmedi-project, aangevuld met ervaringen uit eerdere projecten in de medische sector.

Toolkit webinar

Binnenkort delen we onze inzichten via een webinar. Hier kom je meer te weten over de Remedi-toolkit: een praktische leidraad voor wie met herbruikbare verpakkingen in de zorg aan de slag wil.

Schrijf je in voor het webinar op 30 maart 2026 van 11u-12u30 via dit inschrijvingsformulier. 

Toolkit

Samenwerking & financiering

REmedi staat voor: Reducing Environmental impact in Medical Devices and packaging. Het is een living lab-project, gesteund door VLAIO en de Europese Unie. Het gebeurt in nauwe samenwerking met Cerba Research, BD, argenx, Voxdale, Sirris en Vintiv. REmedi draagt bij aan de Green Deals “Anders Verpakt” en “Duurzame Zorg”.

Alle partners van REmedi