Neuropsychiatry

Neuropsychiatry

Een handgreep uit onze studies:

P.A.N.S. studie

“Psychosis-Associated Neuroinflammation in Schizophrenia”

schizofrenie – neuroinflammatie – hersenbeeldvorming

In de PANS studie wordt via hersenbeeldvorming en merkers in het bloed onderzocht of de immuuncellen in de hersenen bij patiënten met schizofrenie meer geactiveerd zijn dan bij gezonde controles. Via een longitudinaal studie-opzet bestuderen we ook of immuunactivatie bij deze patiënten specifiek samenhangt met bepaalde symptomen; hiervoor testen we patiënten in verschillende fasen tijdens hun ziekteverloop. De resultaten van deze studie zullen bijdragen aan een beter begrip van de pathofysiologie van schizofrenie.

Samenvatting Onderzoek:

De meeste mensen zijn vertrouwd met de term schizofrenie vanuit veeleer negatieve berichtgeving in de media. Het is echter ook een ernstige psychiatrische aandoening die 1% van de bevolking en hun families treft en levenslang in lijden onderdompelt, geplaagd door psychotische episodes, sterk verminderd functioneren en een moeizame behandeling. Omdat de oorzaak van de ziekte helaas nog steeds ongekend is, kunnen de huidige antipsychotische geneesmiddelen de symptomen enkel onderdrukken, ten koste van vele nevenwerkingen. Het verwerven van meer inzicht in de ziekte is cruciaal om betere behandelingen te ontwikkelen. Mijn onderzoek wil de rol van het immuunsysteem bij het ontstaan van de symptomen van schizofrenie ontdekken, en dan meer bepaald het aandeel van de microglia, de immuuncellen van het brein. Deze microglia zijn erg mysterieuze cellen, die tot voor kort ook erg moeilijk te bestuderen waren; dat kon enkel in dieronderzoek of na het overlijden van een patiënt. Recent werd een merkerstof ontwikkeld die in combinatie met een PET-scan toelaat heel specifiek de activatie van microglia in de hersenen te visualiseren en kwantificeren. Zo kunnen we voor het eerst bij levende patiënten kijken naar de activiteit van het immuunsysteem in de hersenen tijdens het verloop van de ziekte. Het onderzoek bevindt zich momenteel in actieve rekruteringsfase: wanneer een patiënt met schizofrenie wordt opgenomen in het ziekenhuis tijdens een aanval van psychose, onderzoeken we de activiteit van het immuunsysteem via PET-scan van de hersenen en meten we stoffen afgescheiden door het immuunsysteem in het bloed. Wanneer de patiënt een aantal weken later vrij is van psychotische symptomen, herhalen we deze metingen. Zo willen we bepalen of het immuunsysteem meer actief is tijdens de psychotische episodes bij patiënten met schizofrenie. We vergelijken deze metingen ook met gezonde controlepersonen, om na te gaan in welke mate deze immuunveranderingen specifiek zijn voor schizofrenie. Het onderzoek loopt vermoedelijk nog tot 2016.

De resultaten van dit onderzoek zullen bijdragen aan een beter inzicht in de oorzaak van schizofrenie, en openen daarmee perspectieven voor nieuwe behandelingen en preventiestrategieën. Voor de maatschappij betekent dit, naast een afname van de lijdensdruk voor patiënten en hun omgeving, ook een reductie van de kosten door herhaalde of langdurige opnames in psychiatrische ziekenhuizen.

Extra informatie/interesse om deel te nemen?

livia.depicker@uantwerpen.be
Tel: 03/2652417 of 015/304030

 

PROTECT (=PRediction Of Treatment response to ECT and Cognitive side effecTs)

Een studie ontworpen om te onderzoeken welke klinische en biologische factoren de respons op ECT kunnen helpen voorspellen. Daarnaast wordt het effect van ECT op cognitie in kaart gebracht.

Inclusie:

- Depressieve patiënten van 18-85 jaar

- Behandeling met ECT wordt gepland

Exclusiecriteria:

- Recente verslavingsproblematiek.

- Schizofrenie en andere psychotische stoornissen.

Extra informatie/interesse om deel te nemen?

linda.vandiermen@uantwerpen.be

 

'Stepped care translational research platform for treatment-resistant depression'

De naam van het onderzoeksproject is ‘Stepped care translational research platform for treatment-resistant depression’. In dit project wordt er een geïntegreerd translationeel onderzoeksplatform opgesteld om de huidige aanpak van de behandeling van patiënten met een therapieresistente depressie in kaart te brengen. Het doel is om met deze gegevens een stepped care programma te ontwikkelen voor de behandeling van therapieresistente depressie.

Inclusiecriteria:

Majeure depressie

Depressieve episode bij bipolaire stoornis

Exclusiecriteria:

Aanpassingsstoornis met depressieve kenmerken

Middelenafhankelijkheid

Schizofrenie

 

Extra informatie/interesse om deel te nemen?      

Mirella.Stuivenga@emmaus.be

 

Onderzoek naar de rol van het immuunsysteem bij het ontstaan van bipolaire stoornis

Een bipolaire stoornis of manisch-depressieve stoornis is een stemmingsstoornis die bij ongeveer 2% van de bevolking voorkomt. De ziekte wordt gekenmerkt door manische of hypomane periodes die kunnen afwisselen met depressieve periodes en periodes van neutrale stemming. De oorzaken van deze ziekte zijn nog grotendeels ongekend. Waarschijnlijk is het een samenhang van vele factoren. Genetische kwetsbaarheid speelt een belangrijke rol, daarnaast zijn ook factoren in de ontwikkeling van een persoon en uitlokkende psychosociale factoren van belang. 

De laatste jaren is er groeiende aandacht voor de rol van het immuunsysteem in het ontstaan van deze ziekte. Bij bloedonderzoek van personen met een bipolaire stoornis worden vaak subtiel verhoogde concentraties gezien van ontstekingsstoffen die wijzen op verhoogde activiteit van het immuunsysteem. Deze verhoogde activiteit van het immuunsysteem zou ervoor zorgen dat de ziekte ernstiger verloopt en moeilijker te behandelen wordt. Daarnaast zou het ook een rol kunnen spelen in het optreden van aandachts- en geheugenproblemen. Hoewel recent onderzoek duidelijk toont dat deze veranderde activiteit van het immuunsysteem belangrijk is bij bipolaire stoornis, weten we nog niet genoeg over dit proces om het te gebruiken in de behandeling. We hopen dat de resultaten van dit onderzoek ons hier een stap dichterbij brengen.

Doel van het onderzoek

Het hoofddoel van het onderzoek is een duidelijker beeld te krijgen van de rol die het immuunsysteem speelt in het ontstaan en verloop van bipolaire stoornissen. Hiervoor onderzoeken we bij personen met een bipolaire stoornis hoe de activiteit van het immuunsysteem verandert doorheen de tijd na een depressieve of een hypomane/manische episode. Daarnaast bekijken we of personen met verhoogde activiteit van het immuunsysteem moeilijker te behandelen zijn dan personen met lagere activiteit. Dit is van belang omdat sommige personen in de toekomst misschien geholpen kunnen worden met medicatie die ingrijpt op het immuunsysteem. Tot slot kijken we of deze verhoogde activiteit van het immuunsysteem samenhangt met aandachts- en geheugenproblemen.

Verloop van het onderzoek

De studie loopt over 8 maanden tijd. In deze periode heeft u 6 contacten met het onderzoeksteam. Bij elke van deze 6 onderzoeksmomenten gebeurt er een bloedafname en wordt de stemming geëvalueerd. Daarnaast is tijdens 3 onderzoeksmomenten een testing van aandachts- en geheugenfuncties.

Wie komt in aanmerking om deel te nemen?

Alle personen met een bipolaire stoornis tussen de 18 en 65 jaar die bij instappen in het onderzoek in een depressieve of hypomane/manische fase zijn.

Daarnaast werken we ook met een controlegroep. Hiervoor zoeken we personen tussen de 18 en 65 jaar zonder duidelijke stemmingsproblemen.

Wie kan niet deelnemen?

Personen die dagelijks medicatie innemen die het immuunsysteem beïnvloeden.

Personen met een auto-immuunziekte.

Extra informatie/interesse om deel te nemen?

U vindt meer informatie op volgende website: https://onderzoekbipolairestoornis.wordpress.com

Of neem contact op met de onderzoeksarts Seline van den Ameele via volgende gegevens:

seline.vandenameele@uantwerpen.be

015/304028