Publiekswerking

De Bijzondere Collecties van de universiteitsbibliotheek Antwerpen worden op verschillende manieren in de kijker gezet. Via uiteenlopende projecten probeert de bibliotheek haar erfgoedcollecties te ontsluiten en voor een groter publiek toegankelijk te maken. Daarnaast organiseert de bibliotheek ook tentoonstellingen of participeert daarin met bruiklenen. Door deelname aan activiteiten, zoals Erfgoeddag, brengt zij de Bijzondere Collecties onder de aandacht. Een overzicht van de meest recente tentoonstellingen en activiteiten vind je hier.

2018

Keuzes uit de Collectie Thijs: gewone mensen en hun geloof

De Collectie Thijs bevat ongeveer 1100 uitzonderlijke devotieprenten van de 17de tot de 20ste eeuw en vaak van Antwerpse origine. Ze werpen een uniek beeld op de alledaagse geloofspraktijk van gewone mensen. Voor Erfgoeddag stellen de Universiteitsbibliotheek en de Bibliotheek van het Ruusbroecgenootschap een ruime keuze uit deze unieke collectie tentoon. 


Datum
Zondag 22 april 2018

Locatie
Inkomhal Bibliotheek Stadscampus
Prinsstraat 13
2000 Antwerpen

Inkom
Gratis

Organisatie
Bibliotheek van het Ruusbroecgenootschap
Bijzondere Collecties Universiteitsbibliotheek Antwerpen



Historicus Alfons K.L. Thijs (1944-2014) van de Universiteit Antwerpen verzamelde zijn hele leven lang volksboekjes, handschriften, bedevaartvaantjes en devotieprenten. Kort voor zijn overlijden in 2014 selecteerde hij, samen met zijn vrouw, ongeveer 1100 devotieprenten die een uitzonderlijk onderdeel vormden van zijn uitgebreide verzameling. Deze objecten – zowel prenten als korte teksten van de 17de tot 20ste eeuw – zijn vaak van Antwerpse origine en hebben vooral betrekking op plaatsgebonden devoties, zoals de verering van de Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel. 

Gevraagd naar het waarom van zijn verzameling, antwoordde Fons Thijs graag met de kwinkslag “parce que ça m’amuse”. Maar het plezier dat hij erin vond, gaat verder dan puur hobbyisme. Het gaat, zoals hij zelf schreef, om ‘het onnoemelijk grote plezier van het zoeken en soms ook effectief vinden van ontbrekende stukjes uit de grote puzzel van het verleden’. Als folklorist was Fons bovendien vooral geïnteresseerd in het doen en laten van doodgewone mensen uit het verleden. En daarvoor zijn deze devotieprenten, die een licht werpen op de alledaagse geloofspraktijk van gewone mensen, een uitstekende bron.

Als Erkende Erfgoedbibliotheek ontbreekt het niet aan gelegenheden om interessant materiaal aan te kopen. Maar uiteraard zijn de middelen beperkt en kan je niet lukraak verzamelen: een goed bewaakt collectieprofiel is de basis van verantwoord erfgoedbeheer. De Universiteitsbibliotheek Antwerpen koos er dan ook heel bewust voor om Fons' eigen selectie aan te kopen en ze met zijn medeweten in langdurige bewaargeving onder te brengen in de Bibliotheek van het Ruusbroecgenootschap. Fons was immers jarenlang betrokken bij de ontsluiting van de prentenverzameling van het Ruusbroecgenooschap, kende die collectie zeer goed en liet geen kans onbenut om prenten die in deze collectie ontbraken aan te schaffen voor zijn privécollectie. De aankoop van de collectie Thijs was dan ook een gedroomde kans om de bestaande collectie devotieprenten met deze unieke stukken aan te vullen.

Voor Erfgoeddag stellen de Universiteitsbibliotheek en de Bibliotheek van het Ruusbroecgenootschap een ruime keuze van deze aanwinsten tentoon. Daarbij kom je bijvoorbeeld meer te weten over de relatie die de gewone man had met de verschillende heiligen uit de collectie, zoals de Heilige Lucia tot wie men zich richtte bij oogziektes of de Heilige Donatus, beschermer tegen onweer. Of, je krijgt er een beeld van het internationale karakter van de handel in dit materiaal, waarbij Antwerpse drukkers bijvoorbeeld de Spaanse, Poolse of zelfs Amerikaanse markt bedienden. Tot slot maak je in de tentoonstelling ook kennis met de prachtige esthetiek van deze ‘gewone’ objecten, die soms met bladgoud of borduursel versierd zijn of in heldere tinten ingekleurd werden.