"Tranquilo tranquilo, estamos en Nicaragua"

Na meer dan acht maanden te hebben uitgekeken, een leerrijke voorwerking te hebben gehad en als groep steeds meer één te worden, was het 13 juli eindelijk zover. Met acht studenten en één begeleidster vertrokken we met veel enthousiasme naar Nicaragua in Midden-Amerika. Het nog onbekende land zou snel onze nieuwe thuis worden. En wat voor een thuis... drie eigenlijk om exact te zijn! We verbleven namelijk het grootste deel van reis bij gastfamilies: in de hoofdstad Managua en twee keer in een klein dorpje op het platteland.   

San Juan de Oriente (Lisa Colpaert - Ma Onderwijswetenschappen)

Het verschil tussen de eerste en de laatste dag in San Juan de Oriente kon niet groter zijn. Ik herinner mij nog goed hoe we op dag één werden gedropt bij onze gastfamilie en hoe angst en verlegenheid mij overstelpten toen het minibusje met mijn vrienden - en tevens mijn ietwat vertrouwde omgeving - achter mij vertrok. Plots had ik zoveel vragen, waarvan de belangrijkste mij op dat moment leek hoe ik mijn tanden zou gepoetst krijgen die avond en de muggen uit mijn kamer kon verjagen. Maar ook hoe ik mij op een week zou kunnen integreren bij die familie waar ik net was binnengestapt.

De laatste dag in San Juan de Oriente, 10u. Samen met mijn familie was ik aan het wachten op de bus die zou komen om 9u, maar waarschijnlijk nog veel later zou komen, “hora nica”. We wisten dat we onze laatste nachtelijke gesprekken over cultuurverschillen, Nicaraguaanse legendes en moppen wel al gehad hadden. Dat de kans heel klein was dat we ooit nog eens met alle families en alle Belgen in het Laguna de Apoyo zouden zwemmen in de regen, nog eens frietjes zouden maken voor dertig man in een grote pot op een houtvuur of simpelweg voetballen. Ondertussen poetste ik mijn tanden buiten met een fles water, douchte ik met een emmer, plaste ik in een put en schilderde ik potten alsof ik heel mijn leven niets anders had gedaan. Ik voelde mij er ongelofelijk thuis. Ik werd dan ook overstelpt door heimwee en verdriet toen de minibus, met mij erin, vertrok en ik mijn vertrouwde omgeving, mijn familie, moest achterlaten.  

Pancasán (Lisa Senepart - Ba Kinesitherapie)

Als ik terugdenk aan Pancasán, komt er meteen één woord naar boven: familie. Als je daar toekomt, word je verwelkomd door één grote familie. De vier huizen van de familie Calero kan je naast elkaar terugvinden aan de kant van de weg, omringd door prachtige natuur en landbouwvelden.

Het is een uitdaging om de hele ervaring uit de boeken te doen, aangezien deze voor ieder van ons zo verschillend was. We werden allemaal in drie van de huizen ingedeeld en soms zagen we elkaar voor een dag niet. Er waren ook heel wat gedeelde momenten, zoals die ene keer toen we een wandeling van dertig minuten naar de top van de nabije berg begonnen waren, die uiteindelijk toch een twee uur durende trektocht doorheen dichtbeboste natuur bleek te zijn. Dit resulteerde in allergische reacties, zweet, pijn en gelukkig geen tranen. Desondanks vonden we de wandeling geweldig. We kregen prachtige uitzichten te zien en kregen de hele tocht hulp van onze Nicaraguaanse familie. Andere dagen waren gevuld met wandelingen naar de landbouwvelden, een duikje in de rivier, paardrijden en koeien melken en héél véél praten met onze families.

Het leven in Pancasán is hard, maar de mensen daar leven hun leven op een rustige manier, het woord “tranquilo” werd ook meermaals vermeld. Misschien hebben we ons daar wat te sterk aan aangepast, omdat ze vaak op ons moesten wachten tot we ons hadden klaargemaakt. Desalniettemin vonden ze het niet erg en hadden ze veel geduld met ons, ook hadden ze trouwens geduld met zij die niet zo goed Spaans spraken. Zo was het dus ook een hele uitdaging om het kaartspel Uno aan hen uit te leggen, wat ze trouwens geweldig vonden.

Over het algemeen hebben we een heerlijke tijd gehad bij deze mensen die we nu als familie beschouwen. Er zijn natuurlijk nog een aantal culturele verschillen, maar dat houdt ons niet tegen om het contact met hen te onderhouden en hopelijk op een dag naar hen terug te keren.

Naast ons verblijf in San Juan de Oriente en Pancasan brachten we een groot deel van onze reis door in de drukke hoofdstad Managua. We verbleven opnieuw in een gastgezin waarin er telkens ook een student(e) van de Universidad Centroamerica (UCA) woonde. Aan de UCA volgden we heel wat lezingen over diverse aspecten van het Nicaraguaanse leven: het onderwijssysteem, sociale zekerheid, de rol van de vrouw,... maar ook werden we op korte tijd helemaal ingewijd in de migratieproblematiek die er heerst in Nicaragua. We zouden de week erna immers aan de grens met Honduras mee draaien met een organisatie die instond voor opvang van kinderen en vrouwen van geëmigreerde familieleden en kennis maken met de realiteit van migrantenfamilies.

Chinandega (Julie Janssens - PhD Sociologie)

Donderdag 3 augustus 2017. De wekker gaat om kwart voor 6. We moeten vandaag vroeg op want nemen vanuit Chinandega de bus naar Monte Rosa, een klein dorp in de buurt waar veel migrantenfamilies leven. Na een uurtje gebakken te zijn in de lokale bus is het tijd voor onze eerste activiteit van de dag: samen met de vrouwen van de Servicio Jesuita de Migrantes gaan we van deur tot deur om de vrouwen des huizes uit te nodigen voor de “ayuda mutua” van de namiddag. Zoals Nicaraguanen zijn, krijgen we geen enkele deur tegen onze neus maar worden we overal erg hartelijk onthaald. Bij sommige vrouwen gaan we zelf eventjes naar binnen en luisteren we stilletjes naar hun verhaal.

Bijna allemaal hebben ze wel een familielid verloren die onderweg naar een betere toekomst in Amerika, Costa Rica of Panama door één van de vele gevaren onderweg is getroffen en nooit is aangekomen op zijn of haar eindbestemming. Het is duidelijk dat velen onder hen een groot verdriet meedragen, maar desondanks ontzettend sterk zijn en zowel de rol van kostwinner als de zorg voor de rest van de familie op zich nemen. In de namiddag blijkt het dat onze huizenronde succesvol is geweest aangezien er heel wat vrouwen deelnemen aan de “ayuda mutua” die deze keer over leiderschap gaat. Aan de hand van individuele opdrachten en een aantal spelletjes in groep discussiëren we over de kwaliteiten van een goede leider binnen de gemeenschap maar ook binnen de familie. Wat ons vooral bij blijft na deze intense week in het gezelschap van zo’n sterke vrouwen, is dat ondanks wat het Nicaraguaanse machismo ook mag beweren, het in Nicaragua wel degelijk de vrouwen zijn die allemaal een standbeeld verdienen.

Gratitud y amor

Vijf weken ondergedompeld worden in de Nicaraguaanse warmte en gastvrijheid laat zijn sporen na. Ons terug aanpassen aan het haastige leven in België bleek voor de meesten moeilijker dan we ons konden voorstellen. Allemaal zullen we nu net iets vaker stilstaan bij die warme douche; proberen iets meer “tranquillo” te leven; en vooral met heel veel gratitud y amor terugdenken aan alle prachtige momenten die we met onze gastfamilies hebben mogen delen.