From factory farm to food forest: Innovatieve concepten in het Belgische voedsellandschap

Traject in het Nederlands en in het Engels (kennis van het Nederlands is vereist)

Hoe voeden we 10 miljard mensen in 2050? Het is een vraag die recent steeds meer aandacht krijgt. Deze track onderzoekt wat er nodig is om voedsel te produceren voor een snel groeiende wereldbevolking op een sociaal, economisch en ecologisch verantwoorde manier. Wat zijn de grootste uitdagingen? Hoe worden deze uitdagingen gekaderd? Hoe wordt het Globale Zuiden beïnvloed door het voedingssysteem van het Westen? Moeten we radicaal investeren in innovatieve technologie zoals vertical farming en kweekvlees of bieden natuurlijke systemen zoals permacultuur en agroforestry een oplossing?

Dit jaar zullen maar liefst twee parallelle tracks in de masterclass deze boeiende vragen aankaarten. Elke track zal zich focussen op een verschillend aspect binnen het thema. Nadat we de track aftrappen met een gezamenlijke sessie die het onderwerp inleidt, zal de track van IOB zich toespitsen op globale narratieven rond voedselproductie. De track van Act4Change zal focussen op technologische innovatie en vernieuwende vormen van voedselproductie in Vlaanderen die de toekomst van onze voedselproductie ingrijpend kunnen veranderen.

Het traject van Act4Change zal op zoek gaan naar lokale bedrijven en initiatieven die de voedselcrisis elk op hun eigen manier aanpakken. Verschillende Belgische startups en bedrijven lanceerden de voorbije jaren projecten die door middel van technologie de voedselcrisis aanpakken. Uiteenlopende concepten als vertical farming, kweekvlees, aquaponics en agroforestry komen aan bod. Tijdens deze sessies geven we het woord aan experts uit de academische wereld, de landbouwsector, het bedrijfsleven en het middenveld.

In de slotsessie komen beide tracks weer samen en zullen stakeholders van verschillende domeinen (beleid, middenveldorganisaties, onderzoek, retail, multinationals en landbouw) worden uitgenodigd om hun visie op deze wereldwijde uitdaging toe te lichten. De focus zal liggen op het spanningsveld tussen technologische ontwikkelingen (GGO’s, kweekvlees, vertical farming, aquaponics…) versus gedragswijziging en meer ‘natuurlijke’ wijzen van voedselproductie (permacultuur, agroforestry, gedragsverandering, low-tech oplossingen).

 Voor deze track zoeken we deelnemers die:

  • Gepassioneerd zijn door duurzame voedselsystemen, met een kritisch oog op de agro-industriële narratieven;
  • Geïnteresseerd zijn in de band tussen globale en lokale voedselsystemen;
  • Geboeid kunnen luisteren naar een sterk debat en hier eventueel graag zelf aan deelnemen;
  • Voldoende kennis van het Engels hebben om te luisteren naar Engelstalige sprekers en zich uit te drukken in het Engels. Voor de track van Act4Change is het ook een vereiste om het Nederlands voldoende onder de knie te hebben om te luisteren naar Nederlandstalige sprekers en om je te kunnen uitdrukken in het Nederlands.

(Professionele) ervaring in het vakgebied is niet nodig om deel te kunnen nemen aan deze track. In het deelnameformulier vragen we echter wel om voldoende te motiveren waarom je juist geïnteresseerd bent in deze track. Verder verwachten we dat je bereid bent jezelf voor te bereiden voor de Masterclass door enkele artikels of video’s die we op voorhand meegeven door te nemen.

Voor updates over de bevestigde sprekers en activiteiten kan je deze pagina in het oog houden!

Sessie 1 - ontmoeting met drie experts

Tijdens de eerste workshop laten we enkele boeiende experts aan het woord om een beter beeld te schetsen van het huidige globale voedselsysteem en de uitdagingen die onze generatie te wachten staat om te komen tot een duurzaam voedselsysteem voor 10 miljard mensen.

Kristof Rubens, beleidsmedewerker Groene Economie en Milieuverantwoorde Consumptie bij het Departement Leefmilieu bij de Overheid bij te spits af.Als Policy Advisor voor duurzame consumptie zal hij zijn inzichten delen rond consumentengedrag en vertellen hoe nudging mensen onbewust kan aanzetten om groener te consumeren.

Vervolgens zal Laurens De Meyer, Beleidsmedewerker Voeding en Landbouw bij Bond Beter Leefmilieu de rol van de overgang naar een meer plantaardig voedingspatroon uit de doeken doen. Laurens is mede-oprichter van het bekend initiatief Dagen Zonder Vlees en schreef de boeken ‘Wat (w) eten we? En ‘Moet er nog vlees zijn?’.

Als derde spreker zal Caroline Huyghe, Program Coordinator bij Food Smart Cities van Rikolto, tonen hoe lokale voedselstrategieën voor steden een antwoord bieden op de stijgende vraag naar duurzaam voedsel in onze snelgroeiende steden. Doel van het Food Smart Cities project is het creëren van een netwerk van Food Smart Cities, dat de ontwikkeling en implementatie van een duurzaam, inclusief, flexibel, effectief en efficiënt stedelijk voedselsysteem faciliteert.

Sessie 2: vertical farm, stadsboerderij, voedselbossen en CSA-boerderij

Als eerste komt Niels De Caigny, mede-oprichter van PLNT Antwerpen, vertellen hoe de eerste grote indoor vertical farm in Antwerpen een antwoord biedt op de huidige uitdagingen rond duurzame voedselproductie. De bedoeling van PLNT is om door middel van vertical farming in het midden van de stad op bijzonder kleine oppervlaktes kruiden en bladgroenten te kweken. Het bedrijf is CO2-neutraal, hergebruikt 95% van hun wate, draait op groene energie, én werkt zero waste.

Vervolgens zal permaculturist Tom van PachaGreens vertellen over hun Gentse stadsboerderij die verse microgroenten kweekt. Het idee erachter is mensen te voeden met nutrientrijke producten, gekweekt op een ecologisch verantwoorde manier. Microgroenten zijn jonge planten die reeds geoogst worden bij het vertonen van hun eerste blad. Deze planten zitten boordevol voedingsstoffen.

Eco-missionaris Louis De Jaeger van het Food Forest Institute komt ons vertellen hoe voedselbossen een circulaire en lokale voedseltransitie stimuleren: voedsel geproduceerd door bomen is robuust en low input. Bovendien bieden bossen talloze andere ecosysteemdiensten aan, zoals het vergroten van biodiversiteit, verlagen van de temperatuur in steden, retentie van regenwater en beperken van bodemerosie. Louis De Jaeger droomt van een eetbare hoofdstad, waarbij beton en verharding plaats maakt voor weelderige eetbare bomen. Als CEO van Commensalist, begeleidt Louis particulieren, overheden en bedrijven bij het aanleggen van duurzame tuinen.

Ten slotte toont Frank Ruymen van Plukrijp, een CSA-boerderij (Community Supported Agriculture) met een focus op permacultuur uit Schriek, hoe lokaal voedsel niet alleen een bijdrage levert aan duurzame voedselproductie, maar ook lokale gemeenschappen kan versterken en een manier kan zijn om mensen samen te brengen.

Sessie 3: bezoek aan 't DAK van PAKT

Om even een fris luchtje te scheppen, brengen we een bezoek aan ‘t DAK van PAKT, een prachtig voorbeeld van hoe we daken kunnen inzetten voor voedselproductie in steden. Met 1800m² gemeenschapstuinen in het hartje van Antwerpen, verstopt op de daken van de stad maar met een prachtig uitzicht over Antwerpen, biedt PAKT ruimte aan een serre, hooibalenteelt, vissenteelt met aquaponics, bijen, groenten, fruit en kruiden. Dit bezoek moet nog bevestigd worden.

 

Sessie 4: debat

Afsluiten doen we met een pittig debat waarin we enkele experts met zeer verschillende achtergronden en visies omtrent duurzame voedselproductie laten debatteren over de hot topics in het voedseldebat. Welke toekomst is er nog weggelegd voor dierlijke voedselproductie? Is er plaats voor GGO’s in een duurzaam globaal voedselsysteem? Kan permacultuur de wereld voeden? Brandt er een vraag op jouw lippen? Bezorg ze ons, wij verwerken de interessantste vragen in ons debat!

De eerste deelnemer van het debat is Stijn Bruers, doctor in de wetenschappen (theoretische natuurkunde en ecologie, KULeuven), doctor in de moraalfilosofie (dierenethiek, UGent) en master in de beleidseconomie (KULeuven). Stijn is een rationeel ethicus, onderzoeker en activist die zich reeds vele jaren inzet voor goede doelen. Zo is hij als freelancer en vrijwilliger betrokken bij verschillende organisaties die werken op het vlak van ecologie, mensenrechten, dierenrechten, sociale rechtvaardigheid en vrede.

Vervolgens stellen we graag Jeroen Watté voor, actief bij Wervel vzw als agro-ecoloog. Wervel vzw is een beweging die een ecologisch verantwoorde landbouw wil linken aan sociale rechtvaardigheid, aan de hand van allerlei thema’s: soja en alternatieven, hennep, diversiteit, agroforestry, denk globaal – eet lokaal. Wervel pleit voor een boerenlandbouw die ecologische meerwaarde creëert. Jeroen wil landbouwers laten afstappen van het idee dat meer biodiversiteit de kans op een waardig boereninkomen verkleint.

Hou deze pagina zeker in de gaten voor updates over de sprekers in dit debat!

 

Act4Change

Act4Change is een veilige broedplek voor mokkers en makers. We groeien samen zodat we de transitie richting duurzame toekomst maken. Wij brengen de makers van vandaag samen. Wij maken van mokkers makers . Wij doen dit door te verbinden, te inspireren, door kennis en skills aan te reiken. In ieder van ons schuilt er immers een maker. We kunnen dan ook niet wachten om jouw ideeën te ontdekken.