Onderwijs en Samenleving

De divisie Onderwijs en Samenleving bestrijkt alle onderwerpen die verband houden met de maatschappelijke context van het onderwijs, met de maatschappelijke krachten die inwerken op onderwijsbeleid, onderwijsinhouden en onderwijsorganisatie. Omgekeerd is ook aandacht nodig voor effecten van onderwijs op de samenleving (arbeidsmarkt, en culturatie, sociale stratificatie). Naast deze thema’s is er veel meer aan de hand in de relatie tussen onderwijs en samenleving. 

Thema’s die al lang bestudeerd worden, zoals het verschil in toegang tot onderwijsvormen (als gelijke onderwijskansenbeleid) en in uiteindelijke prestaties tussen sociale groepen (bijvoorbeeld via cohortonderzoek uit Nederland of België), hebben nog weinig van hun relevantie verloren. Ook komen er nieuwe thema’s naar voren, zoals de bezorgdheid rond sociale cohesie waardoor de school een taak krijgt in de morele vorming van leerlingen, of de aandacht die scholen moeten besteden aan meer bewegen en gezonder eten van leerlingen en tenslotte de betekenis en implicaties van onze democratie die heden ten dage voor veel jongeren onvoldoende duidelijk zijn. 

Het gaat daarbij om waarden en normen als vrijheid van meningsuiting, respect en tolerantie, verdraagzaamheid, gelijkheid en gelijkwaardigheid, sociale verantwoordelijkheid, verbod op discriminatie, enz. Jongeren hebben moeite om zich met deze thema's te identificeren. 
We willen binnen het thema Onderwijs en Samenleving de volgende thema’s onder de aandacht van onderzoekers brengen:

  • probleemgedrag van leerlingen, waaronder ongeoorloofd schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten
  • invloeden van ouders (bijv. sociaal kapitaal, opvoedingsstijl) en peers op onderwijsloopbanen; - achtergronden, implementatie en effecten van burgerschapsvorming, democratische participatie, cultuureducatie, etc.
  • achtergronden, implementatie en effecten van burgerschapsvorming, democratische participatie, cultuureducatie, etc.
  • de wijze waarop scholen omgaan met multiculturaliteit en met mogelijke etnische segregatie-processen; - vraagstukken op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt
  • maatschappelijke waardering van kwaliteit en doelmatigheid van  onderwijssysteem, scholen en leraren
  • marktwerking en privatisering in het (hoger) (beroeps)onderwijs
  • Reacties van onderwijssector op ontwikkeling van duurzaam denken: de strijd om een duurzaam curriculum

Gelet op de breedte van de thema’s van de divisie Onderwijs en Samenleving zijn bijdragen welkom vanuit diverse vakgebieden.

Themacoördinator: Wouter Schelfhout