Biologen zoeken naar garnalen en wormen in dokwater

Port of Antwerp en UAntwerpen brengen aanwezigheid ongewervelde dieren in kaart

Hoe is het gesteld met de aanwezigheid van garnalen, wormen en slakken in het water van de Antwerpse dokken? Die vraag proberen biologen van UAntwerpen te beantwoorden. In samenwerking met Port of Antwerp wordt de onderwaterfauna de komende weken gemonitord.

Europa zet in op waterkwaliteit, op alle mogelijke plekken. Ook in de havens moet het water aan allerlei normen beantwoorden, al zijn de criteria er vanzelfsprekend anders dan op ‘natuurlijke’ plaatsen. Uit eerdere onderzoeken bleek reeds dat het onder meer met de vispopulatie en de hoeveelheid algen in de Antwerpse dokken goed gaat. Maar op het vlak van de macro-invertebraten – denk aan garnalen, slakken, wormen en andere ongewervelden – scoorde de haven in het recente verleden minder.

Habitat verbeteren

“Water is van levensbelang voor de haven”, zegt Agnes Heylen, Technisch Manager Milieu bij Port of Antwerp. “Port of Antwerp vindt het belangrijk om onze verantwoordelijkheid te nemen ten opzichte van de samenleving en ervoor te zorgen dat de waterkwaliteit in de havendokken beter scoort.” De voorbije jaren werden er reeds investeringen gedaan om de habitat voor de ongewervelde dieren te verbeteren.

Duikers installeren kooitjes op meerdere plekken in de haven.

“Het is vrij logisch dat een gladde betonwand niet ideaal is voor dieren”, legt Stefan Van Damme, bioloog op UAntwerpen, uit. “Daarom kregen de muren in bijvoorbeeld het Doeldok verschillende reliëfstructuren. Uitgefreesde groeven zouden een thuis kunnen zijn voor ongewervelden. Elders, zoals aan de Lillobrug, werden staketsels onder water uitgerust met stevige touwen. Ook een dergelijke ingreep zou positief kunnen zijn voor de fauna.”

Kooitjes en schraapstalen

Port of Antwerp en UAntwerpen starten een project om te achterhalen of die ingrepen resultaat opleverden. Half april gaan duikers op verschillende plekken in de haven te water om speciale kooitjes op te hangen en om zogenaamde schraapstalen te nemen. “We maken ook onderwaterbeelden om eventuele wegvluchtende diertjes te filmen”, vertelt Jonas Schoelynck (UAntwerpen). “Vijf weken later halen we die kooitjes weer boven en gaan we de inhoud analyseren in ons labo.”

Port of Antwerp investeerde reeds in dokwanden met reliëf en in touwconstructies onder staketsels.

Op basis van de resultaten kan de haven dan beslissen welke investeringen in de toekomst waardevol kunnen zijn, met het oog op een toenemende biodiversiteit in het dokwater. “Samen met de universiteit willen we dus in kaart brengen hoe we de onderwaterfauna kunnen stimuleren. Water is immers dé belangrijkste troef van een haven en haar omgeving”, zegt havenschepen Annick De Ridder. “Zo wil Port of Antwerp een inspiratie zijn voor andere havens en opnieuw een voortrekkersrol opnemen op het vlak van duurzaamheid.”