1990 - 2008

1990

In mei wordt Steeds/Cité gepubliceerd, een reeks ontdubbelde gedichten bij dubbeltekeningen van Albert Pepermans.
Onder de titel Hugo Claus publiceert Freddy de Vree een keuze uit de poëzie met een uitvoerige inleiding.

1991

Van 19 februari tot 5 maart 1991 heeft de tentoonstelling Hugo Claus. Dessins plaats in de Galerie du Cirque Divers te Luik. Deze tentoonstelling staat ook bekend als Crimes et Caresses.
Van 18 tot en met 26 april 1991 organiseert het Cultureel Festival Amersfoort een Hugo Claus Festival. Er verschijnt een festivalkrant (12 april) met interviews en beschouwingen, er hebben 10 filmvoorstellingen plaats, en 6 toneelopvoeringen, waaronder de première van Richard Everzwijn naar Shakespeare (18 april, regie Eddy Vereycken) en van Winteravond (21 april, regie Mark Timmer), er is een poëzieprogramma en een symposium. In De Zonnehof heeft van 19 april tot en met 26 mei een overzichtstentoonstelling 1950-1990 plaats onder de titel Hugo Claus als beeldend kunstenaar. Freddy de Vree publiceert bij die gelegenheid Hugo Claus. Beeldend werk 1950-1990. Samen met Jan Cartens staat hij ook in voor de samenstelling van een bundel beschouwingen Het spiegelpaleis van Hugo Claus.
Op 29 augustus 1991 wordt in de Amsterdamse Stadsschouwburg Visite gecreëerd in een regie van Willem van de Sande en Ine Schenkkan.
Op 9 november 1991 overlijdt in Gent zijn broer Guido.
In december 1991 verschijnt de vertaling die hij samen met Cees Nooteboom heeft gemaakt van de tekstcollage Het mondeling verraad van Mauricio Kagel.

1992

Wordt met prostaatkanker opgenomen in het ziekenhuis.
In maart 1992 verschijnt de vertaling van Verroeren van Samuel Beckett.
Van 16 april tot en met 17 mei 1992 heeft in het Nederlands Theater Instituut te Amsterdam een Hugo Claus. Videoprogramma plaats gewijd aan Claus en het drama. Er worden 7 toneelstukken en 2 films vertoond.
Van 6 juni tot 1 augustus 1992 heeft in de Brussel Liverpool Gallery de tentoonstelling V.nus vulgaris plaats.
In het najaar van 1992 verschijnt de bundel Geplette gedaanten, 10 gedichten bij 10 etsen van Reinhoud.

1993

In februari 1993, acht jaar na zijn vorige dichtbundel bij zijn reguliere uitgever, verschijnt De sporen, waarvoor hem in 1994 de VSB-poëzieprijs wordt toegekend.
Op 27 februari 1993 wordt in de Gentse schouwburg De repetitie van Jean Anouilh gecreëerd door het Nederlands Toneel Gent in een regie en een vertaling van Claus.
Van 7 juni tot 15 juli 1993 heeft in 't Elzenveld te Antwerpen de dubbeltentoonstelling Breyten Breytenbach en Hugo Claus plaats. Het tijdschrift Revolver brengt een apart nummer Hugo Claus als catalogus.
Treedt op 12 juni 1993 voor de tweede maal in het huwelijk, ditmaal met Veerle de Wit.
Veertien dagen later, op 26 juni, heeft de wagen bestuurd door zijn vrouw een ongeval in Saint-Saturnin, in de Provence. Hij ligt enige tijd met ernstige verwondingen aan de ruggenwervel in het ziekenhuis van Apt.
Op 14 oktober 1993 wordt Onder de torens gecreëerd door het Nederlands Toneel Gent in een regie van Sam Bogaerts, geschreven ter gelegenheid van de opening van de gerenoveerde Gentse schouwburg. Twee weken later, op 28 oktober, publiceert Claus in Humo een 'Open brief aan Sam Bogaerts, regisseur en co-auteur', waarin hij hem gebrek aan respect voor de tekst verwijt. Het stuk wordt in dezelfde maand uitgegeven.

1994

De 65ste verjaardag wordt gevierd met interviews, literaire bijdragen in kranten en weekbladen, huldigingen, optredens, toneelopvoeringen - het Antwerpse Zuidpooltheater brengt het hele seizoen Claus op de scène -, evenals tentoonstellingen in Gent en Amsterdam en een kunstzinnige hommage in Watou. Publicaties zijn Hugo Claus 65 en [Beeldende kunstenaars rond de dichter] Hugo Claus. Bij die gelegenheid verschijnt een grote verzameluitgave van zijn Gedichten 1948-1993 en wordt de televisieserie naar Het verdriet van België in een regie van Claude Goretta naar een scenario van de auteur door NOS en BRTN in drie afleveringen uitgezonden.
Op 3 november 1994 wordt de roman Belladonna - oplage: 55.000 exemplaren - voorgesteld.
Claus bedankt voor de Gouden Erepenning van de Vlaamse Raad.
Johan Thielemans publiceert de studie Het paard Begeerte. Aspecten van het toneel van Hugo Claus.
Bij de uitgeverijen Kritak en De Bezige Bij verschijnt het eerste deel van Het teken van de ram, een periodieke publicatie voor de Clausstudie. Daarin wordt onder meer aandacht besteed aan het allervroegste werk tot en met 1950.

1995

Op 28 januari 1995 wordt Claus in het Vlaams Cultureel Centrum de Brakke Grond de Prijs voor Meesterschap van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde uitgereikt.
Van 12 mei tot 25 juni 1995 heeft in het Museum Van der Togt te Amstelveen de tentoonstelling Hugo Claus. Werken op papier plaats. Bij die gelegenheid verschijnt er bij Jaski Art Gallery te Amsterdam een catalogus. In juni van dat jaar verschijnt het toneelstuk De eieren van de kaaiman.
Op 15 september 1995 wordt in het RUCA aan het Antwerpse Middelheim een monumentaal kunstwerk ingehuldigd, een muur bekleed met zeven openstaande boeken, die telkens een afbeelding van Pierre Alechinsky bevatten en een gedicht van Claus. Beide worden ook opgenomen in twee edities van Zoek de zeven.
Op 29 september 1995 is de uitgave (met CD) van Hugo Claus en Albert Pepermans gedateerd Et voilà, le travail!, 10 kwatrijnen bij plastisch werk.
In het najaar verschijnt het onuitgevoerde libretto Borgerocco of De dood in Borgerhout.
Dina en Jean Weisgerber publiceren Claus' geheimschrift. Een handleiding bij het lezen van Het verdriet van België.

1996

In mei 1996 worden drie toneelstukken voor het eerst gepubliceerd: De verlossing, dat aanvankelijk was aangekondigd als Valavond, en Visite/Winteravond.
Van 15 september tot 27 oktober 1996 wordt in Sint-Niklaas in de tentoonstellingszaal Zwijgershoek een tentoonstelling gewijd aan Claus en de plastische kunsten onder de titel Hugo Claus. Herman de Coninck houdt de inleiding.
Op 11 oktober 1996 wordt de roman De geruchten in Amsterdam en Antwerpen voorgesteld. De roman wordt het eerste jaar 8 keer herdrukt.
Aan de Universiteit Antwerpen wordt het Studie-en documentatiecentrum Hugo Claus opgericht, het eerste in zijn soort gewijd aan een nog levend auteur.
Publicatie van de 2de aflevering van de periodieke publicatie van de Clausstudie Het teken van de ram, geheel gewijd aan de periode 1950-1955.

1997

Ontvangt Humo's Gouden Bladwijzer en de Libris Literatuurprijs voor de roman De geruchten (1996) en de Prix International Pier Paolo Pasolini voor een veelzijdig kunstenaarschap. Vanaf 15 november 1997 verschijnt de roman Onvoltooid verleden, een soort vervolg op De geruchten, in afleveringen in de krant De Morgen.

1998

Ontvangt de Europese Aristeion Literatuurprijs voor de roman De geruchten (1996).
In januari 1998 verschijnt de roman Onvoltooid verleden in boekvorm. Vanaf 2000 wordt hij samen met de roman De geruchten uit 1996 in één boekdeel op de markt gebracht onder de titel De geruchten.
Op 12 september 1998 wordt de dichtbundel Oktober '43 bij foto's van Rik Selleslags, tegelijk met een luxe-editie, voorgesteld in de Antwerpse galerie De Zwarte Panter, waar ook de recent ontdekte verzameling foto's wordt tentoongesteld.  Op 4 december 1998 verschijnt het verhaal Het laatste bed.

1999

Ontvangt zijn zevende staatsprijs, ditmaal ter bekroning van een schrijversloopbaan.
Op 1 april 1999 stelt de auteur zijn nieuwste dichtbundel Wreed geluk voor tijdens een door uitgeverij De Bezige Bij georganiseerde huldiging naar aanleiding van zijn 70ste verjaardag in het Flanders Congres & Concert Center van de Antwerpse Zoo.
Ter gelegenheid van zijn verjaardag viert de Universiteit Antwerpen op 7 mei 1999 zijn 50-jarige schrijverschap. Onder de titel Claus op de Campus wordt een congres georganiseerd met lezingen, een debat en een tentoonstelling. Naar aanleiding daarvan verschijnt de publicatie Hugo Claus - 'Wat bekommert zich de leeuw om de vlooien in zijn vacht'. Vijftig jaar beschouwingen in citaten, tekeningen en overzichten. In een interview naar aanleiding van zijn verjaardag brengt hij zijn geheugenproblemen ter sprake en naar aanleiding van zijn angst voor Alzheimer verwijst hij naar de laatste levensjaren van Iris Murdoch: 'Eén van de meest glorieuze intelligenties van Engeland was minder geworden dan een kind van drie.'
In juni 1999 verschijnt de bundel verzamelde Verhalen en in september een tweedelige, paarse uitgave van zijn Toneel.

2000

Ontvangt de Italiaanse Premio Nonino voor de Italiaanse vertaling van Het verdriet van België en de Prijs voor Letterkunde van de Vlaamse Provincies 1998 voor het gezamenlijk oeuvre van een auteur.
Op 24 februari 2000 heeft de première plaats van het vertaalde toneelstuk van Yasmina Reza De man van het toeval opgevoerd. In maart 2000 verschijnt de novelle Een slaapwandeling, het verhaal van een man die in zijn vervallen geheugen dwaalt, en een bundeling van de 'andere verhalen' onder de titel Een andere keer.
In september 2000 verschijnt de Franstalige dichtbundel Sans merci bij houtsneden van Michael Bastow.
Eind 2000 verschijnt de tweetalige (Nederlands/Frans) dichtbundel Made in Belgium bij foto's van Harry Gruyaert en wordt een gelijknamige tentoonstelling georganiseerd in het Antwerpse Museum voor Fotografie.
Publicatie van de 3de aflevering van de bijdragen tot de Clausstudie Het teken van de ram, waarin onder meer aandacht wordt besteed aan het werk uit het decennium 1955-1965.

2001

Geeft in de loop van 2001 herhaaldelijk aan alleen nog poëzie te willen schrijven en brengt in één adem de problemen met zijn kortetermijngeheugen ter sprake.
Ontvangt de Preis für Europäische Poesie 2001 van de Duitse stad Münster.
Van 11 juni tot 7 oktober 2001 loopt in het Raveelmuseum te Machelen de tentoonstelling Hugo Claus en Roger Raveel: een tweespraak.
In november van dat jaar gaat De verlossing in première, een film naar zijn gelijknamige toneelstuk en zijn scenario en in zijn regie.

2002

Ontvangt de oeuvreprijzen Prix de Consécration Herman Closson, SACD en de Leipziger Buchpreis für Europäische Verständiging. De bundel Wreed geluk (1999) wordt bekroond met de Prijs voor Letterkunde van de Vlaamse Provincies 2001 voor een verzenbundel.
In januari 2002 verschijnen de poëziebloemlezing Ik schrijf je neer en - ter gelegenheid van Gedichtendag - het bundeltje De groeten.
Van 8 maart tot 6 april 2002 wordt in het Antwerpse Antiquariaat De Slegte de tentoonstelling Hugo Claus ongezien georganiseerd. Bij die gelegenheid verschijnt Dessin sans destin, een collage uit 1951. Tegelijk wordt het Clausnummer van het tijdschrift Revolver gepresenteerd. In het Antwerpse Filmmuseum heeft een retrospectieve van 6 films plaats.
In juni 2002 verschijnt Claus' vertaling van de poëzie van Joachim Sartorius De tafel is leeg.
In september 2002 verschijnt voor het eerst de geïllustreerde dichtbundel uit 1949 Herbarium, een door Georges Wildemeersch becommentarieerde uitgave in facsimile.
Eind 2002 tijdens een schrijversfestival in Mexico krijgt hij op straat een heftige paniekaanval.

2003

Op 12 februari 2003 wordt hij tijdens het voorlezen in het kader van de lezingentournee Saint-Amour in Leuven onwel. De hypothese luidt: longontsteking, veroorzaakt door een ongeïdentificeerd virus. In de loop van de maand juni bezwijkt hij in zijn Zuidfranse verblijf een tweede maal en verblijft een tijdlang in ziekenhuizen in Carpentras en Marseille.
Op 15 en 16 maart van dat jaar heeft in Cultureel Centrum Scharpoord te Knokke de tentoonstelling plaats Getekend Hugo Claus. Bij die gelegenheid verschijnt een gelijknamige publicatie met 24 werken uit de periode 1954-1990.
Op 23 april 2003 verschijnt op 76.000 exemplaren de door Jan Vanriet geïllustreerde dichtbundel Zeezucht.
Georges Wildemeersch publiceert het essay Vrome wensen. Over het literaire werk van Hugo Claus.

2004

Naar aanleiding van zijn 75ste verjaardag hebben tal van activiteiten en tentoonstellingen plaats en verschijnen diverse publicaties. De meeste Vlaamse kranten en weekbladen wijden eind maart-begin april 2004 een katern aan deze verjaardag. In maart verschijnen De romans in 4 delen en de verzamelde Gedichten in 2 delen, er verschijnt een nieuwe dichtbundel In geval van nood - die geheel in het teken staat van de falende herinnering - en een interview-abecedarium Hugo Claus. Groepsportret. Een leven in citaten. Bijeengebracht door Mark Schaevers. In een interview naar aanleiding van zijn verjaardag stelt hij: 'Ik heb het wel zo'n beetje gehad', en over de problemen bij het schrijven: 'Mijn geheugen speelt me parten'.

Van 15 mei tot 19 juni 2004 organiseert Antiquariaat De Slegte te Antwerpen een tentoonstelling Wat een boek al niet mag zijn en wordt een gelijknamige catalogus gepubliceerd, alsook een nieuwe dichtbundel met negen gedichten in vier uitvoeringen Flagrant. Op 11 december 2004 organiseert de Antwerpse galerie De Zwarte Panter de tentoonstelling schilderijen op papier Woordenloos en verschijnt een gelijknamig boek waarin alleen illustraties, geen woorden, zijn opgenomen. Bij die gelegenheid wordt ook het boek voorgesteld Hugo Claus. Voor twaalf lezers en een snurkende recensent. Bibliografie van de afzonderlijk verschenen werken, 295 boeken, samen 670 drukken en herdrukken.

2005

Ontvangt de Cultuurprijs Vlaanderen 2005 voor Algemene Culturele Verdienste. Verkoopt zijn Franse domicilie. Publicatie van de 4de aflevering van Het teken van de ram, waarin onder meer aandacht wordt besteed aan het werk uit het decennium 1965-1975. Naar eigen getuigenis is nog steeds niet geweten wat de oorzaak is geweest van de malaise. In een interview zegt hij: 'Het 'incident' heeft mijn geheugen veranderd. [...] Om te schrijven moet ik apparatuur in werking stellen die ik sinds het 'incident' niet meer heb.'

2006

Er wordt vastgesteld dat hij lijdt aan de ziekte van Alzheimer. Op 30 juli 2006 stuurt Veerle Claus een mail aan de vrienden met de mededeling: 'Hugo heeft beslist de tijd die hem nog rest, en waarvan hij het einde zal bepalen, zo vrolijk mogelijk door te brengen.'

2008

Op 19 maart 2008 overlijdt Hugo Claus in het Antwerpse Middelheim-ziekenhuis. Hij had om euthanasie gevraagd.


 
© Georges Wildemeersch