Claus, the making of

Call for Papers

Claus, the making of

Studiedag, donderdag 5 april 2018, Universiteit Antwerpen

(Het werk van) Hugo Claus spreekt reeds vanaf zijn officiële debuut met De Metsiers (1951) tot de verbeelding. Claus’ talent kon zowel in Vlaanderen als daarbuiten vroeg op erkenning rekenen, ook al liet de schrijver geen kans onbenut om het kleinburgerlijke, katholieke Vlaanderen te provoceren. Daarnaast maakte hij er zijn carrière lang een sport van om over zichzelf en zijn werk de meest uiteenlopende verhalen te verkondigen. Het feit dat hij zich geenszins in hokjes liet plaatsen is ondertussen – paradoxaal genoeg – een uithangbord van het ‘merk’ Claus geworden.

Met zijn temperamentvolle persoonlijkheid, zijn veelzijdige palmares en de nodige zelfmystificaties wist Claus zijn publiek te prikkelen en tegelijkertijd de verwachtingen te anticiperen. Naast deze publieke beeldvorming bestaat er al decennialang een (literatuur)wetenschappelijk discours rond de figuur Claus en zijn werk. Terwijl de vroegere Clausstudie vooral werd bepaald door de focus op mythologie en intertekstualiteit, is het blikveld geleidelijk aan verruimd met uiteenlopende thema’s als het mimesisconcept, de autobiografie, het carnavaleske en het groteske, maatschappelijk engagement en bijvoorbeeld gender. Ook op methodologisch vlak is de Clausstudie verrijkt met uiteenlopende benaderingen als cognitieve narratologie, editiewetenschap, genetische studie, institutioneel onderzoek en vertaalwetenschap. De manieren waarop deze constructies en zelf-constructies tot stand zijn gekomen nodigen uit tot wetenschappelijke (zelf)reflectie en tot het dieper ontginnen van zowel de genese van Claus’ oeuvre als de beeldvorming die eromheen ontstaan is.

De studiebijeenkomst Claus, the making of heeft tot doel de totstandkoming van Claus’ schrijverschap en de beeldvorming daaromtrent verder te exploreren. De voornaamste inzet is het toepassen en uitproberen van benaderingen die zowel voor de Clausstudie als de neerlandistiek nieuwe horizonten kunnen verkennen. Op deze manier wil de bijeenkomst verder bouwen, maar tegelijkertijd ook een aanvulling vormen op recent onderzoek binnen de Clausstudie, zoals Georges Wildemeersch’ biografisch onderzoek Hugo Claus. De jonge jaren (2015), het themanummer van Spiegel der Letteren over de tekstgenese van diverse Claus-romans (2016), of het te verwachten Zacht Lawijd-nummer dat het nieuw verworven archiefmateriaal centraal stelt.

Mogelijke vragen of uitgangspunten

Kort samengevat is de studiedag gericht op de volgende vragen:

  • Welk beeld van Claus bestaat of overheerst er vandaag de dag?
  • Hoe is dit beeld tot stand gekomen?
  • Welke mogelijkheden die Claus' werk in zich draagt, zijn vooralsnog niet meegenomen in de beeldvorming?

Hieronder volgen enkele mogelijke invalshoeken om bovenstaande vragen te benaderen. Uiteraard vormen deze suggesties slechts een kleine greep uit vele mogelijkheden: eigen voorstellen zijn dan ook van harte welkom.

Discursieve aspecten: Het erudiete karakter van de intertekstualiteit in Claus’ werk heeft al ruimschoots aandacht gehad, maar zijn werk blijkt vaak ook in andere, niet-literaire, volkse, populaire discoursen ingebed. Wat heeft Claus zoal geïnspireerd bij het schrijven? Onder meer Claus’ eigen vertaalarbeid blijkt een niet geringe impact te hebben gehad op zijn creatieve productie en ook gaf hij bijvoorbeeld de met clichés doorspekte ‘volksmond’ op een zeer eigen manier vorm. Welke nieuwe inzichten kan een (dergelijke) verruimde discursieve benadering van Claus’ geschriften opleveren?

Tekstgenese/epigenese: Welke evolutie hebben teksten ondergaan van avant-texte tot verkoopklaar exemplaar? Welke actoren, strategieën en processen speelden daarbij een rol? Wat weten we over de epigenese van Claus’ artistieke productie, bijvoorbeeld in de vorm van vertalingen of bewerkingen?

Status/positionering/posture/branding: Niet alleen (gefingeerde) getuigenissen van Claus zelf, maar ook andere extratekstuele actoren en paratekstuele factoren spelen een aanzienlijke rol in het creëren van een bepaald auteursbeeld. Op welke manier hebben interviewers, biografen, critici en vertalers bijgedragen tot de making of van een van Vlaanderens belangrijkste twintigste-eeuwse schrijvers en zijn werk?

Praktisch

De studiedag vindt plaats op donderdag 5 april 2018 aan de Universiteit Antwerpen. Wij verwelkomen bijdragen van circa 20 minuten die een of meerdere aspecten van de totstandkoming en beeldvorming van Claus’ schrijverschap centraal stellen. De dag zal besloten worden met een (panel)discussie over de toekomst van de Clausstudie. Abstracts dienen uiterlijk 31 augustus 2017 gemaild te worden naar clausthemakingof@uantwerpen.be. Zie ook de Facebookpagina Studie- en Documentatiecentrum Hugo Claus en deze website voor alle updates over de studiedag.

Organisatie

Elies Smeyers (Université catholique de Louvain, Louvain-la-Neuve)

Wendy Lemmens (Studie- en Documentatiecentrum Hugo Claus, Universiteit Antwerpen)

Download call for papers als pdf