Lucht meten met een pop

De universiteit zo al bekeken?

De wetenschap helpen door te gaan wandelen met een pop. Klinkt gek, hé? En toch deden 397 vrijwilligers het! Dat heeft alles te maken met het project CLAIRE: CLean AIR for EveryoneMet een andere kijk doe je ongelooflijke ontdekkingen bij UAntwerpen

Lees onder de video verder over hoe twee poppen, Claire en Gilbair, ons aan properdere lucht willen helpen.

De luchtkwaliteit meten met een pop

Onze studenten en onderzoekers denken anders. Doen anders. De universiteit zo al bekeken?

Fijnstof, niet erg fijn

Je hebt vast al van fijnstof gehoord: microscopisch kleine deeltjes die de lucht vervuilen. Ze komen daar bijvoorbeeld terecht wanneer ze uitgestoten worden door auto’s of fabrieken. Dat fijnstof is heel slecht voor je gezondheid: het vergroot bijvoorbeeld de kans op astma en hartproblemen.

Omdat Vlaanderen heel verstedelijkt is, vind je hier bijna overal fijnstof. Maar er is ook goed nieuws: wetenschappers denken dat autoloze wegen, ook trage wegen genoemd, gezonder zijn. Omdat er geen auto’s zijn die vieze lucht uitstoten, maar ook omdat er vaak veel bomen en planten staan die fijnstof opvangen.

Nog veel vragen

Trage wegen zijn dus waarschijnlijk beter voor onze gezondheid dan drukke wegen met veel verkeer. Maar dat moet eerst bewezen worden. Bovendien hebben we nog veel bijkomende vragen: hoeveel gezonder zijn trage wegen precies? Hoe ver moet je wandelen voor je in die gezonde lucht terecht komt? Is onze lucht gezonder als het waait? Of om middernacht?

Kortom: we weten nog lang niet alles over het effect van trage wegen op de luchtkwaliteit. Een mooie uitdaging voor het team van Roeland Samson, professor bio-ingenieurswetenschappen bij UAntwerpen. Maar hoe meet je de luchtkwaliteit op trage wegen, zonder zelf fijnstof uit te stoten met een auto? Simpel: met een buggy!

De geboortes van Claire en Gilbair

Professor Samson en zijn team stouwden een buggy vol met meetapparatuur. Die apparaten meten fijnstof, ultrafijnstof en roet. Door ermee te wandelen, krijg je dus een beter beeld van de luchtkwaliteit op je route. Nog twee dingen ontbraken: een baby in de buggy en vrijwilligers die ermee wilden gaan wandelen.​

Zo werd Claire geboren, de mascotte van het gelijknamige project. Al snel meldden honderden vrijwilligers zich aan om met Claire om te gaan wandelen. Een ongelooflijk succes! Om iedereen de kans te geven om mee te werken aan dit burgerwetenschappelijk project, kreeg Claire er al snel een broertje bij: Gilbair. Hij was vooral benieuwd naar de luchtkwaliteit in stadsparken.

Claire in haar buggy

De geboorte van de tweede pop: broertje Gilbair

Van Antwerpen tot Porto en terug

Dankzij alle vrijwilligers werd er van januari tot november 2021 flink gewandeld: 568 wandelingen waren samen goed voor 3.680 kilometer. Da’s ongeveer van Antwerpen tot Porto en terug! Maar nog belangrijker: er werden ook veel gegevens verzameld.

Die data zijn nodig, want heel wat omstandigheden kunnen de luchtkwaliteit beïnvloeden: het moment van de dag, de windsnelheid, de windrichting, de temperatuur … Dankzij de verscheidenheid aan gegevens kunnen de onderzoekers nu het effect van trage wegen op de luchtkwaliteit analyseren. En ondertussen genieten Claire en Gilbair van welverdiende rust!

Op Campus Groenenborger wachten Claire en Gilbair geduldig op hun vrijwilligers.

Op wandel met Claire

Meer weten over deze studie?
Duik zelf in het academisch onderzoek

Leer zelf de dingen anders bekijken

Interesse in bio-ingenieurswetenschappen of het klimaat? Zoek een opleiding die bij je past

Fijnstof: slecht voor je gezondheid?

In The People versus Science ontkrachten expert-studenten in de architectuur en milieu en gezondheidswetenschappen de mythes rond luchtkwaliteit.