Letteren en Wijsbegeerte

Francqui Leerstoel

Ann Rigney

Rector Herman Van Goethem en Decaan Luc Duerloo, kondigen u graag de inaugurale lezing en de seminariereeks aan van professor Ann Rigney, laureaat van de Belgische Francqui-leerstoel 2020-2021 in de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte aan de Universiteit Antwerpen.

Over prof. dr. Ann Rigney

Ann Rigney (BA (hons), MA (hons) University College Dublin; PhD University of Toronto) bekleedt de leerstoel Vergelijkende Literatuurwetenschap aan de Universiteit Utrecht. Zij ontving in 2017 een eredoctoraat van de Universiteit van Aarhus. Zij is lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en van de Academia Europea. Van 2017 tot 2019 was zij het hoofd van de vakgroep Talen, Literatuur en Communicatie. 

Sinds haar proefschrift, gepubliceerd als The Rhetoric of Historical Representation: Three Narrative Histories of the French Revolution (1990), is zij gefascineerd door de raakvlakken tussen narratieven, de collectieve identiteit en de betwisting van het verleden. Ze publiceerde uitgebreid over moderne herinneringsculturen, zowel in de negentiende eeuw als vandaag de dag. Ze speelde ook een actieve rol in culturele geheugenstudies met een bijzondere focus op mediatie en transnationalisme. In 2018 ontving ze een ERC Advanced Grant voor Remembering Activism: The Cultural Memory of Protest in Europe (REACT).

Meer over Ann Rigney.


Openingslezing -  Maandag 10 mei 2021 om 17u

Stories in the Wild: How Public Life is Shaped by Narrative

“And together, we shall write an American story of hope, not fear.” Zoals de slotwoorden van de inaugurale rede van president Biden in januari 2021 illustreren, is het verhaal een van onze belangrijkste zingevingsinstrumenten. Het is een centrale spil in de literatuur en de kunsten, maar ook in veel andere domeinen. Door echte of denkbeeldige gebeurtenissen tot een verhaal te maken met een begin, een midden en een einde, interpreteren we ervaringen en vergroten we de onthoudbaarheid ervan. 

Waar de meeste studies over het narratief zich richten op afzonderlijke teksten, zal deze lezing in plaats daarvan 'narrativiteit in het wild' benaderen. Door narratologie te combineren met inzichten uit de culturele geheugenstudies wordt onderzocht hoe verhalen circuleren in de samenleving; hoe ze worden gereproduceerd en aangepast via verschillende media en platforms; en hoe ze betekenis en richting geven aan zich ontvouwende gebeurtenissen. Aan de hand van enkele van de meest in het oog springende ontwikkelingen van 2020-21 - Corona, Black Lives Matter, QAnon - wordt getoond hoe het 'zin geven' aan het nieuwe gepaard gaat met het hergebruiken van het oude en wordt uitgelegd waarom sommige verhalen hardnekkiger zijn en een rijker leven na de dood hebben dan andere. 

Ten slotte wordt stilgestaan bij de manier waarop verhalen met elkaar concurreren en hoe moeilijk het is om ze uit de weg te ruimen als ze eenmaal de verbeelding hebben gegrepen.

Seminaries

(Voor UAntwerpen personeel - Van de deelnemers wordt verwacht dat zij voorafgaand aan de bijeenkomst een kleine hoeveelheid lees- en kijkmateriaal doornemen.)

Seminarie 1 - 11 mei 2021

Seminarie 1

dinsdag 11 mei 2021 / 14u - 17u

Narratieven van Verzet: Burgers

Protesten, bezettingen, opstanden, stakingen: het verzet van burgers tegen hun regeringen is een van de belangrijkste plaatsen van narratieve productie sinds de 'politics of contention' (Tilly en Tarrow, 2006) opkwam in het begin van de negentiende eeuw. Dit seminarie zal de rol van narrativisering in het conflict onderzoeken, met speciale aandacht voor de manieren waarop verhalen over vroegere verzetsdaden als model worden gebruikt in latere conflictencycli. In het bijzonder zal worden onderzocht hoe gebeurtenissen die aanvankelijk als een nederlaag werden gezien, omdat ze eindigden in de bloedige onderdrukking van protest, later toch opnieuw kunnen worden verteld op zo'n manier dat ze nieuwe vormen van hoop inspireren. Inzicht in hoe protestmanifestaties worden geherinterpreteerd is niet alleen relevant voor een beter begrip van sociale bewegingen, maar zet ook vraagtekens bij de lineaire notie van tijd die ten grondslag ligt aan traditionele opvattingen over het narratief.


Seminarie 2 - 18 mei 2021

Seminarie 2

Dinsdag 18 mei 2021 / 14u - 17u

Narratieven van erbij horen: Naties

Zoals de recente golf van aanvallen op publieke monumenten aantoont, zijn nationale verhalen onderhevig aan periodieke contestatie en herziening. Hoewel 'het verhaal van de natie' vaak als onveranderlijk wordt ervaren en verdedigd, heeft historisch onderzoek aangetoond dat nationale verhalen historische constructies zijn en dus aan re-constructie onderhevig. Een beter begrip van de manier waarop veranderingen in het nationale verhaal worden onderhandeld, en zich ertegen verzetten, is dringend geworden in een tijd waarin groepen met een immigratieachtergrond (vaak uit voormalige kolonies) het recht op volwaardig burgerschap opeisen en daarmee een plaats in het nationale verhaal. Dit seminar bestudeert de betwisting van bestaande monumenten als een fysieke plaats van narratieve transformatie die werkt in combinatie met het vertellen van verhalen in andere media.


Seminarie 3 - 25 mei 2021

Seminarie 3

Dinsdag 25 mei 2021 / 14u - 17u 

Narratieven van klimaatverandering: De Planeet

In The Great Derangement: Climate Change and the Unthinkable (2016) verklaart Amitav Ghosh ons collectieve onvermogen om het volledige belang van klimaatverandering te vatten door te verwijzen naar de beperkingen van onze traditionele narratieve modellen. Vertrouwde plotmodellen, gebaseerd op menselijke acteurs die hun leven in een smalle tijdsspanne afleggen, lenen zich niet gemakkelijk voor de planetaire schaal van het probleem en voor de 'traagheid' waarmee het zich ontvouwt. Niettemin blijven schrijvers en kunstenaars toekomstscenario's produceren door gebruik te maken van een evoluerend cultureel repertoire van narratieve vormen, en deze tegelijkertijd aan te passen. Dit seminar zal zich richten op de manieren waarop narratieve sjablonen en specifieke verhalen worden gebruikt als noodmodellen om te proberen zich een ondenkbare toekomst voor te stellen. We zullen ook reflecteren op de rol van de verbeelding en de creatieve kunsten in het grijpbaar maken van het ondenkbare als een verhaal.

Enkel voor UAntwerpen personeel