De roep om te dekoloniseren is wijdverspreid en klinkt ook aan onze universiteit. Het is belangrijk om te erkennen dat de Belgische samenleving, waar onze universiteiten deel van uitmaken, is gebouwd op de schouders van een koloniaal verleden. Het is ook essentieel om te erkennen dat deze geschiedenis een sterke invloed heeft op het heden en de huidige ongelijkheden in het onderwijs, het werkveld en onderzoek.   

In 2020 betuigde onze universiteit haar steun voor de Black Lives Matter beweging. Via een oproep op sociale media verzamelde Team Diversiteit verschillende suggesties, ideeën en ervaringen. Het maakte duidelijk dat er nog veel moet worden geïnvesteerd om racisme en discriminatie aan onze universiteit te bestrijden. Het legde ook het engagement bloot van vele personeelsleden en studenten om van onze universiteit een inclusieve universiteit te maken die niet discrimineert op grond van afkomst, religie, gender, kleur, seksuele geaardheid of andere kenmerken. Met deze suggesties ging de universiteit aan de slag.  

We doen dat op verschillende manieren. Op korte termijn ondernemen we enkele concrete acties. Zo zal de universiteit meer aandacht hebben voor het koloniale verleden van universitaire gebouwen en het herbenoemen van fysieke ruimtes, in het bijzonder op de Campus Middelheim. Er wordt sterk ingezet op het delen van good practices opdat docenten de vaak eenzijdige eurocentrische blik op onderwijs in vraag stellen. We ontwikkelden ook een aantal ondersteuningstools, zoals een woordenlijst en een reflectietool diversiteit, om personeelsleden te sensibiliseren.  

Met sensibilisering lossen we echter de kern van de ongelijkheden niet op. Het is essentieel om deze acties te combineren met een strategische aanpak die sterk inzet op een mentaliteitswijziging op lange termijn. Het voorbije jaar werd een intensief denkproces gevoerd dat resulteert in een actieplan voor onze universiteit rond ‘Globaal Engagement en samenwerking met Afrika, Azië, Latijns-Amerika’. Vanuit dit specifieke kader werd ook het Global Minds voorstel uitgewerkt.  

Daarnaast wordt door de universiteit ook ingezet op het creëren van een inclusieve omgangscultuur. Dit werd de voorbije jaren voornamelijk nagestreefd door opleidingen rond bijvoorbeeld implicit bias bij docenten en selectiecommissieleden, diversiteitssensitief handelen, interculturele communicatie en inclusieve communicatie. Tenslotte wordt een veilige omgangscultuur gekenmerkt door sterke geprofessionaliseerde meldingskanalen voor discriminatie of racisme. De universiteit voorziet naast een sensibiliserende opleiding ook een verdiepingstraject voor personeelsleden met een mandaat voor meldingen- en klachtenbehandeling. 

Streven naar een inclusieve universiteit leeft op alle niveaus binnen onze instelling. Er worden tal van initiatieven georganiseerd door verschillende departementen en diensten. De komende tijd willen we deze initiatieven nog verder uitwerken, opdat elk personeelslid en elke student zich thuis voelt aan de onderwijsinstelling.  

Uiteindelijk gaat dit alles, aldus rector Herman Van Goethem, ook over de kernvraag: wie zijn wij als universiteit? Waar staan wij voor? “Wij moeten en willen als universiteit, wij allemaal samen, medewerkers en studenten, een houding uitdragen, een manier van samenwerking en co-creatie, die gebaseerd is op wederzijds respect en op inclusie.” (uit de videoboodschap van onze rector) 

Team Diversiteit zal de komende maanden werken aan een nota dekolonisering om diens bestaande actieplannen vanuit deze specifieke optiek kritisch te evalueren en aan te vullen. Heeft u vragen, suggesties of opmerkingen? Aarzel niet om Team Diversiteit te contacteren via diversiteit@uantwerpen.be