Wie wint er bij een regenboog-voetbalstadion?



Emma Verhoeven is een doctoraatsstudent aangesloten bij het departement Communicatiewetenschappen (FSW). Ze onderzoekt homonationalisme in de Vlaamse media, of hoe het holebi-vriendelijke imago van België gebruikt wordt andere groepen – vaak met een migratieachtergrond – te stigmatiseren als homofoob.



UAntwerpen hangt de regenboogvlag uit. Ze doet dat als teken van solidariteit met de Hongaarse LGBT-gemeenschap. Vorige week keurde de regering van Viktor Orban namelijk een wet goed die het verbiedt om homoseksualiteit af te beelden of te ‘promoten’ in het bijzijn van minderjarigen. Die solidariteit is goed, maar we moeten zorgen dat we niet verstrikt raken in symboolpolitiek.

Concreet betekent de nieuwe Hongaarse wet dat er in scholen niet meer gepraat wordt over holebi- of transgenderthema’s, en dat diezelfde thema’s niet meer op tv getoond worden. Dat stuit op onbegrip in een groot deel van Europa: inmiddels hebben 16 van de 27 Europese lidstaten een verklaring getekend. Ze willen een procedure laten starten bij het Hof van Justitie. Dat is een werk van lange adem, en het garandeert niet dat de wet teruggetrokken wordt.

De homofobe wet kreeg extra aandacht een week nadat ze werd goedgekeurd: er werd opgeroepen om via het EK voetbal een signaal te geven. De stad München wilde het voetbalstadion in regenboogkleuren verlichten wanneer de Duitse nationale ploeg tegen Hongarije voetbalde. UEFA, dat het EK organiseert, floot München terug: voetbal is volgens hen geen plaats voor politiek. Het toont wat een leeg gebaar UEFA’s reclamecampagne “#EqualGame” is: iedereen moet van voetbal kunnen genieten, zolang het geen inspanning vergt. Het knielen voor Black Lives Matter mag dan weer wel, want dat is geen reactie op een beslissing van een deelnemend land.

Als queer juich ik de verontwaardiging daarover toe, want elke aanval op LGBTQI-rechten is er één te veel, maar als onderzoeker ben ik bezorgd over hoe die rechten hier worden ingezet voor politieke doeleinden. Voor Hongaarse nationalisten is die politieke homofobie een manier om zich af te zetten tegen ‘de Westerse decadentie’ van de EU. Voor België en andere EU-lidstaten is dit hét moment om te laten zien hoe progressief ze zijn, liefst met veel toeters en bellen. Laten we niet vergeten dat ook hier nog veel werk aan de winkel is, en dat homofobie een probleem is in alle Europese landen.

Wie helpen we door logo’s en voetbalstadions in regenboogkleuren te wikkelen, buiten ons LGBTQI-vriendelijke imago? Voor Hongaarse holebi’s en trans personen betekent een regenboog in München geen duurzame oplossing. Het is symboolpolitiek, en er waren al talloze signalen tegen de homofobe wet. De actie langs Europese kant blijft uit. 

Ondanks het verbod van UEFA, regent het nog steeds steunbetuigingen in de voetbalwereld. De ironie ontgaat me echter niet dat de uitspraken ‘alle boeren zijn homo’s’ en ‘vuile janet’ schering en inslag zijn tijdens een wedstrijd. Of dat er amper profvoetballers uit de kast zijn. Daar komt nog eens bij dat het WK in Qatar minstens evenveel mensenrechten schendt: er zijn al minstens 6.500 mensen gestorven bij de bouw van de sportinfrastructuur. Alleen is er geen vlag voor dat laatste probleem.

De regenboogvlag toont holebi en trans studenten dat zij er niet alleen voor staan, en dat de universiteit als instelling inclusiviteit hoog in het vaandel draagt. Maar het mag niet bij symbolen en signalen blijven. Door de regenboogvlag uit te hangen, hoort de Universiteit Antwerpen haar verantwoordelijkheid op te nemen wat het welzijn van LGBT-personen betreft. Enerzijds door onderzoek te voeren naar thema’s die die groep aanbelangt, anderzijds in de keuzes die de universiteit maakt in de omgang met studenten en personeel. Het Team Diversiteit (Departement Universiteit & Samenleving) zette al veel in gang, maar er is nog nood aan een uitgewerkt, proactief LGBTQI+-beleid.



Wil je meer weten wat de Universiteit doet rond diversiteit? Diversiteit | Universiteit Antwerpen (uantwerpen.be)

Wil je meer weten wat de Universiteit specifiek doet rond het LGBTQ+ thema? LGBTQ+ | Universiteit Antwerpen (uantwerpen.be)