Pieter Gillis lezing

De Pieter Gillislezing is een initiatief van het centrum Pieter Gillis van de Universiteit Antwerpen. Het Centrum wil daarmee uitdrukking geven aan het actief pluralisme dat de Universiteit wenst uit te dragen. Actief pluralisme is zelf geen levensbeschouwing, maar een houding ten aanzien van (de eigen en andere) levensbeschouwingen, die de inhoudelijke dialoog binnen en tussen levensbeschouwingen stimuleert en daarom ook inhoudelijke positionering aanmoedigt. Om verdraagzaam met elkaar te leven hoeven mensen niet noodzakelijk een vorm van neutraliteit, vrijblijvendheid, niet-inmenging, relativisme of cynisme te hanteren. Het samenleven is gebaat met inhoudelijke reflectie en communicatie, waarbij mensen de verschillende levensbeschouwelijke bronnen kunnen expliciteren en zo met elkaar confronteren.

Elke visie op waarheid en moraal wordt steevast gedragen door dieperliggende ideeën, vooronderstellingen, bronnen en paradigmata. Op dit dieperliggende niveau wil de Universiteit Antwerpen met haar keuze voor actief pluralisme de mogelijkheden van dialoog, kritische reflectie en herbronning exploreren. De lezing wordt dan ook gehouden door een vooraanstaande figuur die zich juist op dit dieperliggende niveau heeft onderscheiden door vaak algemeen aanvaarde vooronderstellingen te ondervragen en onder kritiek te plaatsen en op die manier bij te dragen tot een meer verdraagzame en rechtvaardige samenleving.

Aan deze jaarlijkse lezing is de naam verbonden van Pieter Gillis (1492-1533), de Antwerpse stadssecretaris en goede vriend van Erasmus en Thomas More. Met hen deelde hij niet alleen een groot gevoel voor rechtvaardigheid, maar ook die typisch humanistische openheid voor het zoeken naar de eigenlijke bronnen van de waarheid. Gillis is vooral bekend als personage in het beroemde Utopia, waarin More hem op de eerste bladzijden portretteert als een toonbeeld van de beschaafde, tegelijk humoristische en ernstige humanist.