UAntwerpen en De Standaard lanceren nieuwe editie CurieuzeNeuzen



Universiteit Antwerpen en De Standaard lanceren een nieuwe editie van CurieuzeNeuzen. In 2018 onderzochten we samen met meer dan 20.000 CurieuzeNeuzen de luchtvervuiling in Vlaanderen. Dit jaar zijn we op zoek naar 5.000 burgerwetenschappers die ons willen helpen met het grootste onderzoek naar hitte en droogte in Vlaanderen ooit. Het project is een internationale primeur en combineert de inzichten opgedaan rond burgerwetenschap uit 2018 met de laatste Internet of Things- en datatechnologie. 

Met een netwerk van slimme meetpunten brengt CurieuzeNeuzen een half jaar lang de hitte en droogte in jouw tuin in kaart. Want je hebt het vast ook al gemerkt. Onze zomers worden steeds warmer en droger, en dat heeft ook invloed op jouw tuin. Je gazon krijgt het moeilijk, de bomen snakken naar water. Hoe hou je de tuin koel en aangenaam tijdens een hittegolf? En hoe wapenen we het gras en de planten beter tegen de droogte? CurieuzeNeuzen in de Tuin wordt het grootste burgeronderzoek in Vlaanderen naar hitte en droogte ooit. Onze wetenschappers meten zelf in natuurgebieden en op landbouwakkers.

CurieuzeNeuzen zoekt enthousiaste burgeronderzoekers die ons helpen met metingen in tuinen, schooltuinen, bedrijventerreinen en openbare groendomeinen. Elk meetpunt krijgt een slimme sensor die verbonden is met het Internet Of Things. Via een persoonlijk dashboard krijgen deelnemers dagelijks een update van de meting.

CurieuzeNeuzen combineert citizen science met big data

CurieuzeNeuzen in de Tuin zal een internationaal unieke dataset opleveren, die wetenschappers een veel beter inzicht zal geven over hoe droogtegevoelig onze tuinen, parken, natuur-en landbouwgebieden zijn. CurieuzeNeuzen in de Tuin maakt deel uit van het internationale SoilTemp Project, waarbij een wereldwijd netwerk van bodemweerstations wordt opgezet. Door de 5.000 meetlocaties in het CurieuzeNeuzen project wordt de hoeveelheid data in de SoilTemp databank meteen verdubbeld.

Droogte en hitte zijn wetenschappelijk gezien complexe problemen: er zijn veel factoren die ervoor zorgen dat jouw tuin koeler of droger is dan die van de buren. De wetenschappelijke sterkte van CurieuzeNeuzen zit hem in de hoeveelheid meetpunten. Door duizenden enthousiaste burgerwetenschappers in te schakelen, verkrijgen we een uitzonderlijke grote dataset. Deze “big data” zorgen voor een grote statistische rekenkracht, zodat we de factoren verantwoordelijk voor hitte en droogte makkelijker kunnen identificeren.

CurieuzeNeuzen in de Tuin is een demonstratieproject voor een heel nieuw type van dataverzameling aan bodems. Elke deelnemer krijgt een bodemsensor in de tuin. Deze zogenaamde “gazondolk” meet elke 15 minuten de temperatuur op drie punten alsook het vochtgehalte van de bodem. Daarnaast neemt elke deelnemer een bodemstaal dat opgestuurd wordt naar de Universiteit Antwerpen, waar we het bodem type (percentetage klei, zand en leem) en het koolstofgehalte bepalen in het laboratorium.

Het innovatieve is dat alle bodemsensors verbonden zijn met het Internet of Things. De tuinier hoeft niets zelf te doen. De bodemsensor maakt elk dag zelf verbinding met een zendmast, en stuurt zijn data door via een nagelnieuw netwerk van Orange dat speciaal voor het Internet der Dingen werd ontwikkeld. Zo belanden de gegevens rechtstreeks in de CurieuzeNeuzen database, en krijgt elke deelnemer een dagelijkse update van de meetgegevens in een persoonlijk dashboard.

Grootschalige burgerwetenschap doe je niet in je eentje


Dit nieuwe CurieuzeNeuzen project is een intense samenwerking tussen partners uit de academische wereld (Universiteit Antwerpen),  VITO, de media (De Standaard), de overheid (VMM, Departement Omgeving en het Departement Economie, Wetenschap & Innovatie) en private bedrijven en organisaties (Orange, Rabobank.be, DPD, Aquafin, Bio-Planet en Natuurpunt). CurieuzeNeuzen wordt ondersteund door het Global Change Ecology Centre.  Dat onderzoek doet naar manieren waarop natuurlijke ecosystemen ons kunnen helpen bij de klimaatuitdaging. 

GCE bestudeert bijvoorbeeld de inrichting van grootschalige overstromingsgebieden langs de Schelde, die tegelijkertijd zorgen voor verhoogde bescherming tegen overstromingen en meer biodiversiteit. Het Global Change Ecology Centre gaat ook op zoek naar manieren waarop zoals bossen meer koolstof kunnen vasthouden, of kustgebieden meer CO2 opslaan door natuurlijke mineralen op te lossen. De Universiteit Antwerpen gelooft in wetenschap dicht bij de mensen. CurieuzeNeuzen is een project voor en door burgers. We zijn ervan overtuigd dat de impact van onze gezamenlijke kennis groter is door deze met zoveel mogelijk mensen te delen. Veel groter dan wanneer we niet buiten de muren van de universiteit zouden treden.