"Gazondolken hebben ongeziene informatie verzameld"

Op zaterdag 2 oktober trekken 4400 deelnemers van CurieuzeNeuzen in de Tuin hun gazondolk uit de grond. Na een half jaar meten wordt het grootste burgeronderzoek in Vlaanderen naar hitte en droogte afgerond. De natste zomer sinds de start van de metingen was een onverwachte meevaller voor het onderzoek, maar laat nog enkele onderzoeksvragen onbeantwoord. Er staat daarom een vervolg op stapel in 2022: 3000 deelnemers schreven zich opnieuw in als burgerwetenschapper om ook volgend jaar hitte en droogte te meten.


Hoewel het woord ‘kwakkelzomer’ vaak de revue is gepasseerd, blikken de wetenschappers van CurieuzeNeuzen terug op een succesvolle meetcampagne. “De afgelopen zes maanden waren een groot succes”, aldus CurieuzeNeuzen-wetenschapper Jonas Lembrechts. “Onze deelnemers en hun gazondolken hebben ongeziene informatie verzameld over temperatuurverschillen tussen tuinen, met data van koude vriesnachten in april tot lokale hittegolven in Limburg in juni. We hebben een onverwacht gelukje gekregen met de natste zomer in 200 jaar in Ukkel, wat een unieke inkijk kan geven in de rol van tuinen als sponzen bij nattigheid.”

Vervolg in 2022
Met het natte weer prominent op de voorpagina’s van afgelopen zomer verdwenen de droogtegerelateerde onderzoeksvragen naar de achtergrond. Op zoek naar een nog betere dataset en een antwoord op deze vragen, werd daarom besloten het onderzoek met een jaar uit te breiden. Want indien er in 2022 wél een hete zomer op het programma staat, vallen er in de datasets van de twee extremen interessante patronen te ontdekken. Maar ook als 2022 opnieuw een kwakkelzomer in petto heeft, zouden de verzamelde data veel nieuwe inzichten opleveren, bijvoorbeeld op het gebied van regeninfiltratie en grondwater.

Dat het enthousiasme niet alleen leeft bij de onderzoekers, werd duidelijk na de oproep aan de deelnemers om in te tekenen voor het vervolg in 2022: van de 4400 huidige deelnemers grepen 3000 van hen de kans om opnieuw deel uit te maken van het grootste burgeronderzoek naar hitte en droogte. De overige 1400 sensoren worden onder meer gebruikt om de rol van natuurgebieden bij droogte, hitte en nattigheid beter in beeld te brengen.

Op zaterdag 2 oktober halen alle deelnemers hun gazondolk uit de grond en sturen deze terug naar de Universiteit Antwerpen. Deelnemers die intekenden voor het vervolg ontvangen in januari 2022 een geüpdatete sensor. De tweede reeks metingen loopt van februari tot en met oktober 2022. Ook nu zullen de deelnemers de metingen uit eigen tuin kunnen blijven volgen via hun persoonlijk dashboard.

Resultaten 2022
Half december 2021 worden de eerste resultaten en conclusies van het onderzoek opgesteld in samenwerking met De Standaard. Deelnemers ontvangen op dat moment ook een persoonlijk tuinrapport, met daarin een samenvatting van de metingen uit hun eigen tuin. In de tussentijd bekijk je via de stippenkaart op standaard.be/curieuzeneuzen de metingen van alle meetpunten van de afgelopen maanden, plus een uitgebreid journalistiek dossier en tussentijdse bevindingen over het onderzoek.

CurieuzeNeuzen in de Tuin is een initiatief van de Universiteit Antwerpen en De Standaard, met sterke ondersteuning van Rabobank.be, Orange, VITO, Vlaamse Milieumaatschappij, Departement Economie, Wetenschap en Innovatie, Departement Omgeving, Bio-Planet, iFLUX, DPD en Aquafin.