3.000 gazondolken opnieuw de grond in voor CurieuzeNeuzen in de Tuin

  • CurieuzeNeuzen in de Tuin start op 26 maart het 2e deel van het onderzoek

  • 3.000 burgerwetenschappers plaatsen op evenveel locaties in Vlaanderen opnieuw een gazondolk in hun tuin

  • Wetenschappers van de Universiteit Antwerpen gaan de data van de twee meetjaren met elkaar vergelijken

Na een succesvolle eerste meetcampagne in 2021 wordt zaterdag 26 maart het startsein gegeven voor de tweede meetcampagne van CurieuzeNeuzen in de Tuin: 3.000 burgerwetenschappers plaatsen opnieuw een slimme gazondolk in hun tuin. Tot en met 1 oktober 2022 wordt op al deze locaties in Vlaanderen de hitte en droogte in kaart gebracht.  

Het lijkt tegenstrijdig, maar mede door de grote regenval van 2021 leverde de vorige meetcampagne van het grootste burgeronderzoek naar hitte en droogte in Vlaanderen een unieke en zeer waardevolle dataset op. Dankzij de slimme gazondolk werd op 5.000 locaties voor het eerst nauwkeurig in kaart gebracht hoe onze tuinen, speelplaatsen en parken werken als spons voor het gevallen hemelwater.

Maar door de grote hoeveelheid water bleven er ook nog een aantal onderzoeksvragen onbeantwoord. De gazondolk maakt daarom dit jaar een comeback in de tuinen. Van de 5.000 deelnemers in 2021 tekenden 3.000 deelnemers terug in voor het vervolgonderzoek, waaronder 2.596 families en 195 scholen. Gedurende een halfjaar staat de slimme bodemsensor terug op zijn oude vertrouwde plek in ieders tuin.  

2021 vs 2022

“Door de gazondolk terug op zijn oude plaats in ieders grasveld te installeren, kunnen we de twee meetperiodes goed met elkaar vergelijken,” aldus bioloog en CurieuzeNeuzen-wetenschapper Jonas Lembrechts (UAntwerpen). “Wordt het bijvoorbeeld een droge zomer, dan hebben we zeer interessant vergelijkingsmateriaal tussen een nat en een droog jaar. Dan kunnen we gaan kijken wat het effect van een warme periode op onze tuinen is, tegenover eentje met veel regenval. In het geval van een tweede natte zomer – ik hoop er persoonlijk niet op – gaan we in nog meer detail kunnen kijken naar de manier waarop onze tuinen die regen ‘sponsen’.”

Net als in 2021 zet CurieuzeNeuzen in de Tuin de metingen ook in natuurgebieden en op landbouwakkers voort. Daar waar de metingen in natuurgebieden in 2021 exclusief in de provincie Antwerpen plaatsvonden, wordt voor de meetlocaties dit jaar samen met Natuurpunt over de provinciegrenzen heen gekeken. Er wordt gemeten in 16 natuurgebieden gelegen rondom 8 Vlaamse steden om verder te onderzoeken hoe ver het effect van deze gebieden als ‘natuurlijke airco’s’ draagt. De metingen op landbouwakkers krijgen ook dit jaar een vervolg in samenwerking met VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek). De focus ligt terug op aardappelvelden, een iconisch gewas voor de Vlaamse landbouw én gevoelig aan droogte. In het totaal wordt in 2022 gemeten met 3.400 sensoren.

Data uit eigen tuin

Deelnemers kijken ook deze meetperiode mee met de gegevens uit eigen tuin via hun persoonlijke interactieve dashboard. Via het Internet of Things-netwerk van Orange Belgium verstuurt de gazondolk elke 24 uur de temperatuur- en bodemvochtdata door naar de database van de onderzoekers van de Universiteit Antwerpen. Van daaruit worden de data doorgestuurd naar de dashboards van de deelnemers, die zo live meekijken naar de gegevens uit hun eigen achtertuin. In december ontvangen de deelnemers opnieuw een uitgebreid Tuinrapport, met daarin een analyse van de data van hun meetpunt en de belangrijkste bevindingen van het onderzoek.

CurieuzeNeuzen in de Tuin 2021

Grootste burgeronderzoek naar hitte en droogte ooit zet volop in op Internet of Things en data science 

Zaterdag 3 april 2021 werd het startsein gegeven voor de meetcampagne van CurieuzeNeuzen in de Tuin. Een halfjaar lang werd er via slimme bodemsensoren gemeten vanuit tuinen, speelplaatsen, bedrijfstuinen, openbare domeinen, landbouwakkers en natuurgebieden. 

Het grootste burgeronderzoek naar de impact van extreme weersomstandigheden in Vlaanderen heeft haar 5.000 gazondolken terug opgeborgen: op zaterdag 11, woensdag 15 en zaterdag 18 december 2021 lanceren de wetenschappers van CurieuzeNeuzen in de Tuin de resultaten van het onderzoek samen met De Standaard in een reeks uitgebreide dossiers. 

  • De onderzoekers van de Universiteit Antwerpen en journalisten van De Standaard nemen op 11 december een duik in de waterbom van afgelopen zomer en tonen de manier waarop onze tuinen al dat water hebben verwerkt. 

  • 15 december lees je alles over de resultaten van de grootschalige bodemstaalanalyse op organisch koolstof, en wat dat betekent voor de opslag van CO₂ in onze tuinbodems

  • En tot slot nemen ze je 18 december mee op ontdekkingsreis langs de factoren die de verschillen in meetresultaten tussen de meetpunten verklaren.

  • Zaterdag 18 december krijgen deelnemers bovendien meer inzicht in hun eigen meetpunt met een persoonlijk Tuinrapport. Daarin ontdekken ze niet alleen het percentage organisch koolstof van hun eigen bodem, maar bijvoorbeeld ook hoe hun tuin het heeft gedaan als spons bij regenval, als airco tijdens de warmste nacht of als koele oase tijdens een hete dag in juni.

Je leest er de komende week alles over op standaard.be/curieuzeneuzen of in de app DSNieuws.

CurieuzeNeuzen in de Tuin is een initiatief van de Universiteit Antwerpen en De Standaard met sterke ondersteuning van Rabobank.be, Orange, VITO, Vlaamse Milieumaatschappij, Departement Economie, Wetenschap en Innovatie, Departement Omgeving, Bio-Planet, iFLUX, DPD en Aquafin.



  • Citizenscienceproject van UAntwerpen in samenwerking met De Standaard en met de steun van Rabobank.be, Orange en andere partners
  • 5000 meetlocaties over heel Vlaanderen, cijfers per provincie
  • Zaterdag 3 april 2021 installeren alle deelnemers hun bodemsensor
  • Meting van hitte en droogte gedurende een halfjaar
  • Première voor Internet of Things-toepassing in Vlaanderen op grote schaal