REturn

Binnen de REturn-studie, in opdracht van de Green Deal Anders Verpakt, onderzochten we mogelijke toekomstscenario’s voor de inzameling van herbruikbare verpakkingen.

De uitdaging: herbruikbare verpakkingen efficiënt inzamelen op schaal

Het gebruik van herbruikbare verpakkingen neemt sterk toe, maar de retourlogistiek die nodig is om ze efficiënt in te zamelen, staat nog niet op punt. Een goed werkend inzamelsysteem is hierbij cruciaal: gebruikers moeten hun verpakkingen eenvoudig kunnen terugbrengen, op een manier die aansluit bij hun dagelijkse routines. 

Vandaag zijn de beschikbare inzamelpunten beperkt en is er onvoldoende duidelijkheid over welke inzamellocaties en -systemen optimaal zouden functioneren wanneer de schaal van hergebruik sterk toeneemt. Hierdoor dreigt het potentieel van herbruikbare verpakkingen niet volledig benut te worden. Een efficiënte en gebruiksvriendelijke inzamelinfrastructuur op schaal vormt daarom een belangrijke uitdaging. 

Wat wil REturn realiseren? 

In opdracht van de Green Deal Anders Verpakt onderzoekt de REturn studie mogelijke toekomstscenario’s voor de inzameling van herbruikbare verpakkingen, vertrekkend vanuit een analyse van bestaande inzamelsystemen. Het doel is om inzicht te krijgen in hoe bestaande systemen werken, welke factoren hun succes of falen bepalen, en hoe deze inzichten kunnen worden vertaald naar richtlijnen voor een toekomstige inzamelinfrastructuur.  

Het project beoogt zo handvatten te bieden waarmee zowel beleidsmakers als bedrijven onderbouwde en toekomstgerichte keuzes kunnen maken voor een doordachte en schaalbare inzamelinfrastructuur voor herbruikbare verpakkingen.

Drie stappen richting een schaalbare inzamelinfrastructuur

Het onderzoek is opgebouwd rond drie opeenvolgende fases:

1. Scan
   In deze fase worden bestaande inzamelsystemen in binnen- en buitenland in kaart gebracht. Via literatuuronderzoek en gesprekken met betrokken partijen worden hun kenmerken, uitdagingen en succesfactoren geanalyseerd. 
2. Design
   Mogelijke toekomstscenario’s worden ontwikkeld en verkend via workshops en interviews. De scenario’s vertrekken van twee belangrijke onzekerheden: of de overheid dan wel marktspelers het voortouw nemen, en in welke mate standaardisatie wordt doorgevoerd. 
3. Change
   De scenario’s worden verder aangescherpt en getoetst bij stakeholders. Vier toekomstscenario’s voor een inzamelinfrastructuur van herbruikbare verpakkingen worden onderscheiden: (1) de overheid als coördinator, (2) marktspelers bundelen de krachten, (3) de overheid als partner in de waardeketen, en (4) service op maat van wie betaalt. 

Belangrijkste inzichten uit de REturn-studie

• Geen one-size-fits-all: de mogelijkheid tot inzameling hangt af van de context. 
• Voor opschaling is (een vorm van) standaardisatie cruciaal - de verschillende systemen moeten op elkaar afgestemd zijn 
• De transitie van infrastructuur kost tijd en ruimte: we moeten er nu al rekening mee houden. 
• Een duidelijk beleidskader moet richting geven en ruimte laten voor innovatie. 
• Grootschalige experimenten kunnen de transitie versnellen en de haalbaarheid van systemen toetsen. 
• … 

Het volledige rapport, die via onderstaande knop kan worden geraadpleegd, bundelt bijkomende inzichten en licht alle bevindingen verder toe.

Timing 

November 2024 - April 2025