SIXPACK

Tegen 2040 zouden de verpakkingen voor dranken voor 40% herbruikbaar moeten zijn. Hoewel beleidsmakers en bedrijven sterk inzetten op herbruikbare verpakkingen, is er weinig inzicht en is het complex om herbruikbare systemen in retail te implementeren. Want: consumenten begrijpen de systemen niet altijd, consumenten hergebruiken minder dan verwacht en retailers worstelen met de logistiek.

Het pilootproject SIXPACK onderzoekt hoe herbruikbare drankverpakkingen in de Belgische retail geïmplementeerd en door consumenten geaccepteerd kunnen worden.

• Hoe implementeren we een herbruikbare sixpack succesvol in retail? Welke operationele pijnpunten zijn er tussen retailers, producenten en logistieke partners? Hoe dragen communicatie, logistiek en interne processen bij aan een succesvol circulair systeem?
• Hoe reageren consumenten op het nieuwe verpakkingssysteem? Wat zijn hun motivaties en attitudes om in dit circulaire proces deel te nemen? En waar en wanneer wordt deze circulaire lus doorbroken?

Als experiment zetten we de herbruikbare sixpacks in de winkelrekken van 44 Carrefour-winkels tussen het aanbod van uitsluitend wegwerpverpakkingen. Via bevragingen van 186 SIXPACK-kopers, focusgroepen met niet-kopers en real-life verkoopdata komen we tot de inzichten over de logistieke processen en het consumentengedrag.

Het herbruikbare Cornet SIXPACK-kratje werd in de winkels geïntroduceerd met statiegeld van €1,50. De verkoop werd vergeleken met winkels zonder SIXPACK-kratje, en met historische cijfers. Resultaat: wanneer rekening wordt gehouden met externe factoren zoals prijs, promoties, concurrentie en seizoensfactoren, blijft de verkoop stabiel. De retourpack vormt dus geen drempel voor aankoopgedrag. Een herbruikbaar verpakkingssysteem is dus commercieel levensvatbaar en heeft geen negatieve impact op de verkoop.

Herbruikbare systemen werken alleen wanneer consumenten bereid zijn om niet enkel te kopen, maar ook effectief te hergebruiken, bij te kopen én terug te brengen. De SIXPACK-consumenten waren positief:

• Ze waarderen het stevige ontwerp, kwaliteitsuitstraling en duurzaam karakter.
• Ze zijn tevreden en willen het systeem opnieuw gebruiken.
• Zij die bewust voor het retourpack kozen, hadden nog een positievere voorkeur voor duurzame verpakkingen.

Toch brengt slechts 35% van de kopers het kratje terug naar de winkel, 65% van de kopers brengt het dus niet terug. Ze vinden het kratje zo handig dat ze het houden en hergebruiken voor andere doeleinden: als opbergbox, om gemengde biertjes te dragen, of zelfs als cadeau. Daarnaast spelen andere praktische en psychologische drempels een rol:

• Psychologische eigendom: statiegeld voelt voor sommige consumenten aan als ‘kopen’ in plaats van ‘lenen’.
• Gemak en routine: duurzaam gedrag is wenselijk, maar gemak en snelheid overheersen.
• Draagcomfort en transport: het dragen en opbergen van het kratje worden ervaren als praktische hinder, vooral door wandelaars en fietsers.
• Onzekerheid over terugbrengen: bijna de helft wist niet dat er statiegeld op stond.

Hoe maken we drankverpakkingen echt circulair? Merkfit en gebruikscontext spelen een cruciale rol:

• Cornet wordt gezien als een premium, sterk merk dat het vertrouwen en de bereidheid verhoogt om het systeem te proberen. Bij minder authentiek gepercipieerde merken ontstaat sneller wantrouwen of greenwashing-scepsis.
• Ook de context bepaalt mede het gebruik. Het retourpack blijkt bijzonder aantrekkelijk voor sociale momenten: feestjes, parkbezoeken, cadeaus of mix-en-match aankopen. Dit maakt dat consumenten het kratje minder terugbrengen en/of opnieuw kopen.

Dit project biedt real-world inzicht in circulaire verpakkingen: de technologie werkt, maar de consument bepaalt of de cirkel sluit.

Een succesvol herbruikbaar verpakkingssysteem staat of valt met gebruiksgemak voor de consument. Duidelijke communicatie over het statiegeldsysteem is daarbij cruciaal: consumenten moeten weten waarvoor ze betalen en hoe ze hun verpakking eenvoudig kunnen terugbrengen.

Daarnaast zijn ook praktische verbeteringen nodig, zoals de brede uitrol van het systeem, beter draagcomfort, en grotere compatibiliteit met verschillende flessen, zodat het retourpack probleemloos past binnen het dagelijkse gebruik en aankoopritme van de consument.

Dit project zet een eerste stap naar herbruikbare verpakkingen in de voedingsindustrie. De resultaten en richtlijnen helpen retailers, producenten en beleidsmakers om beter onderbouwd beslissingen te nemen, knelpunten weg te werken en hergebruik schaalbaar te maken. Het doel? Een transitie naar circulaire verpakkingen die efficiënt, realistisch en consumentvriendelijk is.

Januari 2024 tot december 2025.

VLAIO, DW Reusables, Universiteit Antwerpen, Royal Swinkels, Carrefour Belgium, MIVAS, FEVIA