Opleidingsinfo

Hoe ziet je opleiding eruit?

In Vlaanderen biedt enkel de Universiteit Antwerpen een academische opleiding in de conservatie-restauratie aan. Deze opleiding is opgebouwd rond specifieke objecten en objectfamilies en sluit daardoor goed aan op de concrete conservatie- en restauratiepraktijk. Deze praktijk wordt bovendien vanuit een geïntegreerde visie benaderd, wat onder meer tot gevolg heeft dat het erfgoedobject bekeken wordt met een hedendaagse, cultureel-antropologische bril. De kwaliteitscriteria van ENCoRE – het European Network for Conservation-Restoration Education – gelden hierbij als ultiem toetsingsmiddel.

In deze opleiding leer je een heel aantal vaardigheden. Deze stellen je in staat autonoom op te treden binnen een geïntegreerd project, projecten zelfstandig te ontwerpen en/of te coördineren, verantwoord om te gaan met de erfenis van onze voorouders en ethische beslissingen te nemen en die publiekelijk te verantwoorden. Daarnaast wordt jou nog een grondige kennis van historische materialen en technieken aangeleerd, plus heel wat manuele en communicatieve vaardigheden.

Als conservator-restaurator krijg je ook natuurwetenschappelijke principes aangeleerd. Deze bieden je een gedegen inzicht in de processen die leiden tot verval en veroudering van objecten, wat de basis is van een verantwoorde praktijk. Dit betekent echter meteen dat de restauratiepraktijk, net zoals ons erfgoed en de wetenschap, voortdurend in beweging is. Een goede conservator-restaurator heeft dan ook oog voor de nieuwste ontwikkelingen binnen zijn of haar vakgebied, alsook voor de ontwikkelingen in de hulpwetenschappen van de conservatie- en restauratiepraktijk.

Tijdens je opleiding leer je omgaan met de waarde(n) van erfgoed, maar ook met de waarde die eigenaren, publiek en maatschappij aan het object hechten. Je leert een diagnose stellen om de juiste conservatiemaatregelen en restauratiebehandelingen te kiezen, en je bekwaamt je in onderzoeks- en documentatiemethodes. Daarbij staan de internationaal aanvaarde deontologische normen centraal. Vermits je met veelal unieke en onvervangbare stukken werkt, worden er hoge eisen aan jou gesteld.

De conservatie-restauratiepraktijk is bij uitstek interdisciplinair. Als conservator-restaurator werk je vaak in teamverband met specialisten uit verschillende disciplines. Je voelt je thuis tussen kunsthistorici, archivarissen, architecten, en monumenten- en landschapszorgers.

De masteropleiding

In de masteropleiding conservatie-restauratie (60 studiepunten) krijg je de mogelijkheid je te profileren als:
  • zelfstandige conservator-restaurator
  • conservatiewetenschapper
  • conservatie- en restauratiemanager
Onder begeleiding van een promotor teken je zelf je mastertraject uit. Je combineert een masterproject met een daarop afgestemde stage en een aantal verdiepende keuzeopleidingsonderdelen. Je traject op maat vergroot je kansen op de arbeidsmarkt.

Mag je starten?

Toelatingsvoorwaarden

Rechtstreeks

  • academische bachelor in de conservatie-restauratie

Onderzoek in de opleiding

Onderzoek maakt een essentieel, structureel deel uit van de conservatie-restauratiepraktijk: een object kan immers pas behandeld worden na een gedegen vooronderzoek. Het voeren van een onderzoek komt dan ook vanaf het eerste bachelorjaar aan bod. Bijzonder aan dit vooronderzoek is dat ze zowel een menswetenschappelijke (kunst- en cultuurhistorisch) als natuurwetenschappelijke (materiaaltechnische) component bezit.

Bovendien is het masterjaar zodanig opgebouwd dat een student kan kiezen tussen drie profielen: naast de profilering tot uitvoerende conservator-restaurator dan wel erfgoedbeheerder, die weliswaar elk op zich een eigen onderzoekscomponent bezitten, biedt de opleiding de student ook meer specifiek het profiel conservator-restaurator als onderzoeker aan. Dit brengt met zich mee dat het onderzoek van de student betrekking kan hebben op zowat alle aspecten van de conservatie-restauratiepraktijk: preventie en nazorg, ontsluiting, materiaalkarakterisering, ethiek, interventietechnieken, besluitvorming, etc.

Praktijk in de opleiding

In de opleiding conservatie-restauratie worden theorie en praktijk geïntegreerd tot coherente clusters van competenties zoals je die ook in de echte wereld kan vinden. Het hele onderwijsprogramma is dan ook, voor wat haar opdeling in opleidingsonderdelen betreft vormelijk geënt op de praktijk van de conservator-restaurator. Dit betekent meteen ook dat je met echte erfgoedobjecten en concrete problemen zoals je die aantreft binnen museale en private collecties aan de slag gaat. De verschillende opleidingsonderdelen worden zelfs aan elkaar gebonden door middel van die echte erfgoedobjecten. Als expertisecentrum krijgt de opleiding conservatie-restauratie bovendien erfgoedobjecten met meer complexe conservatie-restauratieproblemen aangeboden, waardoor jou de kans wordt geboden met uitzonderlijke cases kennis te maken. Een intensieve stage tijdens het masterjaar, die is afgestemd op jouw persoonlijk studietraject, zorgt ervoor dat je bij het afstuderen klaar bent voor het werkveld.