Opleidingsinfo

Opleidingsinfo

De postgraduaatopleiding omvat 4 deeltijdse opleidings­jaren, omvat 85 studiepunten en start om de twee jaar. De volgende opleidingscyclus start in oktober 2021.

De contactmomenten vinden plaats van oktober tot juni op vrijdagen (van 10.00 tot 17.30 uur), met af en toe een tweedaagse op donderdag en vrijdag, of op vrijdag en zaterdag.

De lessen gaan door de Campus Drie Eiken, Universiteitsplein 1, 2610 Wilrijk.

De eerste twee opleidingsjaren zijn het meest intensief (+/- 31 tot 33 contactdagen). In het derde en vierde opleidingsjaar zijn er minder contacturen (25 tot 27 dagen).

Er worden geen opleidingsdagen gepland in juli, augustus, Allerheiligen-, Kerst-, Paas- en Krokusverlof, en rond verlengde weekends.

Om de kwaliteit van de opleiding te bewaken is het aantal deelnemers beperkt tot 20.

Opleiding

Algemene programmastructuur en gebruikte opleidingsmethoden

We onderscheiden de volgende opleidingsonderdelen:

Theoretisch- en methodisch-technische vorming 

  • theoretische studie van belangrijke thema’s onder de vorm van seminaries. Een grondige literatuurvoorbereiding, eventueel met hulp van vragen van de docent die  het kennen, begrijpen en toepassen op eigen praktijkervaringen stimuleren, wordt verwacht voorafgaandelijk aan het seminarie
  • methodisch-technische vorming, waarbij bepaalde thema’s op een ervaringsgerichte wijze worden uitgediept, of waarbij specifieke werkmethodes of gespreksvaardigheden worden ingeoefend  onder de vorm van workshops. Er wordt gewerkt met kleine groepjes; in de workshops worden de vaardigheden ingeoefend via rollenspel in subgroepjes)

Psychotherapiepraktijk en Supervisie

  • Van de opleideling wordt verwacht dat hij/zij minimaal 10 patiënten of patiëntsystemen per week psychotherapeutisch begeleidt en dit materiaal in supervisie brengt.  Dit kan in  het kader van de reguliere werkplek, indien dit niet mogelijk is wordt van de opleideling verwacht dat hij/zij een stageplek zoekt.
  • De groepssupervisie gebeurt in kleinere groepen van 5 tot 7 supervisanten waarbij elk om beurt zijn/haar eigen werk in supervisie brengt.  Een door de beroepsvereniging erkende supervisor  begeleidt het supervisieproces.  Een supervisiesessie duurt 1,5 uur.
  • Daarnaast volgt de opleideling ook 14 externe individuele supervisies van 1 uur bij een door de vereniging erkende supervisor.

Leertherapie

  • Deze vindt plaats onder vorm van een experiëntiële leergroep waarin een intense exploratie van de eigen persoonlijkheid en interactie- en communicatiestijl centraal staan. Dit proces wordt begeleid door een ervaren, door de Vlaamse Vereniging voor Cliëntgerichte Psychotherapie en Counseling (VVCEPC) erkende leertherapeut. De leertherapie gebeurt residentieel, de locatie is momenteel het Rustpunt te Gent.
  • De sessies ‘ervarend leren’ in het programma sluiten hierbij aan. Deze vinden plaats op De Drie Eiken.

Specialisatieverslag

Op het einde van het opleidingsparcours dient de opleideling een specialisatieverslag (onder vorm van een casestudie) in te dienen. Hij/zij krijgt gedurende de laatste twee jaren inhoudelijke en methodologische begeleiding onder de vorm van seminaries (als onderdeel van het opleidingsprogramma) en individuele begeleiding door een staflid (extern, eventueel mits extra betaling, afhankelijk van de uitgebreidheid van de begeleiding en in afspraak met de begeleider).

Doelstellingen

  • Het postgraduaat heeft de zelfstandige uitoefening van de psychotherapeutische hulp aan kinderen, jongeren en hun context als doel.  Concreet is de doelstelling deskundigen te vormen die op basis van een grondige theoretische kennis en methodisch-technische vaardigheden in staat zijn om psychische moeilijkheden en stoornissen in emotioneel, cognitief of psychosociaal functioneren te onderkennen, te verminderen of op te heffen.
  • Grondige kennis van proces- en belevingsdiagnostiek en van indicatiestelling staat hierbij centraal en komt theoretisch en technisch uitgebreid aan de orde. De keuze voor de setting(s) (kind of jeugdige, gezin, leefgroep, ouders…) waarmee gewerkt wordt krijgt hierin ruim aandacht.
  • Je krijgt een grondig inzicht in recente ontwikkelingspsychologische theo¬rieën en bevindingen, zowel van de gezonde als van de psychopathologische ontwikkeling, en van theorieën van persoonlijkheidsverandering. Deze inzichten vormen de achtergrond voor het onderkennen en behandelen van verstoorde en psychopathologische ontwikkelingen bij het kind en de jeugdige.
  • Daarnaast komt een breed spectrum van therapeutische attitudes, technieken, vaardigheden en werkvormen aan bod om intra- en interpersoonlijke veranderingsprocessen te initiëren en te faciliteren bij kinderen, adolescenten en gezinnen. Hieronder worden begrepen: communicatieve en gespreksvaardigheden met infant, kind, adolescent, ouders en derden; speltherapeutische en creatieve technieken, actie- en dramatechnieken en de methodiek van beeldcommunicatie. Essentieel is de affectieve, cognitieve en gedragsregulatie op inter- en intrapersoonlijk niveau door integratie van denken, voelen, spreken èn handelen binnen concrete (speelse) situationele contexten.
  • Kennis van diverse interventiemethodes gericht op het bevorderen van ouderschapsbekwaamheid maakt deel uit van het aanbod aan therapeutische vaardigheden.
  • Verder biedt de opleiding je een grondige theore¬tisch-technische vorming in het toepassen van de differentiële psychotherapeutische behandeling van diverse psychiatrische, psychologische en psychosociale problemen..
  • Tenslotte word je gevormd in relationele, interpersoonlijke vaardigheden en technieken om de psychotherapeutische werkrelatie met het kind of jeugdige, ouders en gezin op te bouwen, te onderhouden en therapeutisch te hanteren. Dit omhelst tevens het bevorderen van zelfkennis en zelfinzicht met het oog op inzicht in en het leren hanteren van aan de therapeut gebonden factoren (tegenoverdracht, onbewuste inhouden, dynamieken en weerstanden) die het effect van de behandeling mee bepalen.
  • Speciale aandacht is er ook voor grondige kennis van de diverse systemen van zorg voor jeugd – gezin, onderwijs, welzijn, justitie, (geestelijke) gezondheidszorg – en de wet- en regelgeving terzake, met inbegrip van deontologische regelgeving.
  • Verder maak je ook kennis met evidence-based werken, de praktijk van single-case design en is de opleiding gericht op de ontwikkeling van een meer algemene kritische wetenschappelijke attitude.

Lesgevers

Coördinatie: Prof. dr. Greet Vanaerschot, Olivier Givron

Opleidingsstaf: Greet Vanaerschot, Olivier Givron (coördinatoren), Willy Colin, Anja Van Impe, Leen Van Nyen, Jella Goovaerts, Moira Verhofstadt

Externe medewerkers: experten uit binnen- en buitenland waaronder: Prof. dr. Michael Behr, Pascale Schoenmakers, Ilse Goossens, Majorie Streur, Jan Lap, Marc de Jonge, Patsy Van Beek, Remy de Gouw, Dion Van Werde, Nele Raman, Krista Schaeffer-Van Leeuwen, Caroline Wuyts, Ayse Dogan.

Evaluatie en getuigschrift

Aangezien de psychotherapie opleidingen een beroepsgericht karakter hebben, werd er gekozen om geen loutere kennistoetsing uit te voeren, maar wel te verifiëren of de opleideling de theorie kan integreren in het eigen psychotherapeutisch handelen. Dit houdt allereerst in dat de opleideling de aangeboden kennis moet begrijpen en kunnen toepassen.  Maar naast inzicht en het kunnen toepassen van de aangeleerde kennis en vaardigheden, moet de opleideling in staat zijn de problematiek van de patiënt en zijn eigen therapeutisch handelen te analyseren, om te komen tot nieuw en op de concrete patiënt-therapeut relatie toegepast handelen (synthese niveau), en om continu zijn eigen therapeutisch handelen te evalueren

De psychotherapeut moet in staat zijn om de kennis en vaardigheden te integreren met zijn eigen persoon die hij als zijn voornaamste werkinstrument moet kunnen inzetten.  Dit houdt in: observeren,  interpreteren, voelen, en zijn eigen gedachten,  emoties en lichamelijke gewaarwordingen leren aanwenden als diagnostisch en therapeutisch instrument door deze object van aandacht te maken en door deze te verbinden met, te toetsen aan en te evalueren op basis van persoonlijk verwerkte en doorleefde theoretische inzichten.

Om het getuigschrift van Postgraduaat in de Psychotherapie Jeugd en Context. Optie 2. Integratieve opleiding in de experiëntiële en ontwikkelingsgerichte kinder- en jeugdpsychotherapie te behalen, wordt verwacht dat je: 

  • op een actieve wijze, met een grondige voorbereiding en regelmatige aanwezigheid participeert aan de verschillende opleidingsactiviteiten;
  • actief deelneemt, met een grondige voorbereiding en actieve aanwezigheid, aan de evaluatie-reflectie momenten.  Deze gebeuren jaarlijks (of twee keer per jaar in de twee intensieve jaren) onder de vorm van een zelfevaluatie, die getoetst wordt aan en aangevuld wordt met een peer- en staf-evaluatie;
  • In dit evaluatieproces beoordeelt de opleidingsstaf of een student de kennis, competenties en vaardigheden die tijdens dat opleidingsjaar in de focus stonden, ook effectief voldoende verworven heeft om over te gaan naar het volgende opleidingsjaar. De beoordeling gebeurt met PASS/FAIL voor elk van de opleidingsonderdelen/vakken.
  • Eventuele lacunes of tekorten kunnen leiden tot extra inhaalopdrachten.  Deze bijkomende opdrachten moeten voor de start van het nieuwe opleidingsjaar vervuld/gestart zijn. Bij (te) grote lacunes kan het verderzetten van de opleiding in vraag worden gesteld.
  • op het einde van het vierde jaar een specialisatieverslag indient.

De examencommissie bestaat uit prof. dr. G. Vanaerschot, prof. dr. G. Dom, prof. dr. Manuel Morrens en prof. dr. Didier Schrijvers.

Het getuigschrift wordt verleend na 4 jaar studie met afwerking van het geëigende programma, positieve evaluaties en gunstige beoordeling van supervisies en specialisatieverslag.