Lost in Diffusion? Democratic Accountability in Public-Private Partnerships

Date: 23 May 2014

Venue: UAntwerpen - Stadscampus - de Meerminne - aula M.005 - St-Jacobstraat 2 - 2000 Antwerpen

Time: 2:00 PM

PhD candidate: Tom Willems

Principal investigator: Prof. dr. Wouter Van Dooren, prof. dr. Ria Janvier

Short description: Doctoraatsverdediging Tom Willems - Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen, Departement Politieke wetenschappen - Management & Bestuur



Abstract

In de legislatuur 2004-2009 lanceerde de regering Leterme een grootschalig investeringsprogramma in diverse beleidsdomeinen zoals openbare werken, sport, onderwijs, welzijn, wonen en toerisme via publiek-private samenwerking (PPS). Het totale investeringsbedrag bedroeg ruim 6 miljard euro. PPS is een samenwerkingsverband tussen de publieke en private sector, waarbij private consortia de publieke infrastructuur grotendeels financieren, bouwen en onderhouden. De rol van private consortia in publieke taken kan echter om verschillende redenen de democratische verantwoording verstoren: de afstand tussen minister en private uitvoerders groeit (waardoor controle afneemt), de commerciële gevoeligheid van private informatie bemoeilijkt publieke transparantie en de complexiteit en techniciteit verhinderen de controle door parlementsleden en media. Dit is de vraag van het doctoraatsonderzoek: wat is de impact van complexe vormen van bestuur zoals PPS projecten op democratische verantwoording?

Na een eerste verkennende studieronde van het PPS beleid in Vlaanderen kwam ik tot de vaststelling dat er sprake was van een ‘verantwoordingsparadox’; hoewel er in de PPS praktijk net meer mogelijkheden zijn om de publieke en private uitvoerders ter verantwoording te roepen, staat publieke controle en transparantie toch ter discussie. In een volgende fase heb ik deze paradox meer gedetailleerd onderzocht met de scholenbouw in Vlaanderen als casus. Mijn studie vergelijkt de PPS ‘scholen van morgen’ (ter waarde van 1,5 miljard euro) met de reguliere financiering en subsidiëring via het agentschap AGIOn (jaarbudget ca. 200 miljoen euro). Ik concludeer dat de democratische verantwoording in het PPS programma sterker is dan in het reguliere scholenbouwprogramma van AGIOn. Mijn kritische case studie nuanceert dus de doorgaans sceptische, zelfs negatieve, visie op democratische verantwoording in PPS projecten.

Dit betekent echter niet dat de democratische verantwoording in de PPS ‘scholen van morgen’ probleemloos zou zijn, wel integendeel. Een belangrijk pijnpunt blijft de geheimhouding van de overkoepelende raamovereenkomst tussen de Vlaamse Regering en de private partners AG Real Estate en BNP Paribas Fortis wegens clausules van commerciële vertrouwelijkheid. Een ander voorbeeld is het gebrek aan informatie van de Vlaamse Regering over een voorlopig negatief advies van Eurostat (statistisch bureau van EU) over de investering in scholen buiten de Vlaamse begroting. Bovendien blijft het verbazingwekkend dat gezien de hoge maatschappelijke noden inzake scholenbouw (wachtlijst van meer dan 10 jaar en totale investeringsnood van bijna 5 miljard euro) het thema scholenbouw zo weinig politiek en publiek debat met zich meebrengt. 



Registration: per mail aan tom.willems@uantwerpen.be voor 9 mei 2014

Contact email: tom.willems@uantwerpen.be