Application of ecosystems services for integrated land, soil and water management

Datum: 14 mei 2014

Locatie: UAntwerpen - Campus Drie Eiken, Q0.02 - Universiteitsplein 1 - 2610 Wilrijk

Tijdstip: 17 uur

Organisatie / co-organisatie: Departement Biologie

Promovendus: Jan Staes

Promotor: Prof. dr. Patrick Meire

Korte beschrijving: Doctoraatsverdediging Jan Staes - Faculteit Wetenschappen, Departement Biologie

Abstract: De 'natuur' levert een brede waaier aan goederen en diensten aan de maatschappij. 'Natuur' wordt hierbij breed gedefinieerd als de totaliteit van structuren en processen (planten, dieren, landschappen, bodems, watersystemen en de daarbij horende fysische, chemische en ecologische processen) welke deze diensten genereren en ondersteunen. Velen verkeerden lang in de verkeerde veronderstelling dat deze 'ecosysteemdiensten' (ESD) gratis, onkwetsbaar en onuitputtelijk zijn. Maar vandaag de dag wordt de impact van menselijk gebruik en misbruik van het milieu meer en meer duidelijk. Vlaanderen is een regio waar een hoge milieudruk én een verlies aan landschapsfuncties (ecosysteemdiensten) door versnippering, intensivering en verstedelijking, resulteert in hoge vervangingskosten door technische maatregelen en infrastructuur voor bv. overstromingspreventie, droogtepreventie en gezondheidszorg. In vele landschappen heeft een verregaande optimalisatie plaatsgevonden van één of enkele veelal voorzienende diensten, zoals landbouwproductie. Een belangrijke uitdaging van het huidig milieu- landgebruiks- en duurzaamheidsbeleid is dan ook om de verdere degradatie van ecosystemen en de levering van ESD te voorkomen of zelfs te herstellen.

Het is mogelijk om gebieden zo in te richten en te beheren dat de levering van ESD verhoogt. Planning en beheer in functie van ESD is een welkome aanvulling op bestaand beleid, en draagt bij tot een meer efficiënt gebruik van de beperkte financiële middelen voor milieu, recreatie, landbouw en biodiversiteit. Het integreren van ESD in visievorming en planning draagt bij aan de duurzame ontwikkeling van Vlaanderen, door een efficiënter landgebruik, de stimulering van beleidsdomein-overschrijdende samenwerking, en verhoging van de veerkracht tegen klimaatverandering. Geïntegreerde en multidisciplinaire instrumenten die een helder inzicht kunnen geven in de levering van ESD én die de impact van ESD op het maatschappelijk welzijn kunnen inschatten zijn daarom dringend nodig. De ontwikkeling van ruimtelijk expliciete informatie en instrumenten voor het plannen en beoordelen van 'functionele groene infrastructuur' als producenten van ecosysteemdiensten, vormt dan ook de kern van dit werk.