Kerkmuziek, consumptie en confessionalisering: Het muziekleven aan Antwerpse parochiekerken, c. 1585-1797

Date: 28 May 2014

Venue: Kolveniershof - Kolveniersstraat 20 - 2000 Antwerpen

Time: 2:30 PM

Organization / co-organization: Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, Departement Geschiedenis

PhD candidate: Stefanie Beghein

Principal investigator: Prof. dr. Guido Marnef

Short description: Doctoraatsverdediging Stefanie Beghein - Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, Departement Geschiedenis



Abstract

Kerkmuziek, consumptie en confessionalisering onderzoekt de muziekcultuur aan Antwerpse parochiekerken tijdens de periode tussen de Val van Antwerpen (1585) en de kerksluiting (1797).

Met een contextuele analyse van de veranderende consumptie van kerkmuziek wordt meer licht geworpen op het functioneren van muziek als confessionaliseringstool, de impact van seculariseringsprocessen op het kerkelijke muziekleven, en de inbedding van kerkmuziek binnen de stedelijke maatschappij.

Hoofdstuk één gaat in op de organisatie van de muziekcultuur aan Antwerpse parochiekerken en de lokale post-Tridentijnse hervorming van kerkmuziek. Hoofdstukken twee en drie brengen de veranderende vraag naar muziekuitvoeringen tijdens ordinaire en extraordinaire kerkdiensten in kaart. De muziekcultuur aan pre- en post-Tridentijnse broederschappen wordt onderzocht in een vierde hoofdstuk. De consumptie van repertoire komt aan bod in hoofdstuk vijf, met bijzondere aandacht voor de vernieuwing van kerkelijke muziekcollecties en de veranderende aanwezigheid van ‘modieuze’ Italiaanse kerkmuziek. Hoofdstuk zes focust op Antwerpse musici en Antwerpse mecenassen. Aan de hand van een studie van de muzikale praktijken in begrafenissen behandelt een laatste hoofdstuk de consumptie van kerkmuziek door parochianen.

Kerkmuziek, consumptie en confessionalisering brengt nieuwe inzichten over het gebruik van katholieke kerkmuziek na het Concilie van Trente, belicht de rol van instellingen en individuen binnen de kerkelijke muziekcultuur, en kadert de religieuze composities van ‘Antwerpse’ muzikanten als Guilllelmus Messaus, Philippus van Steeland en Joseph Hector Fiocco binnen een bredere socio-culturele context.