The Making of Samuel Beckett's Radio Plays: Interpretative Implications of Reading and Writing Traces

Date: 19 December 2014

Venue: Stadscampus, Gebouw R, aula R.219 - Rodestraat 14 - 2000 Antwerpen

Time: 3:00 PM - 5:00 PM

Organization / co-organization: Departement Letterkunde

PhD candidate: Pim Verhulst

Principal investigator: Dirk Van Hulle

Short description: Doctoraatsverdediging Pim Verhulst, Departement Letterkunde

Abstract: Dit proefschrift bestudeert het ontstaansproces van Samuel Becketts zes radiostukken – All That Fall, Embers, Pochade radiophonique, Words and Music, Esquisse radiophonique – allen geschreven in de periode 1956-1962.

Zoals de titel aangeeft, poogt deze studie een antwoord te geven op twee hoofdvragen: 1) Hoe werden deze zes teksten geschreven? 2) Wat zijn de implicaties van bewaarde lees- en schrijfsporen voor hun interpretatie?

Om de eerste vraag te kunnen beantwoorden, was het in eerste instantie nodig om het schrijfproces van ieder radiostuk zo gedetailleerd mogelijk in kaart te brengen, op basis van de bewaarde kladversies en de overgeleverde correspondentie. Dit heeft niet alleen tot een erg nauwkeurige datering van ieder radiostuk geleid, maar eveneens tot een alternatieve situering van het radiostuk Pochade radiophonique. Hoewel het doorgaans in de vroege jaren '60 wordt geplaatst, beargumenteert deze studie op basis van onbekend archiefmateriaal dat 1958 een juistere inschatting is.

Naast de chronologie van de zes radiostukken werd ook de dynamiek van hun schrijfprocessen bestudeerd, met name de verhouding tussen de verschillende versies van een tekst. Een opvallend kenmerk is dat de eerste versie van bijna ieder stuk al vrij dicht aanleunt bij de gepubliceerde versie. Er is ook eerder sprake van toevoeging dan van schrapping in het schrijfproces, wat indruist tegen de heersende tendens tot 'undoing' in de kladversies van Becketts toneelwerk, zoals bleek uit een eerdere studie door S. E. Gontarski. Dit ontbreken van drastische wijzigingen in de geneses van de radiostukken benadrukt hun experimentele, doch belangrijke rol in het oeuvre van Beckett.

Hoewel ze doorgaans worden gezien als minderwaardige teksten in zijn werk, beargumenteert dit proefschrift dat Becketts kortstondige experiment met het radio-medium tussen 1956 en 1962 cruciaal was voor de verdere ontwikkeling van zijn proza en toneel. Vanaf 1951, kort na het afwerken van de roman L'Innommable, ondervond hij moeilijkheden om verder te gaan in de meer traditionele literaire genres als proza en toneel. Dit leidde tot verschillende onafgewerkte en doorgaans ook ongepubliceerde aanzetjes. Radio, daarentegen, was een nieuw medium voor Beckett en bood hem de kans om 'the voice' en 'the mind' verder te ontwikkelen, twee aspecten die centraal kwamen te staan in zijn werk met L'Innommable. Door in Embers radio te verkennen als een 'mindspace' – en niet langer als een blind medium – kon Beckett in de tweede helft van de jaren '50 opnieuw aansluiting vinden bij die thematiek, via de omweg van een nieuw medium en een nieuw literair genre.

Op zich zijn de radiostukken geen meesterwerken, maar de teksten die Beckett schreef in zijn radio-periode, onder invloed van het medium, worden doorgaans wel als belangrijk beschouwd, met name Krapp's Last Tape, Comment c'est, Happy Days en Play. Ze lieten ook meer kladversies na, gekenmerkt door ingrijpendere wijzigingen, wat hun grotere verfijning verklaart. Dit versterkt opnieuw het punt dat radio een katalysator was voor Beckett om nieuwe ideeën op te doen voor de andere literaire genres die hij beoefende. Door de schrijfprocessen van de radiostukken in de historische context van deze andere teksten te plaatsen wordt hun interactie voor het eerst duidelijk geschetst, waardoor een aantal nieuwe verbanden zichtbaar wordt.

Tot slot beargumenteert dit proefschrift dat een studie van de kladversies van literaire teksten nuttig kan zijn voor hun interpretatie. In het bijzonder verwijderde of herwerkte passages kunnen nieuw licht werpen op een tekst die we alleen maar kennen in zijn gepubliceerde vorm. Ieder radiostuk wordt daarom bestudeerd aan de hand van interessante momenten in de genese, wat soms tot geheel nieuwe lezingen leidt.



The Making of Samuel Beckett's Radio Plays: Interpretative Implications of Reading and Writing Traces