The pluralization of presentational haber in Caribbean Spanish. A study in Cognitive Construction Grammar and Comparative Sociolinguistics

Date: 13 December 2014

Venue: Hof van Liere - Prinsstraat 13 - 2000 Antwerpen

Time: 3:00 PM

Organization / co-organization: Departement Taalkunde

PhD candidate: Jeroen Claes

Principal investigator: Frank Brisard, Nicole Delbecque

Short description: Doctoraatsverdediging Jeroen Claes, Departement Taalkunde

Abstract: Het doctoraat behandelt de Spaanse presentationele constructie met haber ('er is/er zijn'). In standaard Spaans is deze een onpersoonlijke constructie. Er lijkt echter een groeiende tendens te zijn tot werkwoordscongruentie met de NP. Dit fenomeen staat bekend als de 'pluralisering van haber'.



De pluralisering van presentationeel haber in het Caribische Spaans. Een studie in Cognitieve Constructiegrammatica en Vergelijkende Sociolinguïstiek

Op zaterdag 13 december 2014 verdedigt Jeroen Claes zijn doctoraat, met als titel De pluralisering van presentationeel haber in het Caribische Spaans. Een studie in Cognitieve Constructiegrammatica en Vergelijkende Sociolinguïstiek (Promotoren: Frank Brisard/Nicole Delbecque).  De resultaten die in het proefschrift besproken worden zijn inmiddels gepubliceerd in verschillende vaktijdschriften, zoals Cognitive Linguistics, Language Variation and Change, Revista Española de Lingüística Aplicada, en Revista de Lingüística Iberoamericana. De verdediging vindt plaats in de zaal Hof van Liere op de Stadscampus van de Universiteit Antwerpen en start om 15.00u. Na afloop biedt de doctorandus het publiek een receptie aan.

Het doctoraat behandelt de Spaanse presentationele constructie met  haber (‘er is/er zijn’). In standaard Spaans is deze een onpersoonlijke constructie. Dit wil zeggen dat het werkwoord enkel de derde persoon enkelvoud aanneemt en dat het nominaal argument (e.g., mangos ‘mango’s’ in voorbeeld 1) zich als een lijdend voorwerp gedraagt. Er lijkt echter een groeiende tendens te zijn tot werkwoordscongruentie met de np, zoals getoond in voorbeeld (2) (e.g., D'Aquino-Ruiz, 2008). Dit fenomeen staat bekend als de ‘pluralisering van haber’. Vanuit het perspectief van de Cognitieve Constructiegrammatica (e.g., Goldberg 1995, 2006a) zou dit kunnen betekenen dat het enkelvoudige constructieschema (<AdvP haber Obj>) afwisselend gebruikt wordt met een gepluraliseerd schema (<AdvP haber Subj>). De centrale hypothese die in dit proefschrift onderzocht wordt stelt dat in het Caribisch Spaans deze alternantie een taalverandering van onderen vormt. Tegen de achtergrond van deze stelling wordt de bijkomende hypothese onderzocht dat het fenomeen geconditioneerd wordt door drie algemene cognitieve factoren: gemarkeerdheid van de codering, statistische pre-emptie, en structurele priming.

1. Sí, había mangos (SJ14H22 /SJ1672).

                      ‘Ja, er warenSing mango’s.’

2. En mi época habían unos veinticinco, treinta alumnos por aula (LH01H22/LH17).

                     ‘In mijn tijd warenPlur er een stuk of twintig, dertig studenten per klas.’

Om deze hypotheses te testen, voeren we een variationistische analyse uit. In drie recente steekproeven van het Spaans van Havana, Santo Domingo, en San Juan, gaan we de grammaticale en sociale distributie van de alternantie na, om vast te stellen of en in welke mate de variatie wijst op een taalverandering van onderen en een alternantie tussen de twee varianten van de presentationele haber constructie die geconditioneerd wordt door deze drie algemene cognitieve factoren.

Over het algemeen geven de resultaten aan dat sprekers van het Caribisch Spaans het werkwoord pluraliseren in gelijkaardige verhoudingen (Havana: 44.6%, N=934/2093; Santo Domingo: 46.7%, N=859/1841; San Juan: 41.4%, N=682/1649). De vergelijkende sociolinguïstische analyse (met gemengde-effecten logistische regressie, conditional inference trees, en random forests) toont weinig variatie als het gaat om de grammaticale factoren. In de drie hoofdsteden hebben np's die verwijzen naar typische actieketenhoofden, het gebruik van de meervoudige variant in het voorgaande discours en alle werkwoordsvormen buiten de tegenwoordige en de verleden tijd een gunstig effect op de pluralisering. Het enige verschil bestaat erin dat in San Juan de afwezigheid van ontkenning een positief effect uitoefent op het gebruik van gepluraliseerd haber.

De associatie tussen meervoudig haber en sociale types varieert daarentegen sterker naargelang de taalgemeenschappen. In Havana wordt de alternantie gekoppeld aan lagere sociale klasse. In Santo Domingo, wordt haber pluralisering in verband gebracht met de middenklasse. In San Juan, ten slotte, wordt de pluralisering van haber geassocieerd met vrouwelijk gender. De resultaten suggereren ook een significante interactie tussen leeftijd en sociale klasse, in de zin dat jongere sprekers haber pluralisering lijken te koppelen aan lagere sociale klasse, terwijl het voor oudere sprekers juist een kenmerk van de middenklasse lijkt te zijn. Voor geen van de drie gemeenschappen kan een correlatie gevonden worden met de graad van formaliteit van het discours.

Deze resultaten suggereren dat de pluralisering van haber een geavanceerde taalverandering van onderen vormt (Labov, 2001: 308-309), die onderhevig is aan de drie algemene cognitieve factoren.

Wens je de verdediging bij te wonen? Geef dan een seintje aan Jeroen (jeroenclaes@gmail.com). 



Registration: Registreren per mail

Contact email: jeroenclaes@gmail.com