Juan Gabriel Vásquez: la distorsión deliberada

Date: 26 February 2015

Venue: UAntwerpen - Stadscampus - Aula C.002 - Prinsstraat 13 - 2000 Antwerpen

Time: 3:00 PM

Organization / co-organization: Departement Letterkunde

PhD candidate: Jasper Vervaeke

Principal investigator: Rita De Maeseneer

Short description: Doctoraatsverdediging Jasper Vervaeke, Departement Letterkunde

Abstract: In zijn doctoraatsthesis La distorsión deliberada ('De opzettelijke vertekening') onderzoekt Jasper Vervaeke (UAntwerpen) hoe de Colombiaanse succesauteur Juan Gabriel Vásquez (°1973) aan de hand van een bewuste confrontatie met zijn literaire voorvaderen gaandeweg een eigen stem en stijl ontwikkelt.



Literatuur als lucifer in de duisternis. Eerste doctoraatsthesis over Colombiaanse succesauteur Juan Gabriel Vásquez

Van het enfant terrible dat zijn herkomst verloochent tot de fils à papa die het familiebedrijf gedwee overneemt: schrijvers verhouden zich op uiteenlopende manieren tot de literaire traditie. In zijn doctoraatsthesis La distorsión deliberada (‘De opzettelijke vertekening’) onderzoekt Jasper Vervaeke (UAntwerpen) hoe de Colombiaanse succesauteur Juan Gabriel Vásquez (°1973) aan de hand van een bewuste confrontatie met zijn literaire voorvaderen gaandeweg een eigen stem en stijl ontwikkelt.

Vásquez’ romans zijn in de eerste plaats geworteld in de Latijns-Amerikaanse traditie en context. Zo schudt de schrijver in De geheime geschiedenis van Costaguana de schaduw van zijn vermaarde landgenoot Gabriel García Márquez van zich af. In zijn  bestseller Het geluid van vallende dingen likt hij dan weer de wonden van het drugsgeweld dat Colombia jarenlang terroriseerde. Maar tegelijkertijd verwerkt Vásquez in deze romans invloeden van grote Angelsaksische auteurs als Joseph Conrad en Philip Roth. Met zijn grensoverschrijdende vergelijkingen pleit Vervaeke voor een kosmopolitische literatuurkritiek: “In de academische wereld worden romans nog al te vaak bestudeerd binnen een nationale context. En dat terwijl schrijvers in hun zoektocht naar literaire invloeden altijd al lak hebben gehad aan culturele en taalkundige barrières.”

Achter de Colombiaanse setting van Vásquez’ romans schuilen universele bekommernissen. In De informanten staan ethische kwesties als schuld en herinnering centraal, en in Het geluid van vallende dingen en De reputaties, zijn meest recente boeken, kaart de schrijver twee brandend actuele thema’s aan: de terreurdreiging en de verantwoordelijkheid van opiniemakers en cartoonisten. Vásquez beschouwt literatuur als een soort lucifer in de duisternis. In dezelfde lijn vraagt Vervaeke zich af welk licht Vásquez’ boeken werpen op onze wereld, op wie we zijn.

Vásquez, die ooit een jaar in de Belgische Ardennen heeft gewoond, is een graag geziene gast in ons land. Hij gaf de afgelopen jaren onder meer lezingen aan de Universiteit Antwerpen, in het internationaal literatuurhuis Passa Porta en op het Crossing Border Festival. Vervaeke publiceerde interviews met de schrijver in De Morgen en De Standaard der Letteren. La distorsión deliberada is het eerste proefschrift over het werk van een van de grootste talenten uit de hedendaagse wereldliteratuur.