HPV in men

Datum: 30 september 2013

Locatie: Campus Drie Eiken - Promotiezaal - Universiteitsplein 1 - 2610 Wilrijk (Antwerpen)

Tijdstip: 16 uur

Organisatie / co-organisatie: Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen

Promovendus: Kathleen D'Hauwers

Promotor: prof. W. Tjalma en prof. J.J. Wyndaele

Co-promotor: prof. J.P. Bogers

Korte beschrijving: Doctoraatsverdediging Kathleen D'Hauwers - Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen

Abstract: Kathleen D'Hauwers (Antwerpen, 1972) promoveert maandag 30 september om 16.00 uur op haar onderzoek 'HPV infectie bij mannen'. Ze heeft onderzocht hoe vaak HPV in België voorkwam bij peniskanker. Tevens werd onderzocht wat vrouwen en mannen weten van HPV: het virus, besmetting, mogelijke verwekker van kanker. En hoe staan ze ten opzichte van HPV-vaccinatie? Daarnaast werd onderzoek gedaan naar hoe mannen het best gescreend kunnen worden op HPV.

OOK MANNEN DUS
Waarom? Omdat HPV een seksueel overdraagbare aandoening is, en mannen beschouwd worden als dragers en overbrengers van het virus naar hun seksuele partners.
Over HPV bij mannen is minder bekend dan over HPV bij vrouwen, omdat minder mannen dan vrouwen kanker krijgen door besmetting met HPV (567.750 vrouwen tegenover 33.832 mannen per jaar, wereldwijd). Er bestaan wel zogenaamde 'riscio'-groepen; bijvoorbeeld mensen met een zwakker immuunsysteem, en mensen met meerdere bedpartners.
HPV is bij mannen bovendien moeilijker op te sporen en er bestaat geen standaard screeningsonderzoek. Dit in tegenstelling tot het uitstrijkje bij vrouwen.
Wat we weten is dat HPV niet enkel op 1 plaats voorkomt: als bij vrouwen de baarmoederhals besmet is, is de kans groot dat ook de anus besmet is. Dat is bij mannen ook het geval. Welke plek kunnen we dan het beste en het meest pijnloos screenen bij mannen?

EEN UITSTRIJKJE VAN DE PLASBUIS?
In het onderzoek is gezocht hoe HPV het best opgespoord kan worden bij mannen die (nog) geen klachten hebben. Hiervoor werden urine, sperma en uitstrijkjes van de plasbuis onderzocht.
Urine blijkt onvoldoende gevoelig om op betrouwbare wijze HPV op te sporen. Spermacellen kunnen uitstekend onderzocht worden op de aanwezigheid van het virus, maar niet bij alle mannen die HPV hebben houdt het virus zich hier ook op. Hierdoor valt sperma als betrouwbare screeningsmethode af.
Uitstrijkjes van de plasbuis leveren voldoende cellen en daarmee DNA-materiaal op en bevatten ook HPV. Als het uitstrijkje niet zo pijnlijk was, zou het een manier zijn om te screenen.
Tot op heden is een combinatie van methoden noodzakelijk om HPV te vinden bij mannen zonder klachten. Wanneer er letsels aanwezig zijn ter hoogte van penis (of anus) die mogelijk veroorzaakt zijn door HPV, is de kans om het virus in een uitstrijkje aan te treffen natuurlijk groter.

HPV en PENISKANKER
Een groep mannen met peniskanker werd onderzocht. In het operatieweefsel werd in 71% van de patiënten HPV aangetroffen. Dit hoeft nog niet te betekenen dat HPV al deze peniskankers veroorzaakt: het kan toeval zijn dat er ook een HPV infectie aanwezig was.

VACCINATIE OOK VOOR JONGENS?
In de loop der jaren hebben de meeste mensen al wel eens gehoord van HPV en het vaccin. In ons onderzoek onder een groep van 715 (2006) en 678 (2012) mensen, steeg de bereidheid om deel te nemen aan de vaccinatie. Wilde in 2006 50% van de ouders hun dochter laten vaccineren, in 2012 was dit gestegen tot ruim 85%. Ook het vaccineren van zonen steeg: van 46% (2006) naar 56% (2012). Dit laatste is opvallend omdat HPV-vaccinatie van jongens niet in het officiële vaccinatie-programma zit en er weinig bekendheid wordt gegeven aan de gevolgen van HPV voor jongens. Meer dan de helft van alle deelnemers zou voor zichzelf een inhaalvaccinatie wensen. In het algemeen was de kennis over HPV en de gevolgen van HPV gestegen.

DUS
HPV komt ook voor bij mannen en veroorzaakt hier ook kankers. Alhoewel deze mannelijke HPV-gerelateerde ziekten zeldzamer zijn, is verder onderzoek naar betrouwbare screening belangrijk. Niet alleen om ziekten bij de man te voorkomen, maar vooral ook om ziekten bij de vrouw te voorkomen. Om die reden is naast screening ook vaccinatie bij jongens te overwegen.