Blootstelling, accumulatie, detoxificatie en effecten van metalen bij grote grazers: runderen (Bos taurus) en paarden (Equus caballus)

Datum: 5 november 2015

Locatie: UAntwerpen - Campus Middelheim - Lokaal G0.10 - Middelheimlaan 1 - 2020 Antwerpen

Tijdstip: 10 uur

Promovendus: Saskia Roggeman

Promotor: Lieven Bervoets

Korte beschrijving: Doctoraatsverdediging Saskia Roggeman - Faculteit Wetenschappen, Departement Biologie



Abstract

De blootstelling aan metalen werd bestudeerd bij paarden en runderen op verschillende niveaus van biologische organisatie en de accumulatie, detoxificatie en eventuele gezondheidseffecten werden onderzocht. Hiervoor werden de relaties tussen de omgeving en de grazer en mogelijke relaties tussen de inwendige metaalgehaltes (lever, nier, long en spier) en metaalconcentraties in niet-destructieve stalen (bloed, haar en mest) bestudeerd.

Om de blootstellingsroutes van metalen bij grazers te begrijpen en om mogelijke gezondheidsrisico's te voorspellen, werd de overdracht van metalen tussen bodem, vegetatie en de grazers bestudeerd. Voor het eerst werd de invloed van soortspecifieke gedragskenmerken op de metaalblootstelling van de dieren mee in rekening gebracht. Mogelijke verschillen in de accumulatie en detoxificatiemechanismen tussen de verschillende metalen werden bestudeerd. Aangezien deze aan metaal blootgestelde grazers in de menselijke voedselketen terechtkomen werden ook de mogelijke humane gezondheidsrisico's geëvalueerd.

Een preliminair experiment werd gebruikt om te beoordelen of eetgedrag en sensorische detectie een invloed hebben op de metaalopname en of de metaalopname kan bestudeerd worden door het gebruik van niet-destructieve stalen zoals bloed, haar en mest. Mogelijke gezondheidseffecten van metaalblootstelling werden onderzocht aan de hand van bloed-biomerkers en de relaties met de metaalconcentraties in het bloed werden onderzocht. De bruikbaarheid van niet-destructieve methoden voor het onderzoek van metaalaccumulatie werd onderzocht aan de hand van mogelijke verbanden tussen metaalconcentraties in organen en niet-destructieve weefsels zoals bloed, haar en mest.

De resultaten van dit doctoraatsonderzoek onthulden nieuwe inzichten in de blootstelling en opname van metalen bij grote grazers en toonde het belang aan van nieuwe parameters waarmee men in de toekomst rekening zou moeten houden. De accumulatie en detoxificatiemechanismen bleken zowel diersoort- en metaal-specifiek te zijn. Op basis van de resultaten van deze studie konden aanbevelingen geformuleerd worden voor de gezondheid van de grazers en de humane voedselveiligheid. Het effect van het gedrag van dieren op de blootstelling en opname van metalen werd aangetoond.