Haar als niet-invasieve matrix voor het inschatten van menselijke blootstelling aan vlamvertragers en toekomstig potentieel in biomonitoringstudies

Datum: 8 januari 2016

Locatie: UAntwerpen, Campus Drie Eiken, Promotiezaal - Universiteitplein 1 - 2610 Antwerpen (Wilrijk)

Tijdstip: 15 - 17 uur

Promovendus: Agnieszka Kucharska

Promotor: Adrian Covaci

Co-promotor: Stefan Voorspoels

Korte beschrijving: Doctoraatsverdediging Agnieszka Kucharska - Departement Farmaceutische Wetenschappen



Abstract

Haar als blootstellingsindicator voor vlamvertragerchemicaliën – een nieuwe aanpak voor biomonitoringsstudies?

Vlamvertragers worden aan consumentengoederen toegevoegd (bv. plastics, electronica, textiel en meubels) om de brandveiligheid te verhogen. Hoewel de voordelen van hun gebruik niet in vraag kan worden gesteld, zijn deze gefosfateerde en gebromeerde chemicaliën mogelijk schadelijk voor de menselijke gezondheid. Hierdoor is er nood een beter begrip van de blootstelling en moet deze beter in kaart worden gebracht. Humane biomonitoring is hiervoor een waardevol instrument dat belangrijke informatie kan opleveren over de impact, relevantie en verspreiding van de blootstelling aan chemicaliën. Omwille van ethische en praktische redenen zijn niet-invasieve matrices zoals haar erg geschikt, maar helaas worden ze niet vaak gebruikt omwille methodologische beperkingen en uitdagingen.

In het kader van het EU FP7-project genaamd “INFLAME” hebben Agnieszka Kucharska en haar collega’s van VITO en de Universiteit Antwerpen de toepasbaarheid onderzocht van haar als blootstelingsindicator voor een selectie van vlamvertragers.

De eerste doelstelling was het onwikkelen, optimiseren en valideren van een analysemethode voor gefosfateerde en gebromeerde vlamvertragers in een kleine hoeveelheid haar. De methode werd initieel getest op 20 haar monsters van vrijwilligers van een Belgische populatie. De resultaten tonen aan dat de methode in staat is om betrouwbare resultaten af te leveren.

Vervolgens werd de mogelijkheid onderzocht om het verschil te onderscheiden tussen externe en interne blootstelling (depositie uit omgeving vs. depositie uit bloed), aangezien de bijdrage uit stof en lucht niet kan worden onderschat. Uit deze experimenten werd besloten dat haar een geschikte matrix is voor inschatting van retrospectieve en integrale blootstelling, met inbegrip van atmosferische depositie en endogene mechanismen.

Ook oorsmeer is een mogelijke geschikte niet-invasieve matrix. Daarom werden ook 10 gepaarde oorsmeer en haarmonsters gecollecteerd bij een verondersteld blootgestelde populatie betrokken bij plasticverbranding, een courante praktijk in sommige landen om kostbare metalen terug te winnen. De correlatie tussen de 2 matrices werd onderzocht.

Tenslotte werden de haaranalyses ook uitgevoerd op een populatie van 100 individuen die werden bemonsterd tijdens een campagne in Oslo in samenwerking met de INFLAME partners. Hierbij werd naar correlaties gezocht tussen de gehaltes die werden gemeten in haar en in stof en lucht monsters. Daarnaast werden ook de relevante metabolieten onderzocht in de urine van de deelnemers. Als conclusie kan gesteld worden dat via haar een geschikte niet-invasieve manier werd gevonden om blootstelling aan vlamvertragers te onderzoeken.