Het kunstwerk als productief verdwijnpunt

Datum: 18 maart 2016

Locatie: Cultuurcentrum Mechelen - De Garage - Onder den Toren 12 - 2800 Mechelen

Tijdstip: 13.30 - 16 uur

Promovendus: Steve Van den Bosch

Promotor: Arthur Cools & Mark Luyten

Korte beschrijving: Doctoraatsverdediging Steve Van den Bosch - Faculteit Letteren en Wijsbegeerte, Antwerp Research Institute for the Arts



Abstract

Dit doctoraat wil onderzoeken hoe het conflict tussen het tekstuele en het nulpunt van het kunstwerk productief kan functioneren. Deze vraag wordt vanuit kunsthistorisch en filosofisch perspectief onderzocht om binnen de hedendaagse artistieke praktijk nieuwe parameters te ontwikkelen.

De oorsprong van de artistieke praktijk van Steve Van den Bosch ligt in de fundamentele schilderkunst waarin het monochroom als geconstrueerd niet-beeld of 'nulpunt' centraal stond. Van hieruit is de focus verschoven naar de contextuele voorwaarden ervan, met name de randgegevens van het waarnemen, produceren en exposeren. Dit impliceert het onderzoeken van ruimtelijkheid, tijdsduur, geluid, bewegend beeld, werking/structuur van de expositieruimte enzovoort.

Dit had een verregaande evolutie in verschillend maar doelgericht materiaalgebruik tot gevolg. Ook het centraal gestelde 'nulpunt' is hier verschoven van een doel op zich bij het schilderen naar een geprojecteerd richtpunt om analytisch en reducerend te werk te gaan. Bij het onderzoeken van microfenomenen in de marge van het produceren en exposeren werkt Steve, cirkelend rond het nulpunt van het betreffend onderwerp, naar een zijdelingse blik die de waarneming an sich ter discussie stelt en op zichzelf doet terugplooien.

De resultaten die voortkomen uit deze praktijk behouden een ogenschijnlijke evidentie die echter een gelaagde commentaar genereren op onze waarneming en de referentiekaders die daarvoor bepalend zijn. De nauwkeurige ontleding ervan biedt vaak vanuit zichzelf het meest efficiënte medium aan om deze complexiteit te articuleren, maar dit principe werkt uiteraard ook omgekeerd; vanuit de bevraging van een specifiek medium en diens traditionele functie kan een pregnante vraagstelling ontstaan. In beide gevallen wordt gezocht naar juist die invalshoek die het minst spectaculair is, maar de meest gelaagde, kritische consequenties opent.

Het gaat in dit onderzoek niet om het 'nulpunt' van de kunst als onderwerp, maar om de articulatie, de omcirkeling ervan. De focus ligt op het tekstuele dat traditioneel in een beschrijvende rol naast het kunstwerk staat, maar het ook in grote mate bepaalt (titel, beschrijving, catalogus, recensie, citaat, mond tot mond communicatie enzovoort). Wanneer het tekstuele als tastbaar materiaal wordt binnengebracht in het werk zelf, ontstaat er een fundamenteel conflict waardoor het nulpunt zich verplaatst en onder spanning wordt gezet. Het tekstuele brengt namelijk een narratieve, verklarende finaliteit met zich mee die haaks staat op de beeldende functie. De centrale vraag van dit doctoraal onderzoek luidt dan ook: Hoe kan de conflictueuze relatie tussen het tekstuele en het nulpunt van het kunstwerk productief functioneren en evolueren?



Contact e-mail: vandenbosch.steve@gmail.com