De Geleende Blik – in dialoog met de tijd

Datum: 19 mei 2016

Locatie: KASKA - Artesis Plantijn - Hogeschool Antwerpen - Aula Pand - Blindestraat 35 - 2000 Antwerpen

Tijdstip: 15 - 18 uur

Organisatie / co-organisatie: Antwerp Research Institute for the Arts

Promovendus: Karin Hanssen

Promotor: prof. dr. Kurt Vanhoutte & prof. dr. Johan Pas

Korte beschrijving: Doctoraatsverdediging Karin Hanssen - Universiteit Antwerpen/KASKA AP Hogeschool Antwerpen



DE GELEENDE BLIK – in dialoog met de tijd

Het essay ‘DE GELEENDE BLIK – in dialoog met de tijd’ is een verslag van de zoektocht naar de Terugblik binnen de Geleende Blik. Heel wat hedendaagse schilders gebruiken fotografische beelden als bronnenmateriaal voor het maken van schilderijen. Wanneer ze beelden gebruiken van iemand anders, lenen ze de blik van de andere auteur. De titel De Geleende Blik verwijst naar die actie en verplaatsing. De verplaatsing van het fotografische beeld naar het schilderij in tijd (Terugblik) en ruimte verandert de lezing van het beeld.
‘DE GELEENDE BLIK – in dialoog met de tijd’ bestaat uit 2 delen waarin de dialoog centraal staat.
Deel 1 omvat 7 hoofdstukken en is geconstrueerd rond het schilderij De Pantoffeltjes (1662) van Samuel Van Hoogstraten. We reizen doorheen drie tijdvakken: de 17e eeuw, de jaren 50-70 van de vorige eeuw en het heden met een blik op de manier waarop elke tijdruimte met beelden en moraal omgaat. We kijken naar het verband tussen de camera obscura en filosofie, de vrouw als moreel kompas (het geframede vrouwbeeld) en haar plaats in het interieur weergegeven in genreschilderijen. ‘DE GELEENDE BLIK – in dialoog met de tijd’ is een feministisch essay met de Rückenfigur  als gids én motief die de inhoud van het onderzoek bundelt. Terwijl we ons buigen over appropriatie van beelden doorheen de tijd en de gevolgen ervan, baant de Rückenfigur zich in het essay een weg van figurant op de achtergrond naar hoofdpersoon op de voorgrond. Beweging en tegenbeweging of omkering is waar het essay om draait. Projectie en reflectie vormen de strategie. In de eerste hoofdstukken, Penetratie, is die beweging mannelijk voyeuristisch, van voorgrond naar achtergrond, met de blik op de passieve Rückenfigur in de verte. In het laatste deel Emancipatie, is die beweging vrouwelijk, van achtergrond naar voorgrond, van klein naar groot. Penetratie wordt emancipatie, de passieve vrouw als bearer of meaning, wordt actief en maker of meaning. Ze breekt los uit de haar beklemmende en beperkende kaders, werpt de mannelijke blik af en creëert ruimte voor zichzelf met A Room of Her Own als laatste beeld.
Deel 2 van de thesis bevat dialogen: gesprekken met Charlotte Mullins rond de verschillende versies van Onkel Rudi en een gesprek met Luc Tuymans. Het laatste gesprek is vastgelegd in de film ‘In dialoog met Luc Tuymans’ (2013).

Tijdens mijn zoektocht ontstonden twee feministische schilderijenreeksen THE BORROWED GAZE/Variations GTB (2010-2011) en A Room of One’s Own (2011-2014). Ze worden in de laatste hoofdstukken besproken. 



Contact e-mail: karin.hanssen@student.uantwerpen.be