Potential for Payments for Watershed Services and Climate Change Adaptation in Pangani River Basin, Tanzania

Datum: 12 oktober 2017

Locatie: Campus Drie Eiken, Promotiezaal Q0.02 - Universiteitsplein 1 - 2610 Antwerpen-Wilrijk (route: UAntwerpen, Campus Drie Eiken)

Tijdstip: 16 uur

Organisatie / co-organisatie: IMDO

Promovendus: Makarius LALIKA

Promotor: Patrick Meire, Yonika Ngaga

Korte beschrijving: Doctoraatsverdediging Makarius LALIKA - Faculteit Wetenschappen, IMDO



Abstract

Ecosystemen in rivierbekkens leveren verscheidene diensten die cruciaal zijn voor het welzijn van de mens, de maatschappij en de economie. Ze spelen ook een essentiële rol naar waterkwaliteit en kwantiteit toe. Toch zijn deze ecosystemen vaak gedegradeerd en werden ze gedurende vele jaren verwaarloosd, onderschat en niet in rekening gebracht bij beslissingen omtrent duurzaam landgebruik. Dit probleem is prangend aanwezig in ontwikkelingslanden die vaak gekarakteriseerd worden door: (i) een gebrek aan voldoende geschoold personeel om de beheersdoelstellingen in de praktijk om te zetten; (ii) een gebrek aan voldoende budget voor deze doelstellingen; (iii) een exponentieel stijgende populatie die de capaciteit van het rivierbekken overstijgt; en (iv) klimaatsverandering en klimaatsvariabiliteit welke de problemen omtrent het gebrek aan water enkel maar verergeren. Als reactie op deze problemen werden er vaak conventionele maatregelen toegepast, bv. het creeëren van beschermde gebieden d.m.v. afsluitingen en het beboeten van overtreders. Deze maatregelen hebben jammer genoeg gefaald. Recent echter worden mark-gebaseerde benaderingen aangeraden die een verschuiving moet teweeg brengen in het paradigma omtrent het behoud van rivierbekkens en voor een duurzame exploitatie moet zorgen van de diensten die ze leveren.

Dit proefschrift rapporteert de bevindingen van een onderzoek uitgevoerd om de “Betaling voor Rivierbekken Diensten” (Payment for Watershed Services, PWS) te ontwikkelen, die een duurzaam behoud van ecosysteemdiensten (Ecosystem Services, ES) in het Pangani Rivier Bekken (PRB) in Tanzania voorziet. De specifieke doelstellingen zijn: (i) identificatie van ecosysteemgoederen en –diensten geleverd door rivierbekkens; (ii) bepaling van de betrokkenheid van de overheid in het financiële beleid; (iii) analyse van het effect van waterroof en directe buitenlandse investeringen in de levering van diensten van het rivierbekken; (iv) beoordeling van de rivierbekken dynamieken en van irrigatielandbouw als aanpassingsoptie voor watertekorten, (v) klimaatverandering en klimaatvariabliliteit; (vi) analyse van beleidsbeperkingen in water- en bekkenbestuur; en (vii) onderzoek naar de bereidheid tot betalen van respondenten (willingness to pay, WTP) voor het behoud van het stroomgebied.

De resultaten toonden aan dat het PRB vier categoriën van (bekken)ecosysteem diensten levert. Deze omvatten: (i) voorziende diensten (zoals rijst, mais en natuurlijk voedsel uit het bos); (ii) regulerende diensten (i.e. waterstroming, luchtzuivering en klimaatwijziging), (iii) ondersteunende diensten (nutriëntcyclering); en (iv) culturele diensten (schoonheid van het landschap en recreatie). Het water wordt gebruikt voor irrigatie (mais en rijst), de productie van electriciteit in waterkrachtcentrales in de Nymba ya Mungu dam, de Pangani en Hale energiecentrales, en de verhoogde nutrientcyclering en ecologische processen in het Moeras van Kirua.

Echter, het behoud van de rivierbekkens in het PRB is beperkt. Dit komt door een gebrek aan bereidheid en financiële ondersteuning van overheidsinstellingen. Bijvoorbeeld: uit onderzoek blijkt dat de budgetten om de beheersmaatregelen te financieren respectievelijk op €159.490,62 en €329.665,85 lagen in 2004/05 en 2008/09. Toch werd maar €82.693,72 en €234.537,77 daadwerkelijk gebruikt. Dit toont duidelijk aan dat er een gebrek is aan enthousiasme en interesse om de riviebekkens te beheren. Daarenboven blijkt ook dat de waterbeheerders die verantwoordelijk zijn voor de distributie, toewijzing en rantsoenering van het water, zelf de illegale onttrekking van water vergemakkelijken. Dit versnelt natuurlijk de misbruiken en de waterroof.

Resultaten over het effect van waterroof tonen aan dat de gemiddelde opbrengst voordat er wateroof was, hoger lag dan na de waterroof. De antwoorden van respondenten hierover tonen aan dat de locale redenen voor deze waterroof te vinden zijn in slecht waterbeheer, corruptie en het gebrek aan transparantie. Globale redenen zijn de klimaatsverandering en de klimaatsvariatie, populatiegroei, veranderingen in voedingspatronen en de algehele mondiale economische groei.

Bepalingen omtrent duurzaam landgebruik werden uitgewerkt door het Agentschap voor grondbeleid (Land policy), de Acte van landgebruik (Land Use Act) en de Acte van dorpslandgebruik (Village Land Act). Het opleggen en in de praktijk brengen hiervan zou een win-win situatie creeëren voor zowel de investeerders als voor de kleinschalige landbouw. Daarenboven zou de voormalig (goede) toestand hersteld kunnen worden door wat meer transparantie inzake de toewijzingen van land; het promoten van investeringen die de sociale zekerheid van kleinschalige landbouwers verzekert, herstel van de grondwatertafel, en het gebruik van regenwater.

Stroombekkens in het PRB zijn sterk veranderd door klimaatsverandering en populatiegroei. Het onderzoek toont aan dat de toegenome bevolking extra druk heeft gelegd op de watervoorraden. Kleinschalige landbouwers hebben zich kunnen aanpassen door slim met het water om te gaan: door rantsoenering, irrigatie gedurende de nacht, en door gewassen te telen die slechts een korte groeiperiode kennen en bestand zijn tegen droogte.

Resultaten over de regenval tonen een positieve en statisch significante (p < 0.05) invloed op de waterhoeveelheid aan. Dit impliceert dat 1 dosis regenval het debiet met 0.466 m³s-1 doet toenemen. Als gevolg van de klimaatsverandering en de fluctuatie in de regenval zou de overheid (het Ministerie van Landbouw, Voedselveiligheid en Cooperatieven) kleinschalige landbouwers moeten aanmoedigen om een aangepaste irrigatie (op basis van regenval) toe te passen en hen hierin te ondersteunen. Met het oog op het behoud is hier een integraal waterbeheer nodig van het hele rivierbekken om zo de lange termijn doelstellingen in het PRB te halen.

Een duurzaam bekkenbeheer en –behoud op lange termijn heeft een gezond beleid nodig dat het beheer ondersteund. Deze studie toonde aan dat bekkenbeheer en waterbehoud in het PRB beperkt is door een falend beleid en het gebrek aan bereidheid bij de leiders om de wetten, regelementen en statuten te doen gelden. Een gebrek aan verantwoording, gekoppeld aan corruptie werd aangeduid als één van de katalisatoren voor de degradatie van het stroombekken. Een ongecoördineerd waterbeleid dat verspreid zit over verschillende instanties en een onbetrouwbaar financieel management maken de problemen alleen maar groter. De oprichting van een vereniging van watergebruikers zou kunnen leiden tot positieve resultaten voor zowel het beheer als het behoud van waterbekkens. Maatregelen ter verbetering van de waterstroom moeten zich ook richten op strategieën die het welzijn van kleinschalige landbouwers verbetert en hun bereid maakt om ten volle deel te nemen aan programma's voor natuurbehoud.

Bevindingen uit de probit en regressie modellen geven aan dat burgelijke staat, grootte van het huishouden en afstand tot een waterbron de bereidheid van kleinschalige boeren tot betalen, alsook het maximale bedrag dat men wenst te betalen, positief beïnvloeden. Daarnaast hebben beroep, inkomsten uit irrigatie en het bedrag betaald voor irrigatie een negatieve invloed op de bereidheid tot betalen van kleinschalige boeren. Uit de resultaten bleek ook dat opleidingsniveau, totale perceeloppervlakte en de opbrengst door irrigatie positieve invloed hadden. De determinatiecoëfficient van het model was 0.62, i.e. het model verklaart 62% van de variatie a.d.h.v. de modelvariabelen. Op basis van deze statistische analyse en empirisch bewijs van deze studie is de PWS regeling haalbaar.



Url: http://www.uantwerpen.be/wetenschappen