Het statuut van de vaststellingsovereenkomst. Een toepassing op verzekeringen.

Date: 4 July 2018

Venue: Universiteit Antwerpen, Stadscampus - Promotiezaal Grauwzusters - Lange Sint-Annastraat 7 - B-2000 Antwerp (route: UAntwerpen, Stadscampus)

Time: 5:00 PM

PhD candidate: Nick Portugaels

Principal investigator: Prof. dr. Britt Weyts en Prof. dr. Thierry Vansweevelt

Short description: PhD defence Nick Portugaels - Faculty of Law

Abstract

Een belangrijk kenmerk van een juridisch systeem is het oplossen van conflicten. Partijen kunnen een conflict op verschillende manieren oplossen. Het traditionele beeld bij het publiek is vermoedelijk dat een rechter beslist. De juridische realiteit is echter anders, aangezien veel conflicten niet door een rechter, maar via alternatieve geschillenbeslechting worden opgelost. Dit is duidelijk het geval in het verzekeringsrecht.

Partijen die een conflict buitengerechtelijk willen oplossen, moeten in concreto nagaan welk instrument met welke draagwijdte het meest opportuun is voor hen. Op hen rust dus een belangrijke verantwoordelijkheid. Dit onderzoek heeft betrekking op de conventionele oplossingen die hun bindende kracht en rechtsgevolgen ontlenen aan het verbintenissen- en contractenrecht. Als generieke verzamelterm voor deze instrumenten hanteert dit onderzoek de term ‘vaststellingsovereenkomst’. Dit begrip is als dusdanig niet gekend in de Belgische wetgeving, maar heeft wel verschillende toepassingen in de wet, rechtspraak en rechtsleer.

Uit rechtspraak blijkt echter dat een vaststellingsovereenkomst aan de partijen niet steeds de gewenste definitieve oplossing voor het conflict biedt. Nochtans is dit voor de partijen van primordiaal belang. Enerzijds lijkt deze vaststelling te botsen met de bestaansreden van alternatieve geschillenbeslechting voor de partijen in concreto en voor het rechtsverkeer in het algemeen. Anderzijds is het een fundamenteel rechtsbeginsel dat men toegang tot een rechter heeft. Indien men elke toetsingsbevoegdheid van een rechter zou uitsluiten via een conventionele regeling, dan kan men mogelijke misbruiken niet counteren. Daarom is het ook verdedigbaar dat partijen een rechter niet zomaar buitenspel kunnen zetten. Er lijkt dus een spanning te bestaan tussen de behoefte van partijen aan maximale rechtszekerheid via een vaststellingsovereenkomst en het mensenrecht op toegang tot een rechter. Rechtszekerheid lijkt dan tegenover rechtvaardigheid te komen staan. Dit onderzoek analyseert waar het evenwicht ligt, noodzakelijk voor een oplossing voor het conflict aan de hand van een vaststellingsovereenkomst.



Contact email: onderzoekssecretariaatrechten@uantwerpen.be

Contact phone: 03/265.50.60

Link: https://www.uantwerpen.be/en/faculties/faculty-of-law/research/doctoral-research/