Prompt! Van papier tot podium. Een theaterwetenschappelijke studie van het postdramatische regieboek

Datum: 15 juni 2018

Locatie: Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience - Nottebohmzaal - Hendrik Conscienceplein 4 - 2000 Antwerpen

Tijdstip: 15 - 17.30 uur

Organisatie / co-organisatie: Faculteit Letteren en Wijsbegeerte

Promovendus: Edith Cassiers

Promotor: prof. dr. Luk Van den Dries (Universiteit Antwerpen) & prof. dr. Johan Callens (Vrije Universiteit Brussel)

Korte beschrijving: Doctoraatsverdediging Edith Cassiers (Theaterwetenschap en de Intermedialiteit)



Prompt! Van papier tot podium. Een theaterwetenschappelijke studie van het postdramatische regieboek

Dit onderzoek gaat over REGIEBOEKEN in het algemeen, en postdramatische regieboeken in het bijzonder. Deze studie wil tot een begrip komen van de notities van de regisseur als werkinstrumenten die in de eerste plaats de theatrale creatie dienen. Het regieboek vormt traditioneel het vertaalplatform tussen papier en podium. Tekst wordt theater, door de aanwijzingen van de regisseur. In de tweede helft van de twintigste eeuw verandert het theater echter fundamenteel: tekst is niet langer het allesbepalende en sturende element, waardoor het regieboek een nieuwe vorm en functie aanneemt. Dit onderzoek wil die geherdefinieerde positie van het regieboek in het postdramatisch theater (Lehmann 1999) analyseren.

DEEL I GESCHIEDENISSEN VAN HET REGIEBOEK schetst een geschiedenis van het regieboek. In HOOFDSTUK I HET REGIEBOEK BROEDT wordt er gekeken naar de voorgangers van het regieboek, gaande van de Klassieke Oudheid via de Middeleeuwen naar het Engelse Renaissancetheater. Het ontstaan van het regieboek is uiteraard onlosmakelijk verbonden met het ontstaan van de regisseur, de figuur die als een rode draad doorheen dit doctoraat loopt. HOOFDSTUK II HET REGIEBOEK BLOEIT gaat dieper in op de eerste regisseurs en hun regieboeken aan het einde van de negentiende en de eerste helft van de twintigste eeuw. Deze bloeiperiode van het regieboek wordt in correlatie met de eerste ‘performatieve wending’ (Fischer-Lichte) besproken. HOOFDSTUK III HET REGIEBOEK BLOEDT handelt over de tweede helft van de twintigste eeuw en het begin van de eenentwintigste eeuw. Aan de hand van de tweede ‘performatieve wending’ en de opkomst van het postdramatisch theater wordt besproken hoe het regieboek verandert. De drie hedendaagse casussen in dit doctoraat zijn de postdramatische regieboeken van Romeo Castellucci, Jan Fabre en Luk Perceval. 

In DEEL II ROLLEN VAN HET REGIEBOEK wordt er ingezoomd op de functies van het regieboek. De drie hedendaagse casussen vormen daarbij de leidraad, hoewel er steeds wordt gerefereerd aan de historische voorgangers. HOOFDSTUK IV HET REGIEBOEK ALS CREATIEPROCES wil achterhalen welke rol het regieboek speelt in het creatieproces. In een eerste deel wordt het regieboek als genetisch manuscript bestudeerd met behulp van de theatergenese. Er wordt een regieboekrol(len)model opgesteld dat alle (mogelijke) functies van het regieboek zou kunnen omvatten: conceptie, analyse, modificatie, organisatie en communicatie, observatie, reflectie, selectie, compilatie, correctie, (intermediale) transpositie, (auteurschaps)constructie en (artistieke) expressie. In een tweede deel wordt het (inherent inter-mediale) regieboek geanalyseerd als intermediaal transpositieplatform. In HOOFDSTUK V HET REGIEBOEK ALS AUTEURSCHAP wordt bestudeerd in welk opzicht het regieboek de regisseur helpt om zijn positie als auteur van een theatervoorstelling te bevestigen of te versterken, door dit in relatie te plaatsen met auteurschap in gerelateerde artistieke domeinen (zoals drama en film), en als constructie in de vorm van controle, cultus en kapitaal, en canonisering. HOOFDSTUK VI HET REGIEBOEK ALS PERFORMANCE gaat dieper in op de relatie tussen het regieboek en performance, door thema’s als aan- en afwezigheid en temporaliteit te bestuderen. Daarnaast ijver ik voor het artistiek en performatief potentieel van het regieboek als een eindeloos aanzetten tot en aanvangen van een nieuwe theatervoorstelling.



Contact e-mail: edith.cassiers@uantwerpen.be

Link: https://www.researchgate.net/profile/Edith_Cassiers