Want wi van doechden scriven willen. Een literair- en cultuurhistorische studie van het ontstaan en de doorwerking van Vanden twaelf dogheden

Datum: 20 juni 2018

Locatie: Auditorium Felixarchief - Oude Leeuwenrui 29 - 2000 Antwerpen

Tijdstip: 15 - 17.30 uur

Organisatie / co-organisatie: Faculteit Letteren en Wijsbegeerte

Promovendus: Ine Kiekens

Promotor: prof. dr. Veerle Fraeters en prof. dr. Samuel Mareel

Korte beschrijving: Doctoraatsverdediging Ine Kiekens - Dubbeldoctoraat Universiteit Antwerpen (Geschiedenis) en Universiteit Gent (Letterkunde)



Abstract

Literatuurhistorici die spirituele teksten bestuderen, concentreren zich tot op vandaag vaak op teksten uit de middeleeuwen of uit de vroegmoderniteit, maar kijken zelden naar de interactie tussen deze beide perioden. In mijn proefschrift wil ik aantonen dat belangrijke nieuwe inzichten kunnen worden verworven door deze twee perioden samen te bestuderen en met elkaar te vergelijken. In mijn proefschrift bestudeer ik een bijzondere casus, het anonieme laat-veertiende-eeuwse Middelnederlandse traktaat Vanden twaelf dogheden. Deze tekst werd zowel in het Latijn als in nagenoeg alle West-Europese volkstalen vertaald en zodoende over het volledige West-Europese vasteland verspreid en gelezen tot in de achttiende eeuw.

Voorgaand onderzoek naar dit traktaat richtte zich voornamelijk op de zoektocht naar de identiteit van de auteur en diens bronnengebruik. Hoewel deze vragen ook in mijn proefschrift aan bod komen, belicht ik ook de unieke receptie die Vanden twaelf dogheden genoot, iets wat tot nog toe weinig bestudeerd is. Nochtans laat de studie van deze tekst en zijn doorwerking toe om inzicht te krijgen in de verschillende spirituele contexten waarbinnen Vanden twaelf dogheden functioneerde.

Mijn proefschrift bestaat uit twee delen. In het eerste deel bestudeer ik hoe de schrijver van Vanden twaelf dogheden zijn tekst heeft geschreven, en meer specifiek, hoe hij zijn mystieke bronnen heeft toegeëigend. In het tweede deel staan twee zestiende-eeuwse bewerkingen van Vanden twaelf dogheden centraal, de ene uit een katholiek en de andere uit een protestants milieu. Ook bij deze twee werken analyseer ik hoe ze tot stand zijn gekomen en richt ik me op de studie van het toe-eigeningsproces.

Geïnspireerd door de methodologieën van de Oude en Nieuwe Filologie, en de inzichten uit de cultural transfer studies, heb ik mijn eigen aanpak ontwikkeld waarmee ik verschillende schrijfactiviteiten in een tekst onderscheid en analyseer. Deze aanpak laat toe om meer inzicht te verkrijgen in de ontstaanscontext van de genoemde teksten en de redenen waarom ze werden toegeëigend en aangepast. Door die aanpassingen in kaart te brengen is het mogelijk om nieuwe inzichten te verwerven in zowel de receptie van Vanden twaelf dogheden als in de laatmiddeleeuwse en vroegmoderne spiritueel- en cultuurhistorische contexten waarin de verschillende exponenten van deze tekst zijn ontstaan.



Contact e-mail: Ine.Kiekens@uantwerpen.be

Link: https://www.uantwerpen.be/nl/personeel/ine-kiekens/