A Cinema of Choice. Film Style in 1950s Cinemascope

Datum: 11 september 2018

Locatie: Stadscampus, Promotiezaal, Klooster van de Grauwzusters - Gebouw S , Lange Sint-Annastraat 7 - 2000 Antwerpen

Tijdstip: 10 uur

Promovendus: Sam Roggen

Promotor: Prof. dr. Philippe Meers

Korte beschrijving: Doctoraatsverdediging Sam Roggen - Faculteit Sociale Wetenschappen, Departement Communicatiewetenschappen



Abstract

In september 1953 lanceerde filmproductiemaatschappij Twentieth Century-Fox haar gloednieuwe breedbeeldsysteem CinemaScope. Hoewel de ontwikkeling van het anamorfe breedbeeldproces bovenal een commerciële strategie van de destijds in zwaar weer vertoevende studio was, zou CinemaScope een duidelijke impact hebben op zowel het gestandaardiseerde productieproces als de herkenbare esthetiek van de Klassieke Hollywoodcinema van de jaren 50.

Dit doctoraatsonderzoek gaat na op welke manieren CinemaScope in de eerste jaren na haar intrede (1953-1959) de filmstijl van Hollywood beïnvloedde. Daarbij wordt bijzondere aandacht besteed aan de manier waarop de nieuwe technologie in het industriële productieproces werd geïntroduceerd, en hoe die introductie de stilistische keuzes van filmmakers vormgaf. Dit stijlhistorische onderzoek focust met andere woorden op twee centrale vragen: (1) Wat waren de stilistische eigenschappen van CinemaScope films in de jaren 1950? (2) Hoe kwamen deze stilistische eigenschappen tot stand?

De vijf casestudies in dit doctoraal proefschrift belichten verschillende domeinen waarbinnen CinemaScope filmmakers uitdaagde hun stilistische keuzes te herzien. Zo worden onder meer de gevolgen van het breedbeeldsysteem voor montage, shotgrootte, staging, shotcompositie en acteerruimte behandeld.  Elk van deze studies is volgens een gelijkaardige structuur opgebouwd. Allereerst wordt het kritische discours dat de komst van CinemaScope ontlokte onder de loep genomen. Uitvoering archiefonderzoek leidde daarbij tot een historische analyse van de initiële reacties vanuit de filmindustrie en –kritiek. Heel wat invloedrijke stellingen over de stijl van CinemaScope werden totnogtoe echter niet op systematische wijze onderzocht. De gelaagde stijlanalyses die de hoofdmoot van elk empirisch hoofdstuk vormen trachten deze lacune in te vullen.

Elk van de vijf studies ontleedt de stijl van een selectie CinemaScopefilms op zowel kwantitatieve als kwalitatieve wijze. Deze tweeledige methode laat dit onderzoek toe om (op basis van digitale metingen) brede stilistische tendensen bloot te leggen, maar bekijkt ook de concrete esthetische implicaties van CinemaScope aan de hand van gedetailleerde shotanalyses. Op die manier beoogt dit doctoraat niet enkel om nuance toe te voegen aan het dominante discours rond CinemaScope, maar ook om een empirisch model te bieden voor de analyse van periodes waarin technologische transities de dominante filmstijl onder druk zetten.



Contact e-mail: sam.roggen@uantwerpen.be

Link: https://www.uantwerpen.be/en/research-groups/vidi/