De beoordeling van verdachtenverklaringen door strafrechters

Datum: 14 januari 2019

Locatie: Universiteit Antwerpen, Stadscampus - Hof van Liere - F. de Tassiszaal, Prinsstraat 13 - 2000 Aantwerpen (route: UAntwerpen, Stadscampus)

Tijdstip: 17 uur

Promovendus: Pieter Tersago

Promotor: Prof. dr. Joƫlle Rozie en prof. dr. Miet Vanderhallen

Korte beschrijving: Doctoraatsverdediging Pieter Tersago - Faculteit Rechten

Abstract
Verdachtenverhoren zijn een van de meest gebezigde onderzoekshandelingen in Belgische strafrechtelijke onderzoeken. Terwijl schuldige verdachten als enigen volledige kennis over het misdrijf in kwestie kunnen verschaffen, kunnen onschuldige verdachten hun onschuld aantonen door een alibi of onschuldige verklaring voor bepaalde aanwijzingen van schuld te geven. Niettemin zijn er juridische en rechtspsychologische risico’s verbonden aan het verhoren van verdachten en, later, het beoordelen van verdachtenverklaringen. Verdachten mogen niet worden gedwongen verklaringen af te leggen. De wetgeving biedt een aantal procedurele waarborgen om de vrijwilligheid van de verdachtenverklaring te verwezenlijken. Daarnaast zijn verdachtenverklaringen niet altijd accuraat: schuldige verdachten kunnen  onterecht ontkennen, terwijl er wereldwijd meer en meer voorbeelden opduiken van onschuldige verdachten die valse bekentenissen afleggen én op basis hiervan ook onterecht worden veroordeeld. Daarenboven kunnen verdachten ook kiezen zich op hun zwijgrecht te beroepen en de strafrechter dus te onthouden van enige verklaring.

De vraag is dan ook hoe strafrechters verdachtenverklaringen beoordelen. Het juridisch kader biedt hiervoor weinig richtlijnen. Niet alleen zijn de procedurele regels, hoewel recent uitgebreid (o.m. recht op bijstand van een advocaat), beperkt maar bovendien bieden ze in het vrij bewijsstelsel geen houvast voor de rechterlijke bewijswaardering.

Daarom wordt er in dit doctoraal onderzoek een empirisch onderzoek uitgevoerd naar de wijze waarop verdachtenverklaringen in dossiers inzake woningdiefstallen worden beoordeeld door strafrechters. Aan de hand van een analyse van strafdossiers, een observatiestudie van verdachtenverhoren met bijstand van een advocaat én een intervieuwstudie wordt geëxploreerd hoe strafrechters verdachtenverhoren en -verklaringen (of het gebrek ervan) beoordelen. De empirische bevindingen worden afgezet tegenover de aandachtspunten die in de juridische en rechtspsychologische literatuur worden beschreven. Op basis van deze geïntegreerde analyse worden dan aanbevelingen geformuleerd voor een accurate, doch praktisch werkbare rechterlijke beoordeling van verdachtenverklaringen.



Contact e-mail: onderzoekssecretariaatrechten@uantwerpen.be

Contact telefoon: +32 3 265 50 60

Link: https://www.uantwerpen.be/nl/faculteiten/faculteit-rechten/onderzoek/doctoraatsonderzoek/lopend-doctoraatsond/