Understanding flows for integrated catchment management: water quality, quantity and ecosystem services

Datum: 29 januari 2019

Locatie: Campus Drie Eiken, Promotiezaal Q0.02 - Universiteitsplein 1 - 2610 Antwerpen-Wilrijk (route: UAntwerpen, Campus Drie Eiken)

Tijdstip: 17 uur

Organisatie / co-organisatie: Departement Biologie

Promovendus: Dirk Vrebos

Promotor: Patrick Meire & Jan Staes

Korte beschrijving: Doctoraatsverdediging Dirk Vrebos - Faculteit Wetenschappen, Departement Biologie



Abstract

Ontwikkelingen, zoals toenemende verstedelijking, hebben een breed scala aan effecten op rivierbekkens en -systemen. Dit resulteert in ingrijpende veranderingen in het hydrologische regime en een algemene verslechtering van de waterkwaliteit, die een bedreiging vormen voor het duurzame gebruik en aanzienlijke kosten met zich meebrengen. Om deze veranderende stroomgebieden op een duurzame manier te beheren, moeten zowel natuurlijke als antropogene processen worden begrepen en geëvalueerd in een geïntegreerde benadering. In de afgelopen decennia zijn gerelateerde managementconcepten, zoals integraal bekkenbeheer, vertaald in beleid en wetgeving. Maar hun effectieve implementatie blijft een uitdaging. Integratie van het concept van de ecosysteemdiensten kan de effectiviteit van deze managementkaders verbeteren.

De algemene doelstelling van dit werk is de ontwikkeling van methodologieën die de implementatie mogelijk maken van het ecosysteemdienstenconcept in geïntegreerd bekkenbeheer en beheer van natuurlijke hulpbronnen. Maar om deze te ontwikkelen, is een goed begrip van het rivierbekken en haar processen vereist. Daarom wordt in het eerste deel van dit werk de impact van menselijke ontwikkeling en landgebruikspatronen op stroompaden, waterkwantiteit en kwaliteit onderzocht in het stroomgebied van Nete, België. Verschillende modellering en statistische analyse worden gebruikt om ruimtelijke en temporele relaties op verschillende schalen te beoordelen. Speciale aandacht gaat naar de impact van rioleringsnetwerken op het functioneren van het bekken. De resultaten van dit proefschrift geven de fundamentele veranderingen weer die zich hebben voorgedaan in de rivierdynamiek en onthullen een aantal specifieke uitdagingen die een complex stroomgebied met zich meebrengt. In het tweede deel wordt deze systeemkennis gebruikt om methodologieën te ontwikkelen die het ecosysteemserviceconcept in integraal beheer willen integreren in zowel datarijke als data-schaarse gebieden. Indicatoren worden ontwikkeld om vraag en aanbod van verschillende ecosysteemdiensten in een stroomopwaartse-afwaartse analyse te evalueren. De ontwikkelde methodieken illustreren de kansen van een dergelijke integratie. Maar ook de resterende uitdagingen en serieuze beperkingen van een dergelijke aanpak worden besproken.

Dit proefschrift toont duidelijk de menselijke impact op het hydrologische regime van rivieren aan, met de nadruk op het belang van het rioolstelsel. De temporele en ruimtelijke schalen waarop deze veranderingen hebben plaatsgevonden, maken het moeilijk om de verschillende processen en stromen te onderzoeken. Dit belemmert de daadwerkelijke implementatie van dergelijke geïntegreerde managementconcepten. Dit proefschrift illustreert hoe menselijke ontwikkeling riviersystemen heeft beïnvloed tot een punt waarop beheer vanuit een geïntegreerd systeemcontext bijna onmogelijk is geworden.



Link: https://www.uantwerpen.be/wetenschappen