Rubens' tweede echtgenote geeft zich bloot

Datum: 27 februari 2015

Inleiding: Onderzoekers van UAntwerpen, KULeuven en het Kunsthistorisches Museum in Wenen onderzochten het wereldberoemde schilderij 'Het Pelsken' van P. P. Rubens met behulp van een mobiele X-stralenfluorescentiescanner.

PelskenHoewel de toeschouwer Hélène Fourment geportretteerd ziet tegen een abstracte donkere achtergrond, onthulde de nieuwe beeldmethode een fontein met waterspuwende leeuwenkop en een ‘manneken pis’. De verborgen elementen gaven het portret van Rubens’ tweede vrouw een expliciete erotische connotatie en dat is mogelijk ook de reden waarom deze later werden overschilderd.

Het intieme portret is een van de publiekslievelingen in het Kunsthistorisches Museum, niet alleen omdat het Rubens’ tweede echtgenote levensgroot en ten voeten uit toont, maar ook omdat zij de toeschouwer recht aankijkt, enkel gehuld is in een bontjas. Kunsthistorici hebben zich decennialang het hoofd gebroken over functie en betekenis van ‘Het Pelsken’. “Door het  nu met de modernste wetenschappelijke beeldtechnieken te onderzoeken kunnen we volledig nieuwe informatie aan deze levendige discussie toevoegen”, zegt Geert Van der Snickt (UAntwerpen). Volgens Katlijne Van der Stighelen (KULeuven) is het plassende knaapje een metafoor voor lust en seksuele vereniging. De ontdekking bevestigt daarmee het vermoeden dat het oorspronkelijk een slaapkamerstuk was, enkel bedoeld  voor de ogen van Rubens en zijn vrouw.

Deze onthulling onderstreept opnieuw de onmisbare rol die natuurwetenschappelijk onderzoek kan spelen bij de kunsthistorische studie van belangrijke kunstwerken en hun behoud. Precies om dit soort onderzoek ook in de toekomst mogelijk te maken, heeft de Universiteit Antwerpen zopas een nieuwe leerstoel in het leven geroepen met steun van het Fonds InBev-Baillet Latour: ‘Chair on Advanced Imaging Techniques for the Arts’.



Url: https://www.uantwerpen.be/en/rg/axes/research/chair/het-pelsken-the-fur/