Zijn Chinese wolhandkrabben een bedreiging voor inheemse waterplanten?

Datum: 5 juli 2017

Inleiding: Jonas Schoelynck en zijn collega's leveren bewijs aan dat de invasieve krabben de inheemse watervegetatie sterk kunnen aanvreten.

Het aantal Chinese Wolhandkrabben dat onze rivieren bevolkt neemt de laatste jaren indrukwekkende proporties aan. Recente vangsten door de waterbeheerders spreken van 20.000 tot 30.000 individuen die per dag op 1 rivier gevangen kunnen worden. Men is deze invasieve krabbensoort liever kwijt dan rijk, onder meer omdat men indicaties heeft dat ze inheemse waterplanten aanvreet. Tot op heden is hier echter geen wetenschappelijk bewijs voor. Het is daarom cruciaal dit verder te documenteren: de waterplanten hebben een belangrijke habitatfunctie in onze rivieren en helpen bij het halen van de waterkwaliteitsnormen binnen de EU Kaderrichtlijn Water. Om het mysterie te ontrafelen, hebben Jonas Schoelynck (Global Change Ecology Centre, onderzoeksgroep Ecosysteembeheer) en zijn collega’s nu een nieuw experiment opgezet.

Het experiment, dat net afgelopen is, vond plaats in de Mesodrome, een nieuwe onderzoeksfaciliteit aan Campus Drie Eiken van Universiteit Antwerpen. In deze experimentele infrastructuur werden waterplanten opgekweekt in 12 vijvers onder verschillende omstandigheden. Sommige vijvers waren bedekt met een schaduwdoek, waardoor planten een gebrek aan licht ervoeren (analoog aan zeer troebel water), sommige vijvers kregen een sublethale dosis glyfosaat (werkzame stof van verschillende herbiciden, veelvuldig in het nieuws door een mogelijke toekomstige ban)  en een andere vervuilende stof, EDTA. De laatste vijvers werden voorzien van zuiver water. In al deze vijvers werden wolhandkrabben gezet in variabele dichtheden. Tijdens het experiment werd nauwkeurig opgevolgd in welke mater de krabben de waterplanten aantastten. Uit de eerste onderzoeksresultaten blijkt dat de krabben inderdaad heel efficiënt de vegetatie kunnen kortwieken. Watervervuiling blijkt hier een versnellend effect op te hebben. Het onderzoek wijst er dus op dat de krabben inderdaad een bedreiging kunnen vormen voor onze inheemse flora. De resultaten worden nu in detail uitgewerkt voor een wetenschappelijke publicatie.

Wie is de Chinese Wolhandkrab?

De Chinese Wolhandkrab (Eriocheir sinensis) is een zoetwaterkrab uit de Grapsidae familie. Het is een invasieve krabbensoort uit Azië die de brakke en zoete waterlopen in Vlaanderen en elders in Europa bevolkt sinds ca. 1920. Ze kwamen hierheen tezamen met het ballastwater van schepen. Hun lichaam kan tot 7cm breed worden en hebben lange poten en scharen, waardoor ze nu de grootste ongewervelde diersoort in onze rivieren en meren zijn. Zijn naam dankt de krab aan de pluizige scharen die op wollen handschoentjes lijken. Overdag leven de krabben in holen of onder breuksteen, maar ’s nachts verlaten ze hun schuilplaats en gaan ze op zoek naar voedsel: bladafval, planten, dode vissen… De krabben spenderen het grootste deel van hun leven in het zoete water.  Als volwassene keren ze terug naar zee om zich voort te planten. De jongen trekken dan nadien opnieuw naar het zoete water. Tijdens deze migraties laten de krabben zich het vaakst zien aan mensen.

De knijpsterkte van de krabben werd gemeten om na te gaan of ze inderdaad sterk genoeg zijn om de vegetatie te kunnen knippen. Sommige krabben haalden een knijpkracht tot 45 Newton, wat overeen komt met het gewicht van 4.5 kg.

 

Mesocosm proefopzet met vooraan de vijvers waar het licht beperkt was. Het geheel staat in een grote serre (De Mesodrome).

De levering van enkele honderden krabben voor het experiment. Dit is slechts een kleine fractie van wat er dagelijks gevangen wordt door de waterbeheerders.

 

 

Detailfoto van de Chinese Wolhandkrab. Het rode stipje aan de rechterachterzijde is een markering met nagellak om de krabben na het experiment nog te herkennen.

 

 



Url: https://www.uantwerpen.be/en/rg/ecobe/