Koolmees lijdt meer onder kunstlicht dan pimpelmees

Datum: 27 september 2017

Inleiding: Wetenschappers van de onderzoeksgroep BECO (UAntwerpen) stelden vast dat de impact van lichtvervuiling verschilt van soort tot soort.

Dat kunstlicht negatieve effecten heeft op de slaap van mens en dier, is geen nieuws. Uit recent onderzoek van de Universiteit Antwerpen blijkt nu dat de impact van licht verschilt van dier tot dier, zelfs wanneer die nauw verwant zijn. Zo heeft de koolmees meer last van lichtvervuiling dan de pimpelmees.

De lichtvervuiling ‘s nachts neemt wereldwijd alleen maar toe. Wetenschappers vrezen dat ‘artificial light at night’ een invloed gaat hebben op het voortbestaan van sommige diersoorten. Uit eerdere onderzoeken bleek reeds dat blootstelling aan kunstlicht een effect heeft op het gedrag van dieren en ook op hun fysiologie. 

Ecoloog Thomas Raap en zijn collega’s van de Universiteit Antwerpen onderzochten nu de effecten van lichtvervuiling op twee nauw met elkaar gerelateerde vogelsoorten: de koolmees (Parus major) en de pimpelmees (Cyanistes caeruleus). “In eerste instantie hebben we het slaapgedrag van beide vogels vergeleken onder donkere omstandigheden”, legt Raap uit. “We konden geen verschillen vaststellen.”

Later in slaap

De volgende nacht werden de vogels in hun nestkasten blootgesteld aan kunstlicht, voor beide soorten in identieke omstandigheden. Raap: “Logischerwijs verstoorde het licht zowel de koolmezen als de pimpelmezen in hun slaap. Maar die effecten waren veel duidelijker aanwezig bij de koolmees. Ze gingen later binnen in hun nestkast, ze vielen later in slaap, werden vervolgens vroeger wakker en gingen ook vroeger weer naar buiten. De totale slaaptijd lag een stuk lager.”

Het Antwerpse onderzoek, dat gepubliceerd werd in het tijdschrift Environmental Pollution, maakt duidelijk dat de impact van lichtvervuiling niet gegeneraliseerd mag worden over verschillende diersoorten heen. Raap: “Die conclusie is van belang, want die soortspecifieke effecten van lichtvervuiling kunnen gevolgen hebben voor de dynamiek binnen de gemeenschap.”

Deze studie kadert binnen het lange termijn urbaan ecologisch onderzoek van de onderzoeksgroep Gedragsecologie & Ecofysiologie onder leiding van prof. dr. Marcel Eens en prof. dr. Rianne Pinxten. Lopend en toekomstig onderzoek focust op de interactie van verscheidene urbane stressoren (licht, geluid, luchtvervuiling….) op het gedrag en de gezondheid van vogels.



Url: https://authors.elsevier.com/a/1VnDYzLNSKGY8