UAntwerpen werkt mee aan film rond microscopie

Datum: 10 januari 2018

Inleiding: Cineaste Sarah Vanagt maakte een film over de geschiedenis van de microscoop in samenwerking met onderzoekers van UAntwerpen.

Op 11 januari 2018 gaat de nieuwe film van Sarah Vanagt (Balthazar) in avant-première in de Brusselse Cinematek. In Alle de tranen staan de microscopische experimenten van de 17e-eeuwse stoffenhandelaar Antoni Van Leeuwenhoek centraal. De film kwam tot stand in samenwerking met onderzoekers van de Universiteit Antwerpen.

In de zeventiende eeuw maakte Antoni van Leeuwenhoek, een stoffenhandelaar uit Delft, veelvuldig gebruik van lenzen en loepen voor de controle van stoffen. De handelsman ging de geschiedenis in als pionier in de cel- en microbiologie. Zonder natuurwetenschappelijke opleiding en zonder kennis van vreemde talen eigende hij zichzelf in een achterkamer van zijn stoffenwinkel de kunst toe van het observeren en beschrijven. Met behulp van zijn zelfgemaakte microscopen was hij een van de eersten die bewegende diertjes in een druppel water zag.

Voor haar film Alle de tranen / Toute larme / Every Tear gebruikte Sarah Vanagt een replica van de microscoop die van Leeuwenhoek ontwierp, en ze deed experimenten met visseneitjes die volgens historische bronnen ook kleine microscopen zijn. In de geest van van Leeuwenhoek, die zijn onderzoeksmateriaal en passant verzamelde en alles stuk voor stuk tegen het licht hield, wandelde Vanagt door haar geboortestad Brussel. Ze verving de lens van haar camera door de microscopische lens en filmde stukjes stof, takken, bladeren, en andere details die op haar weg kwamen. Zo probeerde ze uit te zoeken hoe de eerste microscopische afbeeldingen eruit zouden gezien hebben.

De film Alle de tranen / Toute larme / Every Tear kwam tot stand in samenwerking met onderzoekers van de Universiteit Antwerpen. In het kader van een Europees onderzoeksproject naar de geschiedenis van de toverlantaarn maakte Sarah Vanagt eerder al een tentoonstelling in het M HKA (Museum voor Hedendaagse Kunst Antwerpen). Voor de tentoonstelling Schijnvis / Showfish / Poisson Brillant verbond de videokunstenares haar belangstelling voor optica en microscopie met de geschiedenis van de magische lantaarn en het bewegende beeld.

“We nodigden Sarah Vanagt uit om de lantaarns uit de Vrielynckcollectie als uitgangspunt te nemen voor haar nieuw artistiek werk”, legt prof. Kurt Vanhoutte (UAntwerpen) uit. “De Vrielynckcollectie bevat onder meer een verzameling antieke filmcamera’s, projectoren en optisch speelgoed en is sinds 2003 in het beheer van het M HKA.”

In samenwerking met Sarah Vanagt halen Vanhoutte en zijn collega-onderzoekers Nele Wynants en Sabine Lenk deze bijzondere collectie vanonder het stof. Wynants: “De toverlantaarn speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van onze beeldcultuur en de recente mediageschiedenis. We willen daarom de optische lantaarn als Europees cultureel erfgoed opnieuw onder de aandacht brengen.” In dat licht starten de onderzoekers momenteel een nieuw project op over de toverlantaarn in België.



Link: http://visualpoetics.be/