Morogoro virus kan overleving van zijn natuurlijke gastheer beïnvloeden

Datum: 15 februari 2018

Inleiding: Dit is onverwacht: een negatief effect van het virus op zijn natuurlijke gastheer vermindert potentieel zijn verspreidingsmogelijkheden.

Om te begrijpen en voorspellen hoe infectieziekten overgaan van dierlijke gastheren naar de mens, is het belangrijk om te weten hoe de verspreiding wordt beïnvloed door de populatiedichtheid van de gastheersoort. De theorie voorspelt dat als die dichtheid onder een kritische drempelwaarde daalt, de ziekteparasiet zich niet snel genoeg meer kan verspreiden. Dit kan uiteindelijk leiden tot het uitsterven van de parasiet. Theoretisch kan zo’n ziekte dus niet overleven in populaties die geregeld onder de kritische gastheerdensiteit duiken. In de praktijk zien we echter vaak dat parasieten toch overleven in gastheren met sterk fluctuerende populaties, die geregeld onder de verwachte drempelwaarde krimpen.

Joachim Mariën (Global Change Ecology Centre, onderzoeksgroep Evolutionaire Ecologie) onderzoekt welke strategieën parasieten gebruiken om te overleven in zo’n sterk fluctuerende gastheerpopulaties. Daarvoor bestudeert hij het Morogoro arenavirus en de veeltepelmuis als studiesoorten. Joachim: “Morogorovirus is ongevaarlijk voor mensen, maar lijkt wel sterk op gevaarlijke virussen zoals Lassa en Ebola wat betreft interacties tussen parasiet en natuurlijke gastheer. Het biedt dus een veilige mogelijkheid om onderzoek te doen naar de overleving van zijn gevaarlijkere mede-virussen.”


Joachim in zijn studiegebied in Tanzania.

De veeltepelmuis is de natuurlijke gastheer van het Morogorovirus, met sterk fluctuerende populatiedichtheid. In zijn nieuwste artikel, testte Joachim of het virus de overlevingskansen van het knaagdier beïnvloedt, door een zevenjarige dataset met gegevens van vangst-hervangst-studies in detail te analyseren.

Joachim: “We dachten dat het virus de overleving van zijn gastheer niet zou beïnvloeden. Dit is immers contra-productief. Het zou de eigen overlevingskansen van het virus bij lage populatiedichtheid in gedrang kunnen brengen. Maar onderzoek levert soms onverwachte resultaten: we vonden een negatief verband tussen infectie en overlevingskans. Dit betekent ofwel dat het virus de conditie van de muis aantast, of dat muizen die van nature al zwakker zijn, meer vatbaar zijn voor besmetting.”

Het effect van het virus was wel klein in vergelijking met andere factoren zoals regenval, die de overlevingskans sterker beïnvloeden. Joachim: “Het virus doet er waarschijnlijk alles aan om zijn eigen gastheer zo min mogelijk schade te berokkenen, om te vermijden dat de gastheer uitsterft wanneer de dichtheid door andere factoren al omlaag wordt geduwd.”

De resultaten werden gepubliceerd in Parasites & Vectors.


Klaar voor de vangst (van links naar rechts: Shabani, Joachim, Bram, Omari, Baraka en Geof).



Link: http://parasitesandvectors.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13071-018-2674-2