Steden veranderen de lichaamsgrootte van dieren

Datum: 13 juni 2018

Inleiding: Een internationaal onderzoeksteam toont in een nieuwe studie in Nature dat verstedelijking de lichaamsgrootte van dierenpopulaties verandert.

Drie leden van het Global Change Ecology Centre, Erik Matthysen, Lisa Baardsen en Thierry Backeljau (allemaal lid van de onderzoeksgroep Evolutionaire Ecologie), droegen bij aan het onderzoek.

Thomas Merckx (Université Catholique de Louvain-la-Neuve), de eerste auteur van de studie legt de studie uit in een notendop: “Ons consortium toont aan dat verstedelijking leidt tot verandering in de lichaamsgrootte van dieren in de stad. We onderzochten tien verschillende diergroepen: het merendeel van de dierengroepen wordt gemiddeld kleiner in een meer stedelijke omgeving. Dat is ook wat we verwachtten. In een stad is het warmer dan rondom de stad, en de vijvers, graslanden en beboste gebieden in de stad hadden een hogere temperatuur dan gelijkaardige gebieden buiten de stad. De warmte verhoogt de energiekosten van het dierenmetabolisme: dit zorgt ervoor dat kleinere exemplaren het beter doen dan grotere soortgenoten.”

Maar opvallend genoeg was er een omgekeerd effect zichtbaar voor drie diergroepen: vlinders, motten en sprinkhanen. In al deze dieren is lichaamsgrootte bepalend voor hun mobiliteit. Hoe groter de dieren zijn, hoe mobieler. Dit maakt de grootste dieren beter opgewassen tegen de sterke fragmentatie van het stedelijke landschap. Door hun hogere mobiliteit, kunnen zij gemakkelijker migreren dan kleinere soortgenoten. Dit effect woog voor deze diersoorten duidelijk sterker dan het effect op het energieverbruik.

Luc De Meester (KU Leuven) was de coördinator van het consortium. Hij merkt op dat “de sterkte van dit onderzoek schuilt in de grootte variëteit aan diergroepen die tegelijkertijd werden bestudeerd in hetzelfde landschap in Vlaanderen en Brussel. Onze studie was een echte samenwerking: die samenwerking was de sleutel tot ons resultaat.”

De nieuwe inzichten leveren essentiële informatie over hoe we steden moeten inrichten om maximale biodiversiteit te verzekeren. Zo kunnen planners meer en grotere vijvers en plassen voorzien, en kunnen ze ook zorgen voor een meer kwalitatieve groene infrastructuur, die bijvoorbeeld de connectiviteit bevorderd.


In een verstedelijkte omgeving moet op zoek worden gegaan naar een optimale balans tussen groen en bebouwing (afbeelding: conservationmagazine.org).