Robert Jameson schreef lang voor Charles Darwin over evolutie

Datum: 20 juni 2018

Inleiding: Met artificiële intelligentie onthullen Koen Tanghe (UGent) en Mike Kestemont (UAntwerpen) auteurs van anonieme Britse teksten over de evolutieleer.

Sommige anoniem gepubliceerde Britse papers over evolutie dateren van lang voor de publicatie van Charles Darwins Origin of Species (1859). Koen Tanghe (UGent) en Mike Kestemont (UAntwerpen) konden met behulp van AI-software de auteurs van deze papers achterhalen. Dit werk zou de interesse in die vroege, intrigerende publicaties over evolutie, hun auteurs en hun mogelijke invloed op Charles Darwin kunnen helpen aanzwengelen.

Charles Darwin vond de idee van evolutie niet uit. Ze floreerde al in het Edinburgh van de eerste decennia van de 19de eeuw, de stad waar hij gedurende twee jaar (1825-1827) medicijnen studeerde. Wegens hun speculatieve en controversiële aard werden verschillende artikels over evolutie anoniem gepubliceerd tijdens deze vroege maar invloedrijke bloei van evolutionair denken. Twee bijzonder opmerkelijke artikels over evolutie werden gepubliceerd in 1826 en 1827. Ze behoren tot de eerste academische publicaties over evolutie in Groot-Brittannië en beïnvloedden de jonge Darwin wellicht of inspireerden hem zelfs. De vraag van het auteurschap van deze teksten is echter altijd open gebleven, hoewel veel moderne historici geloven dat Robert Jameson, een Schotse geoloog, de meest waarschijnlijke auteur is van het artikel uit 1826, de eerste academische publicatie over evolutie in Groot-Brittannië.

Koen Tanghe (UGent) en Mike Kestemont (UAntwerpen) deden nu een beroep op artificiële intelligentie om dit mysterie vanuit een totaal nieuwe invalshoek te onderzoeken. In stylometrie worden algoritmes ontwikkeld om anonieme teksten toe te wijzen aan auteurs op basis van stylistische patronen in hun geschriften, zoals woordfrequenties. Door een ultramoderne methode voor auteurschapsverificatie te gebruiken zijn ze erin geslaagd om op inhoudelijke argumenten gebaseerde  vermoedens over de identiteit van de auteurs van deze anonieme teksten, te bevestigen: Jameson was inderdaad de auteur van het eerste artikel (1826), terwijl het tweede artikel (1827) geschreven werd door een van zijn leerlingen en vrienden, de Oostenrijkse geoloog Ami Boué.

Nuttig voor wetenschapsgeschiedenis

Deze resultaten beamen zodoende wat menig historicus vermoedde, maar niet kon bewijzen: Robert Jameson, Darwins professor in natuurgeschiedenis en geologie aan de universiteit van Edinburgh, was een centrale figuur in de vroege geschiedenis van het Britse evolutionaire denken. Computationele stylometrie heeft al haar waarde bewezen in het oplossen van gevallen van betwist auteurschap van literaire werken en zal in de toekomst ongetwijfeld ook de wetenschapsgeschiedenis verder van nut zijn.

Koen Tanghe benadrukt het belang van deze bevindingen voor ons begrip van de vroege geschiedenis van het Britse evolutionisme: “De identificatie van de auteurs van deze artikels zou kunnen helpen om de aandacht te vestigen op de nog altijd weinig bekende bloei van evolutionair denken in Edinburgh in de vroege decennia van de 19de eeuw en in het bijzonder op de rol die Robert Jameson erin speelde. We weten eigenlijk nog altijd niet goed tot op welke hoogte Edinburghs bekendste student, Charles Darwin, er door beïnvloed was. Het is mogelijk dat het een bron van inspiratie was voor zijn paleontologisch onderzoek tijdens zijn reis met HMS Beagle (1831-1836).”

“Er is de jongste tijd veel vooruitgang geboekt in het toepassen van artificiële intelligentie op historiografische problemen”, vertelt Mike Kestemont. “Deze technieken blijven echter experimenteel en het is altijd geruststellend te zien hoe goed de resultaten van computationele analyses soms overeenstemmen met de opinie van geleerden.”

Het onderzoek verscheen in het vakblad BioScience.

Koen B Tanghe, Mike Kestemont; Edinburgh and the Birth of British Evolutionism: A Peek behind a Veil of Anonymity, BioScience, , biy049, https://doi.org/10.1093/biosci/biy049



Link: https://academic.oup.com/bioscience/advance-article-abstract/doi/10.1093/biosci/biy049/5039568?redirectedFrom=fulltext