Universiteitsbibliotheek publiceert historische prenten als Linked Open Data en vrij van auteursrechten

Datum: 18 september 2018

Inleiding: De afdeling Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek maakt via Wikidata en Wikimedia Commons historische prentencollecties beschikbaar als Linked Open Data en vrij van auteursrechten

Collecties
De historische prentencollecties van de Universiteit Antwerpen zijn al een tijdje digitaal beschikbaar voor het grote publiek. In 2015 lanceerde de afdeling Bijzondere Collecties eerst de elektronische catalogus van het Prentenkabinet van de universiteit, een collectie van ongeveer 1350 prenten, geproduceerd tussen de 15de en 21ste eeuw, over de geschiedenis en stadsontwikkeling van Antwerpen.

In 2017 kwam daar nog een tweede catalogus bij, die van de Collectie Thijs, een verzameling van circa 1100 devotieprenten en -teksten, opnieuw met bijzondere aandacht voor het Antwerpse.

Wikimedia Foundation
Deze catalogi bieden gespecialiseerde informatie met afbeeldingen in hoge resolutie en zijn op die manier een ware schatkamer voor allerhande onderzoekers en geïnteresseerden. Alleen blijkt het in de praktijk niet altijd eenvoudig om deze bronnen op het spoor te komen. Hoewel de catalogi vrij beschikbaar zijn als onderdeel van het Anet-netwerk, is het voor veel gebruikers, zeker buitenlandse of leken in het vak, vaak zoeken naar een naald in een hooiberg. Voor dat soort gebruikers is het veel gemakkelijker om informatie te vinden via grote kanalen zoals Wikipedia. Deze bekende online encyclopedie is deel van een groter geheel, de Wikimedia Foundation, die bijvoorbeeld ook de databank Wikidata en de mediabank Wikimedia Commons beheert.

Deze bevatten dus gegevens en beelden die bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden om Wikipedia-artikels te verrijken. Maar ze zijn ook erg nuttig buiten de Wiki-omgevingen De inhoud van Wikidata is Linked Open Data, wat betekent dat de gegevens met elkaar verbonden en volledig open voor hergebruik zijn. Wikimedia Commons biedt dan weer alle materiaal aan met een Creative Commons-licentie, die flexibiliteit in verband met auteursrechten mogelijk maakt.

Project
Het integreren van databanken als die van het Prentenkabinet of de Collectie Thijs in de Wikimedia-omgeving heeft dus heel wat voordelen. Tegelijk is het niet triviaal om dit op een kwalitatieve manier te doen voor grote datasets. Het Expertisecentrum Digitaal Erfgoed - PACKED vzw startte daarom enige tijd geleden met een project Linked Open Data publicatie met Wikidata waar ook de afdeling Bijzondere Collecties bij kon aansluiten. Samen met een bevlogen stagiair-jobstudent en met coaching van PACKED werkte de afdeling een procedure uit waarbij zowel de data als de beelden van de twee prentencollecties naar Wikidata en Wikimedia Commons werden overgezet. De betrokken beelden - alles samen ca. 2000 - én hun ontsluiting worden daarbij aangeboden met de CC-0 licentie, waarmee ze wereldwijd vrij zijn van mogelijke restricties. The sky is the limit, met andere woorden!

Links



Link: https://www.uantwerpen.be/nl/bibliotheek/collecties/bijzondere-collecties/digitaal/wikimedia/