"Klimaatverandering leidt tot meer gewapende conflicten"

Datum: 12 juni 2019

Inleiding: Internationaal team van wetenschappers legt link tussen conflicten en klimaatverandering.

De klimaatverandering vergroot het risico op gewapende conflicten. Dat blijkt uit een internationale studie, gepubliceerd in Nature. “Hoewel andere factoren van geweld een aanzienlijk grotere invloed hebben, verwachten we dat de klimaatverandering een versterkend effect zal hebben op het risico op conflict”, zegt Jean-Francois Maystadt (UAntwerpen).

Experts schatten dat het risico op een gewelddadig binnenlands conflict met het klimaat als oorzaak de voorbije 100 jaar tussen 3 en 20 procent lag. In een nieuwe studie kijkt een interdisciplinair team van internationale onderzoekers, geleid door Katharine Mach (Stanford University), ook naar de toekomst. Het prestigieuze tijdschrift Nature bericht over het werk van de wetenschappers, onder wie professor Jean-François Maystadt (Instituut voor Ontwikkelingsbeleid (IOB) op UAntwerpen en Departement Economie van Lancaster University).

“Er exacte cijfers opplakken is dus moeilijk, maar dat het klimaat een impact heeft gehad op georganiseerde gewapende conflicten in de voorbije decennia is duidelijk”, legt Maystadt uit. “Maar andere factoren, zoals lage socio-economische ontwikkeling, beperkte staatscapaciteit, ongelijkheid tussen groepen en een recente geschiedenis van geweld, hebben duidelijk een grotere impact op interne conflicten.”

Factoren kunnen interageren

Maystadt en zijn collega’s verwachten dat de klimaatverandering het risico op toekomstige conflicten doet toenemen. “In een scenario van 4°C opwarming neemt de invloed van het klimaat op conflicten toe met een factor vijf, een sprong naar 26 procent kans op een substantiële toename van het conflictrisico. Zelfs in een scenario van 2°C opwarming boven pre-industriële niveaus – het doel van de Parijsakkoorden – is er meer dan een verdubbeling van de invloed van klimaat op conflict, stijgend naar een kans van 13 procent.”

De klimaatverandering heeft een impact op de landbouwproductie en op de economie in het algemeen, en op ongelijkheden binnen groepen. Die factoren kunnen interageren met andere conflictfactoren en potentieel het risico op geweld doen toenemen.

Aan risicobeheer doen

“Historisch gezien werd de ontwikkeling van gewapend conflict sterk beïnvloed door economische shocks en de aanwezigheid van natuurlijke grondstoffen, zeker in sterk gepolariseerde en institutioneel zwakke maatschappijen,” zegt Maystadt, ontwikkelingseconoom gespecialiseerd in de studie van conflict, natuurrampen en gedwongen migratie. “Veranderingen in internationale betrekkingen tussen staten speelden ook een grote rol.”

“Het is erg waarschijnlijk dat de ongeziene klimaatverandering het risico op conflicten zal beïnvloeden, maar de precieze impact is erg moeilijk te kwantificeren en te voorspellen. Over de grenzen van disciplines heen moeten we samenwerken om aan risicobeheer te doen. Aanpassingsstrategieën, zoals oogstverzekering, opslag na de oogst, opleidingen en andere maatregelen kunnen de voedselzekerheid doen toenemen en de economische kansen diversifiëren, waardoor potentiële connecties tussen klimaat en conflict verminderd worden.”