"Community health workers maakten diepe indruk"

Datum: 29 mei 2020

Inleiding: Vranckx toont docu Caroline Masquillier (UAntwerpen) rond hiv-onderzoek in Zuid-Afrika.

Caroline Masquillier (Faculteit Sociale Wetenschappen) trok voor de Universiteit Antwerpen naar de townships in Zuid-Afrika om onderzoek te doen naar community health workers. Dat zijn meestal laagopgeleide vrouwen die in moeilijke omstandigheden mensen met hiv bij hen thuis ondersteunen. Masquillier maakte er de documentaire ‘Disease with no name’ over. Op zaterdag 30 mei toont Canvas de docu in het programma Vranckx.

In de documentaire ‘Disease with no name’ gidsen de 'community health workers' de kijker doorheen hun dagelijkse ronde in Mitchells Plain, een van Kaapstads townships. ‘Disease with no name’ vloeit voort uit het doctoraatsproject van sociologe Caroline Masquillier.

“Ik onderzocht welke rol stigma en de familie van mensen met hiv spelen in de zorg die ze krijgen. Vijf jaar na mijn veldwerk startte ik samen met collega’s van de Universiteit Antwerpen en de University of the Western Cape in Kaapstad het onderzoeksproject ‘Sinako’ - ‘we kunnen het’ in IsiXhosa - op. Voor dit onderzoeksproject bezocht ik Kaapstad opnieuw, met de bedoeling om naast mijn onderzoek het werk van de community health workers te eren en te vereeuwigen in een documentaire. Deze sterke vrouwen maakten immers een diepe indruk op mij.”

Voorzorgsmaatregelen nemen
Overvolle wachtkamers, een tekort aan dokters en meer dan 7 miljoen mensen die hiv-positief zijn: dat is de realiteit van de Zuid-Afrikaanse gezondheidszorg. Onderzoekers zijn op dit moment op zoek naar manieren om het groeiend aantal mensen met hiv te ondersteunen. Community health workers spelen daarbij een erg belangrijke rol. Momenteel tellen ze enkel hun pillen, maar een onderzoeksproject van de Universiteit Antwerpen kijkt of ze ook andere rollen kunnen opnemen.

hiv in Zuid-Afrika

“Meer specifiek focussen we in het Sinako-project op het feit hoe community health workers hiv-patiënten kunnen ondersteunen en hoe ze ervoor kunnen zorgen dat de familieleden van mensen met hiv steun bieden, erover kunnen spreken en voorzorgsmaatregelen kunnen nemen opdat zij zelf niet besmet raken”, legt Caroline uit.

Hiv blijft taboe
Niet dat het werk van de community health workers gemakkelijk is. Het taboe dat nog steeds op hiv rust, maakt de zorg van mensen met hiv moeilijk. De community health workers (CHW’s) worden door de gemeenschap beschouwd als een marker van hiv. “They know that when you saw the CHWs in the community and go to the house, the aids is smoking there”, zei een CHW tijdens het onderzoek.

Masquillier: “In een context van taboe en stigma zijn mensen met hiv bang om hun positieve status aan hun gezin of geliefden te vertellen. De CHW’s bereiken daardoor niet altijd degenen die hun hulp het hardst nodig hebben. Ze moeten heel wat creativiteit aan de dag leggen om ongemerkt zorg te kunnen dragen voor mensen met hiv.”

Voor een succesvolle zorg en preventie is het onthullen van de positieve status erg belangrijk. Het Sinako-onderzoek focust op het ondersteunen van mensen in het openbaar maken van hun positieve status aan hun gezinsleden, net als in het nemen van preventieve maatregelen. De CHW’s worden getraind om de gezinnen daarin te steunen.

hiv in Zuid-Afrika

Door een ondersteunende omgeving kunnen mensen met hiv vrijuit praten over hun status en hun zorgen, gedachten en gevoelens. Het Sinako-project wil duurzame hulp bieden aan mensen met hiv en hun gezinsleden, opdat ze hun medicatie goed innemen en preventieve maatregelen nemen die nieuwe hiv-infecties tegengaan.

Creatieve wetenschapscommunicatie
Tussen doctoraat en documentaire in richtte Caroline Masquillier Field (www.field.community) op, een collectief dat wetenschappers aan creatieven linkt. Field spreekt met wetenschappelijk onderzoek een breed publiek aan, waardoor onderzoeksresultaten beter worden begrepen, zowel binnen als buiten de academische wereld. ‘Disease with no name’ is Fields eerste documentaire.


Over de domumentaire
Disease with no name wordt getoond op Canvas in het programma Vranckx op zaterdag 30 mei 2020 om 20 uur. De film wordt ook in De Roma getoond op 29 september 2020. Na de voorstelling in De Roma is er een panelgesprek tussen Caroline Masquillier (UAntwerpen), Alexis Andries (Dokters van de Wereld) en hiv-activiste Janet A. Pauwels. Guy Poppe modereert de avond.



Link: http://www.uantwerpen.be/caroline-masquillier