Nieuwe techniek brengt sneller duidelijkheid over ernst leveraandoening

Datum: 23 juni 2020

Inleiding: Wilhelmus (Wilco) Kwanten (UZA/UAntwerpen) zorgt samen met Amerikaanse collega's voor doorbraak.

Sommige leveraandoeningen zijn moeilijk te detecteren en hun evolutie is ook moeilijk op te volgen. Internationaal onderzoek, waar ook Dr. Wilhelmus (Wilco) Kwanten (UZA/UAntwerpen) aan mee werkte, brengt daar verandering in. De truc: gebruik maken van de autofluorescerende eigenschappen van lipofuscine.

Vet dat zich ophoopt in de lever is een belangrijke oorzaak van chronische leveraandoeningen. In de medische wereld noemt men het fenomeen non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) of niet-alcoholische leververvetting. Meer en meer mensen in het Westen hebben er last van. Dat heeft alles te maken met onze levensstijl en het toenemende aantal mensen met obesitas of diabetes mellitus. Zo zal in 2030 naar schatting de helft van de Amerikaanse en Europese volwassenen aan NAFLD lijden.

Vandaag de dag is het heel moeilijk om patiënten te screenen op de aandoening. Alleen via een biopsie, waarbij een stukje weefsel van de lever wordt weggenomen, is de aard van de ontsteking, en dus de ernst van de ziekte, vast te stellen. Eens de diagnose gesteld is het ook lastig om de evolutie van de aandoening goed op te volgen zonder een nieuwe biopsie.

Autofluorescentie

Onderzoek van een team internationale wetenschappers brengt daar in de toekomst verandering in. Het project werd geleid door het Massachusetts General Hospital (MGH) en het Massachusetts Institute of Technology (MIT). Ook Dr. Wilhelmus Kwanten, leverspecialist in het UZA en op de Universiteit Antwerpen, werkte mee aan het onderzoek. Een paper verschijnt in het tijdschrift Nature Biomedical Engineering.

“We wisten een methode te ontwikkelen waarbij we op een niet-invasieve manier aan beeldvorming kunnen doen”, legt Kwanten uit. “Uit eerder onderzoek was al duidelijk dat het pigment lipofuscine gevormd wordt in de levercellen van patiënten met leverlijden, waaronder NAFLD. Door gebruik te maken van de autofluorescente eigenschappen lukte het ons om dat lipofuscinepigment te visualiseren en zo een inschatting van de ernst van de ziekte te maken. Daarvoor gebruikten mijn collega’s enkele hoogtechnologische camera’s en infraroodtechnieken.”

Nieuwe techniek

Ook voor aderverkalking?

Zo wordt het dus mogelijk om leveraandoeningen, en vooral dan NAFLD, in een vroeg stadium te detecteren. Een leverbiopsie kan hierdoor mogelijk vermeden worden in de toekomst. De techniek bewees reeds zijn efficiëntie in diermodellen en zal op termijn waarschijnlijk ook toegepast kunnen worden in de klinische praktijk. Kwanten en collega’s zullen ook andere ziektebeelden bekijken waarin lipofuscine beschreven wordt. Mogelijk kan de techniek bijvoorbeeld ook toegepast worden op een aandoening als aderverkalking.

 



Link: https://www.nature.com/articles/s41551-020-0569-y